PORT PC: Spadek sprzedaży pomp ciepła o 35% to wina błędnych decyzji politycznych
W 2024 roku sprzedaż pomp ciepła w Polsce spadła o 35%. Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC) wskazało na trzy kluczowe błędy polityczne, które osłabiły rynek. Jednocześnie, rok 2025 może przynieść odbicie, jeśli zostaną podjęte odpowiednie działania naprawcze.
Spadek sprzedaży pomp ciepła o 35% – jakie są przyczyny?
Według danych PORT PC, sprzedaż pomp ciepła w 2024 roku spadła o 35%, co oznacza kontynuację trendu z 2023 roku, kiedy to rynek zmniejszył się o 40%. W całej Europie, średnia sprzedaż pomp ciepła zmniejszyła o 23% – a Polska była jednym z krajów z największym spadkiem.
W Polsce spadki sprzedaży w poszczególnych segmentach były zróżnicowane:
- Pompy ciepła powietrze-woda do centralnego ogrzewania – sprzedano około 70 tys. sztuk (spadek o 37% rok do roku).
- Pompy ciepła solanka-woda – sprzedaż na poziomie 6 tys. sztuk (spadek o 25%).
- Pompy ciepła powietrze-woda do ciepłej wody użytkowej – 4,6 tys. sprzedanych urządzeń (spadek o 16%).
Tak niski poziom sprzedaży oznacza, że rynek wrócił do poziomu z 2021 roku, czyli sprzed boomu na pompy ciepła wywołanego kryzysem energetycznym.
Trzy błędy polityczne, które uderzyły w branżę
Główną przyczyną takiego spadku, według PORT PC, są trzy kluczowe błędy polityczne.
Nieprawidłowości w programie „Czyste Powietrze”
Jednym z największych problemów było wprowadzenie dofinansowania na poziomie 100% kosztów inwestycji dla III grupy beneficjentów w programie „Czyste Powietrze”. Brak skutecznych mechanizmów kontrolnych doprowadził do licznych patologii rynkowych.
Nawet gdy pojawiły się wyraźnie negatywne sygnały z rynku, nie skupiono się całościowo na poprawie sposobu funkcjonowania programu. – zauważa Paweł Lachman, prezes PORT PC.
Nieuczciwe firmy zaczęły agresywnie pozyskiwać klientów, często oferując urządzenia niskiej jakości i niewłaściwie dobrane do potrzeb użytkowników. Dla beneficjentów oznaczało to problemy z eksploatacją i wysokie rachunki za prąd.
Wzrost cen prądu i zamrożenie cen gazu
W 2023 i 2024 roku rząd zdecydował się na zamrożenie cen gazu ziemnego, podczas gdy ceny energii elektrycznej znacząco wzrosły. To sprawiło, że gospodarstwa domowe zaczęły postrzegać pompy ciepła jako nieopłacalne rozwiązanie w porównaniu do ogrzewania gazowego.
Użytkownicy pomp ciepła, stawiając na zeroemisyjne technologie, znaleźli się w gorszej sytuacji niż osoby korzystające z gazu ziemnego. Było to sprzeczne z polityką klimatyczną Unii Europejskiej. – podkreśla Lachman.
Chaos związany z certyfikacją pomp ciepła
W 2024 roku Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Ministerstwo Klimatu i Środowiska zablokowały uznawanie europejskich znaków jakości pomp ciepła w programie „Czyste Powietrze”. W praktyce oznaczało to, że urządzenia spełniające unijne normy musiały przechodzić dodatkowe testy według polskich regulacji.
Zamiast skupić się na eliminacji patologii w III grupie dofinansowań, administracja publiczna rozpoczęła walkę ze znakami jakości, które w rzeczywistości chronią konsumentów dużo lepiej niż obecne wymagania w programie. – zaznacza prezes PORT PC.
To spowodowało, że producenci musieli ponosić podwójne koszty certyfikacji, co ograniczyło konkurencyjność polskiego rynku i podniosło ceny urządzeń.
Skarga do Komisji Europejskiej w związku z problemami z certyfikacją
W związku z brakiem reakcji rządu na zgłaszane problemy, PORT PC w grudniu 2024 roku złożył oficjalną skargę do Komisji Europejskiej. Eksperci podkreślają, że polskie regulacje w zakresie kwalifikacji pomp ciepła do dofinansowania są sprzeczne z prawem unijnym.
Cztery miesiące braku jakiejkolwiek odpowiedzi w sprawie odblokowania europejskich systemów badań i certyfikacji zmusiły nas do podjęcia działań na szczeblu europejskim. – komentuje Lachman.
Czy 2025 rok przyniesie odbicie?
Eksperci wskazują, że jeśli rząd podejmie odpowiednie kroki, rynek pomp ciepła może wzrosnąć w 2025 roku nawet o 50%. Kluczowe znaczenie ma tu poprawa relacji cen prądu oraz cen gazu. Już teraz widać pierwsze pozytywne zmiany:
- Ogrzewanie pompą ciepła jest obecnie o 53-60% tańsze w nowych budynkach niż ogrzewanie gazowe.
- W budynkach modernizowanych różnica wynosi od 35 do 46% na korzyść pomp ciepła.
- W porównaniu do kotłów na pellet, pompy ciepła są tańsze o 35-45% w nowych budynkach i o 10-25% w budynkach modernizowanych.
Jakie działania naprawcze są potrzebne?
PORT PC wskazuje, że aby rynek pomp ciepła w Polsce wrócił na ścieżkę wzrostu, konieczne są trzy kluczowe zmiany:
- Wprowadzenie specjalnych taryf dla pomp ciepła – co pozwoli użytkownikom płacić mniej za energię elektryczną zużywaną na ogrzewanie.
- Przywrócenie uznawania europejskich certyfikatów jakości – co ułatwi dostęp do szerokiej oferty urządzeń i zapewni ich jakość.
- Szeroka kampania informacyjna – która pomoże odbudować zaufanie konsumentów i przekonać ich o korzyściach z inwestowania w pompy ciepła.
Jeśli te działania zostaną podjęte, Polska ma szansę stać się europejskim liderem w produkcji i wykorzystaniu pomp ciepła.
Odpowiednie decyzje mogą sprawić, że rok 2025 stanie się początkiem ponownego zrównoważonego wzrostu rynku, tak jak to miało miejsce przed 2022 rokiem. – podsumowuje Lachman.
Źródło: PORT PC
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
ORLEN otwiera się na współpracę z polskimi firmami technologicznymi – Forum Dostawców w Katowicach
ORLEN zorganizował w Katowicach Forum Dostawców, zapraszając firmy technologiczne do współpracy w ramach programu „Partnerzy Energii Jutra”. Wydarzenie ma na celu budowanie długofalowych relacji z krajowymi przedsiębiorcami i zwiększenie ich udziału w strategicznych projektach Grupy.
EMP i NFOŚiGW: 4,5 mld zł na hub elektromobilności w Jaworznie – przełom dla polskiego przemysłu
ElectroMobility Poland i NFOŚiGW podpisały umowę inwestycyjną na 4,5 mld zł, finansując budowę nowoczesnego hubu produkcyjno-rozwojowego w Jaworznie. To kluczowy krok w transformacji polskiego sektora motoryzacyjnego oraz rozwoju zeroemisyjnego transportu.
XIX Dzień Informacyjny LIFE: Innowacyjne projekty środowiskowe i realne efekty dla Polski
W Warszawie odbył się XIX Dzień Informacyjny LIFE, podczas którego zaprezentowano dziesiątki projektów wspierających ochronę środowiska i transformację energetyczną. Wydarzenie pokazało, jak program LIFE przekłada się na konkretne zmiany w polskiej przyrodzie i gospodarce.
Ruszył nabór na dofinansowanie projektów LIFE – 150 mln zł na ochronę środowiska i klimat
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął nabór wniosków na współfinansowanie projektów w ramach unijnego programu LIFE. Do rozdysponowania jest niemal 150 mln zł na inicjatywy związane z ochroną przyrody, klimatu oraz gospodarką o obiegu zamkniętym.
Średnie ceny gazu z importu wzrosły w I kwartale 2026 r. – dane URE
W pierwszym kwartale 2026 r. średnia cena gazu ziemnego importowanego z krajów UE i EFTA wzrosła o ponad 22% względem poprzedniego kwartału, ale pozostaje niższa niż rok wcześniej. URE publikuje szczegółowe dane dotyczące zmian cen gazu z zagranicy.
ORLEN buduje hub wodorowy w Szczecinie – kluczowy krok dla polskiej gospodarki wodorowej
ORLEN rozpoczyna budowę nowoczesnego hubu wodorowego w Szczecinie. Inwestycja o wartości 75 mln zł ma przyczynić się do rozwoju zeroemisyjnego transportu i wzmocnić pozycję polskich firm w sektorze energetycznym.
Komentarze