Program Czyste Powietrze w kryzysie – liczba wniosków spadła aż siedmiokrotnie
Polski Alarm Smogowy alarmuje o poważnym kryzysie Programu Czyste Powietrze. W pierwszych trzech miesiącach po jego ponownym uruchomieniu złożono siedmiokrotnie mniej wniosków niż rok wcześniej. Eksperci ostrzegają, że bez natychmiastowych reform program może przestać spełniać swoją rolę.
Siedmiokrotny spadek liczby wniosków – dane Polskiego Alarmu Smogowego
Polski Alarm Smogowy (PAS) przeanalizował dane dotyczące liczby złożonych wniosków o dofinansowanie w ramach Programu Czyste Powietrze. W okresie od 31 marca do 30 czerwca 2025 roku wpłynęło jedynie 11 160 wniosków. Dla porównania w tym samym okresie 2024 roku liczba ta wynosiła 78 326, a w 2023 roku – 54 109.
Eksperci PAS podkreślają, że to wyraźny sygnał zapaści programu. Piotr Siergiej, rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego, stwierdził:
– To co się dzieje z Programem Czyste Powietrze trudno nazwać inaczej niż zapaścią – od swojego restartu Program w ciągu kwartału osiągnął taką samą liczbę wniosków, jaką przed zawieszeniem składano w ciągu dwóch tygodni!
Prognozy na 2025 rok – rekordowy wynik nie do powtórzenia
Już teraz wiadomo, że 2025 rok nie przyniesie poprawy wyników. W 2024 roku złożono ponad 270000 wniosków. Po wprowadzeniu reform popularność Programu spadła drastycznie. PAS ostrzega, że bez zmian w zarządzaniu i uproszczenia procedur nie uda się przeprowadzić masowej termomodernizacji budynków ani wymiany „kopciuchów”.
Organizacja zapowiedziała dalszy monitoring Programu Czyste Powietrze i rozpoczęła wywiady w gminach. Celem tych działań jest wypracowanie niezbędnych zmian wspólnie z władzami samorządowymi.
Zarzuty wobec sposobu zarządzania Programem Czyste Powietrze
Według Andrzeja Guły, lidera Polskiego Alarmu Smogowego, Program znajduje się w głębokim kryzysie:
– Program jest w głębokim kryzysie, a sposób, w jaki jest zarządzany jest nie do obrony. Mamy problem nie tylko ze spadkiem zainteresowania Czystym Powietrzem, ale również z zaległymi płatnościami dla firm i obywateli, którzy płacą cenę za błędy w zarządzaniu PCZP. Podważono również zaufanie społeczne do tego niezmiernie ważnego programu. Obawiam się, że bez zasadniczej zmiany podejścia do problemów, z jakimi boryka się Czyste Powietrze, rok 2025 będziemy wspominać jako ten, w którym Program w zasadzie został zatrzymany.
Propozycje naprawy – uproszczenie procedur i bony na audyt
Polski Alarm Smogowy wskazuje konkretne rozwiązania, które mogą pomóc wyjść z obecnego impasu. Organizacja proponuje uproszczenie i odbiurokratyzowanie Programu oraz przyspieszenie obsługi beneficjentów. Kluczowe jest także odbudowanie zaufania obywateli i firm.
Andrzej Guła zauważył:
– Nie może być tak, że uczciwi beneficjenci oraz przedsiębiorcy płacą za opieszałość urzędników – nierozważne działania NFOŚ wywołały nie tylko utratę zaufania do Programu, ale niesłusznie podważyły uczciwość setek tysięcy beneficjentów aplikujących o dotacje.
Jednym z proponowanych rozwiązań jest wprowadzenie bonów na audyt energetyczny. Taki bon przysługiwałby każdemu gospodarstwu domowemu, niezależnie od tego, czy zdecyduje się na udział w Programie. Piotr Siergiej podkreślił:
– To ważne, ponieważ z informacji płynących z gmin wiemy, że niektórzy beneficjenci wycofują się, gdyż wykonanie audytu nie gwarantuje automatycznego dostępu do Programu mimo poniesionych kosztów.
Błędy decyzyjne i utrata zaufania – przyczyny obecnego kryzysu
PAS przypomina, że już wcześniej ostrzegał przed zawieszeniem Programu. Eksperci wskazują, że konieczne reformy można było wprowadzać stopniowo, bez zamykania dostępu do dotacji.
Zarząd NFOŚiGW podjął jednak decyzję o zawieszeniu, co przełożyło się na obecny spadek zainteresowania. Dodatkowo kampania Narodowego Funduszu, sugerująca nadużycia i defraudacje w Programie, zaszkodziła jego wizerunkowi. PAS podkreśla, że wadliwe wnioski stanowiły mniej niż jeden procent.
Zdaniem organizacji Program Czyste Powietrze powinien być kontynuowany i wspierany finansowo przez rząd. Tylko w ten sposób możliwe będzie dalsze poprawianie jakości powietrza w Polsce.
Zobacz również:- Polski Alarm Smogowy: Projekt MRiT promuje kopciuchy i szkodzi jakości powietrza
- Polski Alarm Smogowy w finale Earthshot Prize Awards
- Zmiana strategii Columbus: sprzedaż farm OZE przez problemy „Czystego Powietrza”
- NFOŚiGW promuje program „Czyste Powietrze” na forum ECA Energy Knowledge 2025
Źródło: Polski Alarm Smogowy
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
MKiŚ i gminy wypracowują nowe zasady ochrony złóż kopalin w planowaniu przestrzennym
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspólnie z samorządami opracowuje elastyczniejsze zasady ochrony złóż kopalin, by zapewnić bezpieczeństwo surowcowe państwa bez hamowania rozwoju lokalnego.
Ponad 120 mld zł z ETS2 na modernizację Polski – apel o jasny plan wydatkowania środków
Polska może otrzymać aż 124 mld zł z systemu ETS2 i Społecznego Funduszu Klimatycznego. Eksperci i organizacje apelują do rządu o przejrzyste zasady wydatkowania tych środków oraz pilne przyjęcie Planu Społeczno-Klimatycznego.
Nowatorskie rozwiązania w ciepłownictwie – podsumowanie warsztatów NCAE
Narodowe Centrum Analiz Energetycznych (NCAE) zaprezentowało podczas warsztatów innowacyjne koncepcje transformacji sektora ciepłowniczego. Przedstawiono modele hybrydowe, elektryfikację ciepłownictwa oraz lokalne obszary bilansowania energii.
1,4 mld zł z KPO na modernizację sieci dystrybucyjnej – PGE Dystrybucja inwestuje w elastyczność i OZE
PGE Dystrybucja otrzyma blisko 1,4 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy na modernizację sieci dystrybucyjnej. Inwestycje obejmą przebudowę stacji, rozbudowę linii oraz wdrożenie inteligentnych funkcjonalności, co zwiększy potencjał przyłączeniowy dla OZE o 541 MW.
Energa Operator uruchamia potencjał ultraszybkiego ładowania dzięki modernizacji GPZ
Modernizacja pięciu głównych punktów zasilania przez Energę Operatora przy autostradach A1 i A2 pozwoli na powstanie ponad 200 ultraszybkich ładowarek dla elektromobilności w Wielkopolsce i na Kujawach. Inwestycja wsparta 48 mln zł z NFOŚiGW zwiększa niezawodność sieci i ogranicza emisje CO2.
Farma wiatrowa Sieradz: TAURON rozwija zieloną energię w województwie łódzkim
TAURON uruchomił farmę wiatrową Sieradz o mocy 23,8 MW, która zasili prądem nawet 40 tys. gospodarstw domowych. To kolejny krok Grupy w kierunku zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii.
Komentarze