Przełom w CERN: chwilowa przemiana ołowiu w złoto dzięki zderzeniom w LHC
Naukowcy z Uniwersytetu Kansas dokonali niezwykłego osiągnięcia w Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC) – na ułamek sekundy przekształcili ołów w złoto. Odkrycie może wpłynąć na projektowanie przyszłych akceleratorów cząstek.
![energia jadrowa [default]](https://enerad.pl/wp-content/uploads/energia_jadrowa_default_2.webp)
Nowatorski eksperyment w CERN: ołów zamieniony w złoto
W Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC), największym na świecie akceleratorze cząstek położonym pod granicą francusko-szwajcarską, zespół naukowców z Uniwersytetu Kansas przeprowadził eksperyment, który przyciągnął uwagę światowej społeczności naukowej. Dzięki tzw. zderzeniom ultraperyferyjnym (UPC), podczas których jony niemal się mijają, ale oddziałują ze sobą poprzez wymianę wysokoenergetycznych fotonów, udało się na krótko przemienić ołów w złoto.
Jak działa współczesna „alchemia” w LHC
Zespół pracujący przy detektorze ALICE w CERN opracował technikę śledzenia zderzeń, w których cząstki nie zderzają się bezpośrednio, lecz dochodzi do ich bliskiego przejścia. Dzięki temu jony ołowiu mogą tracić protony, co prowadzi do powstawania nowych, krótkotrwałych pierwiastków.
„Zwykle w eksperymentach zderzaczy cząstek powodujemy zderzenia, by powstało dużo odłamków. W zderzeniach ultraperyferyjnych interesuje nas, co się dzieje, gdy cząstki się mijają – to bliskie przejścia bez fizycznego kontaktu.”
– Daniel Tapia Takaki, profesor fizyki i lider grupy KU przy ALICE
Podczas tych „błysków” fotonów mogą zachodzić rzadkie interakcje, w tym zjawisko, w którym jony ołowiu tracą trzy protony, co na moment zamienia je w złoto. Powstałe w ten sposób jądra są jednak bardzo nietrwałe i szybko się rozpadają.
Znaczenie odkrycia dla nauki i przyszłych akceleratorów
Odkrycie ma nie tylko wymiar medialny, ale również praktyczny. Zrozumienie procesów wybijania protonów z jąder atomowych może być kluczowe dla projektowania bezpieczniejszych i wydajniejszych akceleratorów cząstek w przyszłości, zwłaszcza przy planach budowy jeszcze większych urządzeń w Europie i Chinach.
„To światło jest tak energetyczne, że może wybijać protony z jądra – czasem jeden, dwa, trzy, a nawet cztery. Każda utrata protonu zmienia pierwiastek: jeden daje tal, dwa rtęć, trzy złoto.”
– Daniel Tapia Takaki
Badania były wspierane przez amerykański Departament Energii (Office of Science, Office of Nuclear Physics). Zespół Uniwersytetu Kansas zamierza kontynuować analizę zjawisk związanych ze zderzeniami ultraperyferyjnymi, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo i konstrukcję przyszłych akceleratorów.
Zobacz również:- Westinghouse i INSA Lyon wspólnie przyspieszą rozwój SMR i innowacji materiałowych w energetyce jądrowej
- Proxima Fusion i F4E: Nowa era współpracy w europejskiej energetyce fuzyjnej
Źródło: ScienceDaily
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Forum Energetyki Obywatelskiej 2026: NFOŚiGW zapowiada program wsparcia dla społeczności energetycznych
We Wrocławiu odbyło się Forum Energetyki Obywatelskiej 2026, podczas którego NFOŚiGW zapowiedział ogólnopolski program wsparcia społeczności energetycznych z budżetem 80 mln zł. Wydarzenie podkreśliło kluczową rolę energetyki rozproszonej w transformacji energetycznej Polski.
Respect Energy jako pionier: pierwsza farma PV na rynku usług bilansujących w Polsce
Respect Energy otworzył nowy rozdział w polskiej energetyce – farma fotowoltaiczna w Zwartowie jako pierwsza w kraju została zakwalifikowana do świadczenia usług bilansujących. To przełom dla OZE i szansa na nowe źródła przychodów dla producentów zielonej energii.
ORLEN wzmacnia infrastrukturę na czas kryzysu – wnioski z Kongresu Chemii Polskiej
Podczas 13. Kongresu Polska Chemia przedstawiciele ORLEN i PERN omówili wyzwania stojące przed rynkiem paliw w niestabilnych czasach. Podkreślono znaczenie odporności infrastruktury, dywersyfikacji dostaw i inwestycji w logistykę dla bezpieczeństwa energetycznego Polski.
Nowe przepisy umożliwiają rozpoznawanie miejsc podziemnego składowania CO₂ w Polsce
Opublikowano rozporządzenie rozszerzające obszary, na których można prowadzić prace związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem potencjalnych miejsc podziemnego składowania CO₂. Nowe regulacje mają wspierać rozwój technologii CCS w sektorach trudnych do dekarbonizacji.
Nowe rozwiązania dla wykonawców: PSE usprawnia współpracę na inwestycjach energetycznych
Polskie Sieci Elektroenergetyczne wdrożyły szereg rozwiązań umownych i organizacyjnych, które mają poprawić efektywność współpracy z wykonawcami inwestycji. Inicjatywa powstała w wyniku dialogu z branżą budowlaną i projektową.
URE ostrzega przed fałszywymi kontrolami instalacji fotowoltaicznych
Urząd Regulacji Energetyki ponownie alarmuje o przypadkach podszywania się pod kontrolerów instalacji fotowoltaicznych. Sprawdź, kto ma prawo do przeprowadzania kontroli i jak się chronić przed oszustami.
Komentarze