Przełom w CERN: chwilowa przemiana ołowiu w złoto dzięki zderzeniom w LHC
Naukowcy z Uniwersytetu Kansas dokonali niezwykłego osiągnięcia w Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC) – na ułamek sekundy przekształcili ołów w złoto. Odkrycie może wpłynąć na projektowanie przyszłych akceleratorów cząstek.
![energia jadrowa [default]](https://enerad.pl/wp-content/uploads/energia_jadrowa_default_2.webp)
Nowatorski eksperyment w CERN: ołów zamieniony w złoto
W Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC), największym na świecie akceleratorze cząstek położonym pod granicą francusko-szwajcarską, zespół naukowców z Uniwersytetu Kansas przeprowadził eksperyment, który przyciągnął uwagę światowej społeczności naukowej. Dzięki tzw. zderzeniom ultraperyferyjnym (UPC), podczas których jony niemal się mijają, ale oddziałują ze sobą poprzez wymianę wysokoenergetycznych fotonów, udało się na krótko przemienić ołów w złoto.
Jak działa współczesna „alchemia” w LHC
Zespół pracujący przy detektorze ALICE w CERN opracował technikę śledzenia zderzeń, w których cząstki nie zderzają się bezpośrednio, lecz dochodzi do ich bliskiego przejścia. Dzięki temu jony ołowiu mogą tracić protony, co prowadzi do powstawania nowych, krótkotrwałych pierwiastków.
„Zwykle w eksperymentach zderzaczy cząstek powodujemy zderzenia, by powstało dużo odłamków. W zderzeniach ultraperyferyjnych interesuje nas, co się dzieje, gdy cząstki się mijają – to bliskie przejścia bez fizycznego kontaktu.”
– Daniel Tapia Takaki, profesor fizyki i lider grupy KU przy ALICE
Podczas tych „błysków” fotonów mogą zachodzić rzadkie interakcje, w tym zjawisko, w którym jony ołowiu tracą trzy protony, co na moment zamienia je w złoto. Powstałe w ten sposób jądra są jednak bardzo nietrwałe i szybko się rozpadają.
Znaczenie odkrycia dla nauki i przyszłych akceleratorów
Odkrycie ma nie tylko wymiar medialny, ale również praktyczny. Zrozumienie procesów wybijania protonów z jąder atomowych może być kluczowe dla projektowania bezpieczniejszych i wydajniejszych akceleratorów cząstek w przyszłości, zwłaszcza przy planach budowy jeszcze większych urządzeń w Europie i Chinach.
„To światło jest tak energetyczne, że może wybijać protony z jądra – czasem jeden, dwa, trzy, a nawet cztery. Każda utrata protonu zmienia pierwiastek: jeden daje tal, dwa rtęć, trzy złoto.”
– Daniel Tapia Takaki
Badania były wspierane przez amerykański Departament Energii (Office of Science, Office of Nuclear Physics). Zespół Uniwersytetu Kansas zamierza kontynuować analizę zjawisk związanych ze zderzeniami ultraperyferyjnymi, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo i konstrukcję przyszłych akceleratorów.
Zobacz również:- Westinghouse i INSA Lyon wspólnie przyspieszą rozwój SMR i innowacji materiałowych w energetyce jądrowej
- Proxima Fusion i F4E: Nowa era współpracy w europejskiej energetyce fuzyjnej
Źródło: ScienceDaily
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Nowy symulator szkoleniowy zwiększa bezpieczeństwo pracy elektrowni jądrowej Loviisa
Fińska elektrownia jądrowa Loviisa, należąca do Fortum, zmodernizowała swój symulator szkoleniowy. Nowe rozwiązanie pozwala operatorom ćwiczyć obsługę zakładu w realistycznych warunkach, zwiększając bezpieczeństwo i przygotowanie na nietypowe sytuacje.
Rekordowy wzrost elektromobilności w Polsce w 2025 roku – Licznik Elektromobilności PSNM
Rok 2025 przyniósł historyczny wzrost liczby samochodów elektrycznych w Polsce. Zarejestrowano ponad 52 tys. nowych BEV, a infrastruktura ładowania znacząco się rozbudowała.
EnviTec Biogas rozpoczyna 2026 rok od ekspansji na rynkach zagranicznych
EnviTec Biogas AG wchodzi w nowy rok z silną pozycją, realizując nowe kontrakty i debiutując na rynku litewskim. Jednocześnie firma wskazuje na niepewność regulacyjną w Niemczech i rosnący potencjał biometanu w Europie.
Nabór wniosków w programie NaszEauto trwa – ponad 34 tys. zgłoszeń i niemal 1,08 mld zł dofinansowania
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej kontynuuje przyjmowanie wniosków w programie NaszEauto. Dotacje na samochody elektryczne cieszą się dużym zainteresowaniem – złożono już ponad 34 tys. wniosków na kwotę blisko 1,08 mld zł.
Dynamiczne ładowanie ciężarówek elektrycznych: niemiecki projekt BEE udowadnia skuteczność pantografów
Niemiecki projekt badawczy „BEV Goes eHighway – BEE” potwierdził praktyczność dynamicznego ładowania ciężarówek elektrycznych za pomocą pantografów. Innowacyjne rozwiązanie, opracowane przy współpracy RWTH Aachen University i DAF Trucks, zostało przetestowane w realnym ruchu drogowym.
Konsultacje społeczne programu poprawy efektywności energetycznej w szpitalach – NFOŚiGW zaprasza do udziału
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął konsultacje społeczne projektu programu mającego na celu poprawę efektywności energetycznej budynków szpitalnych. Uwagi można zgłaszać do 28 stycznia 2026 r.
Komentarze