Raport końcowy: przyczyny i skutki blackoutu na Półwyspie Iberyjskim
Eksperci opublikowali raport analizujący największy od 20 lat blackout w Europie, który dotknął Hiszpanię, Portugalię i część Francji. Dokument wskazuje na złożone przyczyny awarii oraz rekomendacje dla operatorów i regulatorów.
20 marca 2026 roku opublikowano raport końcowy dotyczący blackoutu, który 28 kwietnia 2025 r. dotknął Hiszpanię, Portugalię oraz niewielki obszar Francji. Było to największe tego typu zdarzenie w Europie od dwóch dekad i pierwsze wywołane przez problemy napięciowe w sieci elektroenergetycznej.
Przyczyny i przebieg awarii
Raport został przygotowany przez panel ekspertów złożony z przedstawicieli operatorów systemów przesyłowych (OSP) z całej Europy, działających w ramach stowarzyszenia ENTSO-E, unijnej Agencji Współpracy Organów Regulacyjnych (ACER) oraz krajowych urzędów regulacyjnych. W Polsce rolę tę pełni Urząd Regulacji Energetyki.
Eksperci przez niemal rok analizowali dane pomiarowe, przebieg awarii i proces przywracania systemu do normalnej pracy. Ustalono, że blackout nie był wynikiem pojedynczego incydentu, lecz serii czynników prowadzących do niekontrolowanego wzrostu napięcia w sieci. To z kolei uruchomiło automatyczne odłączanie kolejnych elementów systemu i jego załamanie.
Rekomendacje dla operatorów i rynku
Panel ekspertów wskazał szereg działań, które powinny ograniczyć ryzyko podobnych awarii w przyszłości. Wśród rekomendacji znalazły się:
- Nowe wymagania dotyczące zarządzania napięciami przez urządzenia podłączone do systemu,
- Udoskonalanie planów obrony i odbudowy systemu,
- Pełna obserwowalność warunków pracy sieci dzięki danym pomiarowym z każdego punktu w trybie online,
- Rozszerzenie zdolności operatorów do zarządzania wszystkimi zasobami wpływającymi na sieć, w tym rozproszonymi źródłami i prosumentami,
- Wymóg informowania operatorów przez uczestników rynku o planach pracy i dostosowywania generacji do kontraktów,
- Dodatkowe wymogi dotyczące cyberbezpieczeństwa urządzeń elektrotechnicznych, w tym certyfikacja i nadzór wyspecjalizowanych służb.
Polskie działania i pakiet antyblackoutowy
Po awarii na Półwyspie Iberyjskim Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) wraz z Ministerstwem Energii przygotowały pakiet antyblackoutowy, przedstawiony Komitetowi Ekonomicznemu Rady Ministrów. Jego założenia są zbieżne z rekomendacjami ENTSO-E i obejmują m.in. reformę procesu przyłączeniowego oraz podniesienie poziomu cyberbezpieczeństwa infrastruktury energetycznej.
Ważnym elementem jest także osiągnięcie pełnej operacyjności przez Narodowe Centrum Analiz Energetycznych i opracowanie mapy drogowej rynku energii, która uwzględni nowe wymagania wobec uczestników rynku i operatorów.
Znaczenie cyberbezpieczeństwa
Raport podkreśla, jak istotne jest dbanie o cyberbezpieczeństwo urządzeń energetycznych. Przypomniano skutki ataków hakerskich z końca grudnia 2025 r., których konsekwencje odczuwały niektóre instalacje jeszcze długo po incydencie.
Nowa strategia PSE
Pakiet antyblackoutowy stanowi także wkład do nowej strategii Polskich Sieci Elektroenergetycznych, której celem jest przygotowanie systemu elektroenergetycznego do stabilnej pracy bez konieczności uruchamiania źródeł emisyjnych.
Pełny raport panelu ekspertów dostępny jest na stronie ENTSO-E. Szczegółowe informacje o pakiecie antyblackoutowym oraz strategii PSE można znaleźć na oficjalnych stronach operatora.
Zobacz również:
- Pakiet antyblackoutowy: nowe regulacje dla bezpieczeństwa polskiej energetyki
- Pakiet antyblackoutowy – Ministerstwo Energii i PSE wzmacniają bezpieczeństwo systemu elektroenergetycznego
- Nowe Ministerstwo Energii – priorytetem ceny prądu i pakiet antyblackoutowy
- Blackout w Czechach: Praga i kilka regionów bez prądu. Co się stało?
- Ta wieś w Hiszpanii miała prąd podczas blackoutu. Oto dlaczego
Źródło: Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Bezpieczeństwo klimatyczne Polski – eksperci o konieczności zintegrowanego zarządzania energią, powietrzem i wodą
Podczas konferencji w Senacie RP eksperci oraz przedstawiciele władz i samorządów podkreślili, że skuteczne budowanie odporności Polski wymaga spójnego zarządzania energią, powietrzem i wodą. Przedstawiono propozycje zmian prawnych mających wzmocnić bezpieczeństwo kraju.
300 tys. zł dla szkół, bibliotek i uczelni. Rusza kolejna edycja programu „Czysta Moc Energii”
Respect Energy uruchamia drugą edycję programu grantowego „Czysta Moc Energii”, w ramach którego instytucje edukacyjne i lokalne ośrodki z całej Polski mogą zdobyć środki na działania związane z edukacją energetyczną i klimatyczną. Do rozdysponowania jest łącznie 300 tys. zł, a pojedyncze granty wynoszą 30 tys. zł.
Program ponownie pokazuje, że transformacja energetyczna to nie tylko wielkie inwestycje i decyzje na szczeblu centralnym, ale również oddolne inicjatywy realizowane blisko ludzi – w szkołach, bibliotekach czy domach kultury.
PGE prezentuje wyniki finansowe i operacyjne za 2025 rok: wzrost EBITDA i spadek zadłużenia
Grupa PGE opublikowała szczegółowe wyniki za 2025 rok, notując wzrost powtarzalnego zysku EBITDA i obniżenie zadłużenia netto. Największy udział w wynikach miała dystrybucja oraz segmenty ciepłowniczy i odnawialny.
Nowa Chemia ORLEN: szybciej, sprawniej i taniej – aktualizacja inwestycji w Płocku
ORLEN zaktualizował projekt Nowa Chemia, znacząco redukując koszty i ustalając realny harmonogram. Inwestycja w Płocku ma przynieść szybsze efekty, większy udział polskich firm i poprawę efektywności energetycznej.
GAZ-SYSTEM z pozytywną opinią KE w sprawie certyfikacji jako operator wodorowy
Komisja Europejska wydała pozytywną opinię dotyczącą certyfikacji niezależności GAZ-SYSTEM jako operatora systemu przesyłowego wodorowego. To pierwszy taki przypadek w Unii Europejskiej i ważny krok dla polskiego rynku wodoru.
PGE Energia Odnawialna wybrała wykonawcę Magazynu Energii Gryfino
PGE Energia Odnawialna zakończyła wybór wykonawcy dla największego w Polsce bateryjnego magazynu energii – inwestycji w Gryfinie. Projekt zrealizuje konsorcjum polskich firm, a dostawcą technologii będzie Fluence Energy.
Komentarze