Raport URE 2024: Stabilizacja na rynku ciepłownictwa i wyzwania transformacji
Prezes URE opublikował raport podsumowujący kondycję polskiego ciepłownictwa w 2024 roku. Sektor odnotował stabilizację cen paliw, ale także dalszy spadek zapotrzebowania na ciepło i szereg wyzwań związanych z transformacją energetyczną.
Stabilizacja na rynku paliw i spadek zapotrzebowania na ciepło
Raport „Energetyka cieplna w liczbach” za 2024 r. opublikowany przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) wskazuje na stabilizację sytuacji na rynku paliw wykorzystywanych w ciepłownictwie systemowym. Jednocześnie odnotowano dalszy spadek zapotrzebowania na ciepło, co wiąże się m.in. z rekordowo wysoką średnią temperaturą powietrza w Polsce – 10,9°C według IMGW, o niemal 1 stopień więcej niż rok wcześniej.
Liczba koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych pozostała na poziomie 398, jednak sprzedaż ciepła spadła o ponad 3,8% do 322,5 tys. TJ, osiągając najniższy dotąd poziom. Zmniejszyła się także moc zainstalowana i zamówiona, mimo że długość sieci ciepłowniczych wzrosła do 23 016,54 km.
Regulacje i zmiany taryfowe
W ostatnich dwóch latach sektor ciepłowniczy objęty został istotnymi zmianami regulacyjnymi. Nowelizacja Prawa energetycznego z 2023 roku umożliwiła przedsiębiorstwom wykorzystującym kogenerację wybór między uproszczoną a kosztową metodą kalkulacji taryf. W 2024 r. Prezes URE wprowadził możliwość składania dwóch odrębnych wniosków taryfowych dla firm eksploatujących wiele jednostek kogeneracji.
Jestem przekonana, że powzięte ustalenia pozwolą wypracować odpowiednie rozwiązania, które zapewnią większą wydajność i opłacalność procesu elektryfikacji ciepłownictwa
– Renata Mroczek, Prezes URE
Nowelizacja wyłączyła z obowiązku taryfowania źródła o mocy cieplnej nieprzekraczającej 5 MW oraz określiła minimalną stopę zwrotu z zaangażowanego kapitału na poziomie 7%. Od połowy 2024 r. Prezes URE jest zobowiązany do dwukrotnej publikacji wskaźników referencyjnych dla uproszczonej metody kalkulacji taryf.
Koszty, ceny i inwestycje w ciepłownictwie
W 2024 roku zaobserwowano spadek kosztów paliw (poza biogazem, odpadami przemysłowymi i OZE) oraz cen uprawnień do emisji CO2 – wydatki branży na ten cel zmniejszyły się do 21,7 mld zł z ponad 41,5 mld zł rok wcześniej. Spadek kosztów zmiennych wyniósł 15,12%, jednak koszty stałe wzrosły o 6,45%, głównie ze względu na wyższe koszty remontów.
Średnia cena ciepła sprzedawanego ze wszystkich koncesjonowanych źródeł wyniosła 105,74 zł/GJ (wzrost o ponad 1% r/r). Dla źródeł bez kogeneracji cena spadła o ponad 7% do 116,63 zł/GJ, natomiast dla kogeneracji wzrosła o 7% do 99,66 zł/GJ. Średnia stawka za usługi przesyłowe wzrosła o 8,8% do 31,76 zł/GJ. Dzięki utrzymaniu mechanizmu „mrożenia” cen odbiorcy nie odczuli wzrostu kosztów ciepła systemowego.
Rentowność brutto sektora wyniosła minus 0,49%, co oznacza poprawę względem 2023 r. (minus 9,5%). Źródła bez kogeneracji osiągnęły dodatnią rentowność 5,07%, a kogeneracja minus 3,67%. Nakłady inwestycyjne spadły o 6% do 4,66 mld zł.
Środki na transformację muszą być pozyskiwane nie tylko od odbiorców ciepła, ale przede wszystkim z zewnętrznych źródeł finansowania
– Renata Mroczek, Prezes URE
Transformacja miksu energetycznego
W 2024 r. udział węgla w produkcji ciepła spadł do 57,4% (z 61,2% w 2023 r.), a udział OZE wzrósł z 14,4% do 14,7%. Udział gazu zwiększył się z 13% do 15,2%. W latach 2002–2024 zużycie węgla kamiennego i brunatnego w ciepłownictwie spadło o 24,3 punkty procentowe, a lukę wypełniają paliwa gazowe i OZE.
Struktura paliw różni się regionalnie: najwięcej OZE wykorzystują województwa podlaskie, kujawsko-pomorskie i warmińsko-mazurskie, natomiast węgiel dominuje w dolnośląskim, lubelskim, zachodniopomorskim i łódzkim. Wykorzystanie gazu jest najwyższe w województwach lubuskim i podkarpackim.
Współpraca sektorów i kierunki rozwoju
Raport podkreśla rosnące znaczenie współpracy między sektorem ciepłowniczym a elektroenergetycznym, m.in. w ramach Karty Efektywnej Transformacji Sieci Dystrybucyjnych Polskiej Energetyki (KET). Technologie takie jak kogeneracja gazowa, pompy ciepła, kotły elektrodowe, magazyny ciepła czy inteligentne systemy zarządzania popytem są wskazywane jako kluczowe dla dalszej transformacji sektora.
Zobacz również:
- 7 mld zł na OZE, wodór i ciepłownictwo – ruszył nabór z Funduszu Energetyki
- 21 mln zł na ciepłownictwo w Dąbrowie Górniczej. TAURON ujawnia plany
- Nowy raport: Jak ciepłownictwo może uratować polski system energetyczny?
- PGE podtrzymuje prognozy na 2025 rok. Dystrybucja i ciepłownictwo na plusie, OZE pod presją wietrzności
- 160 mln zł na cyfrowe ciepłownictwo – ruszył III nabór wniosków do NFOŚiGW
Źródło: Urząd Regulacji Energetyki
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
MKiŚ i gminy wypracowują nowe zasady ochrony złóż kopalin w planowaniu przestrzennym
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspólnie z samorządami opracowuje elastyczniejsze zasady ochrony złóż kopalin, by zapewnić bezpieczeństwo surowcowe państwa bez hamowania rozwoju lokalnego.
Ponad 120 mld zł z ETS2 na modernizację Polski – apel o jasny plan wydatkowania środków
Polska może otrzymać aż 124 mld zł z systemu ETS2 i Społecznego Funduszu Klimatycznego. Eksperci i organizacje apelują do rządu o przejrzyste zasady wydatkowania tych środków oraz pilne przyjęcie Planu Społeczno-Klimatycznego.
Nowatorskie rozwiązania w ciepłownictwie – podsumowanie warsztatów NCAE
Narodowe Centrum Analiz Energetycznych (NCAE) zaprezentowało podczas warsztatów innowacyjne koncepcje transformacji sektora ciepłowniczego. Przedstawiono modele hybrydowe, elektryfikację ciepłownictwa oraz lokalne obszary bilansowania energii.
1,4 mld zł z KPO na modernizację sieci dystrybucyjnej – PGE Dystrybucja inwestuje w elastyczność i OZE
PGE Dystrybucja otrzyma blisko 1,4 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy na modernizację sieci dystrybucyjnej. Inwestycje obejmą przebudowę stacji, rozbudowę linii oraz wdrożenie inteligentnych funkcjonalności, co zwiększy potencjał przyłączeniowy dla OZE o 541 MW.
Energa Operator uruchamia potencjał ultraszybkiego ładowania dzięki modernizacji GPZ
Modernizacja pięciu głównych punktów zasilania przez Energę Operatora przy autostradach A1 i A2 pozwoli na powstanie ponad 200 ultraszybkich ładowarek dla elektromobilności w Wielkopolsce i na Kujawach. Inwestycja wsparta 48 mln zł z NFOŚiGW zwiększa niezawodność sieci i ogranicza emisje CO2.
Farma wiatrowa Sieradz: TAURON rozwija zieloną energię w województwie łódzkim
TAURON uruchomił farmę wiatrową Sieradz o mocy 23,8 MW, która zasili prądem nawet 40 tys. gospodarstw domowych. To kolejny krok Grupy w kierunku zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii.
Komentarze