Redysponowanie energii w 2024 r.: Rekordowe ograniczenia OZE i zmiany na rynku bilansującym
Sprawozdanie Prezesa URE za 2024 rok ujawnia skalę redysponowania energii w Polsce – od rekordowych ograniczeń OZE po wdrożenie nowych zasad rynku bilansującego. Jakie mechanizmy zastosowano i co oznaczają te zmiany dla sektora elektroenergetycznego?
Sprawozdanie URE: Jak działały mechanizmy redysponowania w 2024 roku?
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki opublikował drugie już sprawozdanie dotyczące wykorzystania mechanizmów redysponowania w polskiej elektroenergetyce w 2024 roku. Dokument powstał na podstawie danych przekazanych przez operatora systemu przesyłowego – Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. (PSE) – oraz 188 operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD). Raport prezentuje typy mechanizmów redysponowania, ilości energii objętej tymi procedurami oraz źródła, których dotyczą działania.
Redysponowanie rynkowe: nowe zasady i statystyki
W 2024 roku PSE zlecały redysponowanie wytwórcom zarówno bezpośrednio, jak i poprzez OSD, aby zbilansować krajowy system elektroenergetyczny lub w przypadku ograniczeń sieciowych. 14 czerwca 2024 r. wprowadzono nowe zasady funkcjonowania rynku bilansującego, nakładając obowiązek zgłaszania programów pracy dla jednostek grafikowych (JWCD) aktywnie uczestniczących w rynku.
W okresie od połowy czerwca do końca 2024 roku redysponowanie JWCD objęło:
- Redukcję generacji o łącznym wolumenie blisko 3,6 TWh,
- Zwiększenie wytwarzania o wolumenie blisko 4,4 TWh.
Redysponowanie jednostek cieplnych poza rynkiem bilansującym (umowy GWS) objęło polecenia redukcji generacji o wolumenie 5,37 GWh oraz zwiększenia generacji o 3,27 GWh.
Redysponowanie transgraniczne
W 2024 r. mechanizm transgraniczny, polegający na zwiększeniu generacji i eksportu energii do sąsiednich krajów w celu odciążenia sieci, objął 6,7 GWh (wzrost o 44% rok do roku). Dla celów bilansowych eksport wzrósł do ponad 629,26 GWh (+169% rdr), a import (ograniczenie generacji) wyniósł ponad 88,41 GWh (+249% rdr).
Rekordowe ograniczenia OZE – redysponowanie nierynkowe
2024 rok przyniósł znaczący wzrost nierynkowej redukcji generacji odnawialnych źródeł energii (OZE), zarówno na polecenie PSE, jak i OSD. Największe ograniczenia dotyczyły fotowoltaiki:
- OSP zlecił ograniczenie generacji PV o łącznym wolumenie 597,26 GWh (wzrost o 2362% rdr), z czego 595,17 GWh wynikało z bilansowania systemu, a 2,09 GWh z ograniczeń sieciowych.
- Redukcja generacji wiatrowej sięgnęła 125,1 GWh (+199% rdr), głównie ze względu na potrzeby bilansowania KSE.
Operatorzy sieci dystrybucyjnych także wprowadzali ograniczenia – łącznie 24,12 GWh energii z PV (+647% rdr) i 2,8 GWh z wiatru (+200% rdr), z czego zdecydowana większość przypadła na ENEA Operator.
Nierynkowe redysponowanie na polecenie OSP odnawialnych źródeł energii, mające na celu zbilansowanie KSE, jest podejmowane jako działanie ostatniej szansy.
Reforma rynku bilansującego i działania na rzecz ograniczenia redysponowania
Najważniejszą zmianą była implementacja drugiego etapu reformy rynku bilansującego 14 czerwca 2025 r., dostosowująca krajowe regulacje do wymagań unijnych. Reforma wprowadziła m.in. 15-minutowe okresy rozliczeniowe oraz nowe bodźce cenowe, mające poprawić bilansowanie KSE i ułatwić wejście nowych uczestników na rynek.
W celu ograniczenia potrzeby redysponowania ze względu na pracę sieci dystrybucyjnych, raport wskazuje na konieczność:
- Rozwoju sieci OSD na wszystkich poziomach napięć,
- Kontynuacji prac nad katalogiem usług elastyczności,
- Rozszerzenia nadzoru i monitoringu urządzeń sieciowych,
- Usprawnienia systemów informatycznych wspierających decyzje o zakupie usług elastyczności.
Redysponowanie – obowiązek sprawozdawczy i znaczenie dla rynku
Obowiązek przygotowania corocznego raportu przez Prezesa URE wynika z unijnego rozporządzenia dotyczącego rynku wewnętrznego energii elektrycznej. Dokument służy m.in. Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) i pozwala monitorować skuteczność mechanizmów redysponowania oraz ich wpływ na funkcjonowanie krajowego systemu elektroenergetycznego.
Źródło: Urząd Regulacji Energetyki
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Nowe badania: chemikalia zastępujące freony powodują globalny wzrost trwałych zanieczyszczeń TFA
Najnowsze analizy naukowców z Lancaster University pokazują, że substancje używane jako zamienniki freonów przyczyniają się do wzrostu stężenia trwałego zanieczyszczenia – kwasu trifluorooctowego (TFA) – na całym świecie. Zanieczyszczenie to dociera nawet do Arktyki i może stanowić poważne wyzwanie dla środowiska.
Gwałtowny spadek Bitcoina zmusza górników do wyłączania sprzętu
Bitcoin notuje historyczne spadki poniżej 70 000 dolarów, co sprawia, że wydobycie kryptowaluty staje się nieopłacalne. Firmy górnicze zaczynają wyłączać swoje urządzenia, a część z nich rozważa zmianę profilu działalności.
EIB uruchamia 3 mld euro na wsparcie transformacji energetycznej gospodarstw domowych w UE
Europejski Bank Inwestycyjny zatwierdził 3 mld euro na tzw. Frontloading Facility. To środki, które mają pomóc państwom UE przygotować obywateli na wyższe koszty paliw wynikające z wprowadzenia ETS2. Wsparcie ma przyspieszyć inwestycje w zielone rozwiązania i ochronić najbardziej wrażliwe grupy społeczne.
Energa Oświetlenie modernizuje infrastrukturę: 30 tys. nowych opraw LED w 2025 roku
Energa Oświetlenie w 2025 roku przeprowadziła szeroko zakrojoną modernizację ponad 30 tys. opraw ulicznych, stawiając na technologię LED. Efektem jest znacząca redukcja zużycia energii i emisji CO₂ oraz poprawa komfortu mieszkańców wielu gmin.
Gminy krytykują program „Czyste Powietrze” – raport PAS wskazuje na głęboki kryzys
Według najnowszego raportu Polskiego Alarmu Smogowego, gminy oceniają nową wersję programu „Czyste Powietrze” bardzo negatywnie. Wskazują na skomplikowane procedury, wykluczenie najuboższych i wyraźny spadek zaufania do programu.
Pellet – bezpieczne i stabilne paliwo mimo sezonowych wahań rynku
Sezonowe wzrosty cen i lokalne braki pelletu nie oznaczają problemów z dostępnością tego paliwa w skali kraju. Pellet pozostaje przewidywalnym i bezpiecznym źródłem ciepła dla gospodarstw domowych.
Komentarze