Rynek energii

Dane, informacje, historia i przyszłość rynku prądu i gazu w Polsce


  • Rynek energii, krótkie wprowadzenie…

    Rynek energii w Polsce to energia elektryczna, gaz ziemny, ciepłownictwo oraz paliwa płynne. W ostatnich latach we wszystkich tych obszarach zachodziły duże zmiany, ale największe dotyczyły rynku energii elektrycznej i gazu ziemnego. Dążenie UE do stworzenia jednolitego, konkurencyjnego europejskiego rynku energii elektrycznej i gazu ziemnego, w dużym stopniu warunkuje działania i kierunek zmian polskiego rynku energii.  


  • …i kilka ważnych liczb:

    155000 GWh
    energii elektrycznej zużywamy rocznie…

    ...w tym 14000 GWh
    energii elektrycznej wyprodukowanej ze źródeł odnawialnych

    ponad 16 mln odbiorców
    na polskim rynku energii elekrycznej – w tym gospodarstwa domowe (taryfy G), małe i średnie przedsiębiorstwa (taryfy B, C), przemysł i duże firmy (taryfa A).


Czym zatem jest polski rynek energii? Możesz zajrzeć na stronę Wikipedii i przeczytać definicję… to jednak za mało. Zwłaszcza, że definicja odnosi się jedynie do rynku energii elektrycznej. Cóż to zatem za zjawisko ten „rynek energii”? Ogólnie: to skomplikowany i złożony mechanizm, dzięki któremu może funkcjonować nasze państwo, na którym oparta jest polska gospodarka, firmy, przedsiębiorstwa, instytucje, dzięki któremu w każdym (prawie) domu mamy prąd (czyli potocznie światło :), a bywa, że również inne media: gaz oraz ogrzewanie z sieci grzewczej. Rynek energii to również złoża węgla, energia odnawialna – wiatraki, które już na dobre zagościły jako element naszego krajobrazu czy coraz bardziej popularna fotowoltaika… jest tego sporo, a na opisanie całego złożonego modelu spokojnie można by poświęcić książkę. Niejedną.

logo_black_orangeW enerad.pl – porównywarce cen energii – zajmujemy się jednak głównie rynkiem energii elektrycznej. Porównujemy przecież ceny prądu – stąd ten, najpowszechniejszy aspekt rynku energii w Polsce jest dla nas najistotniejszy. Dodatkowo, w związku z postępującą liberalizacją przedstawiamy Wam również wiele aspektów związanych z rynkiem gazu – i gazownictwem jako takim.

Na tej podstronie naszego serwisu, którą właśnie czytasz staramy się przybliżyć Wam najistotniejsze kwestie związane z rynkiem energii, przyznajemy – głównie tej elektrycznej. Poniżej kilka ważnych faktów i informacji – jak wygląda rynek, jak się zmieniał. I jaka będzie jego przyszłość (tu oczywiście trochę przewidujemy na podstawie naszej obecnej wiedzy i świadomości).

Liberalizacja rynku

Od czego zacząć aby stać się świadomym konsumentem i uczestnikiem rynku? Liberalizacja – to słowo klucz! W Polsce po roku 1990 wydarzyć się musiało wiele abyśmy znaleźli się w obecnym miejscu – sytuacji gdzie sam możesz decydować od kogo i po ile kupujesz prąd.

Liberalizacja rynku energii to proces, który zarówno w Polsce, jak i większości państw europejskich, rozpoczął się w latach 90-tych XX w. Kamieniem milowym w procesie liberalizacji rynku w Polsce było przyjęcie ustawy Prawo energetyczne i powołanie Urzędu Regulacji Energetyki, a następnie przystąpienie Polski do Unii Europejskiej, w której był już tworzony wspólny konkurencyjny rynek energii i gazu. Głównym celem liberalizacji jest ograniczenie ingerencji Państwa w funkcjonowanie rynku oraz wprowadzenie przejrzystych i konkurencyjnych zasad jego funkcjonowania. To właśnie dzięki postępującej liberalizacji mamy dziś możliwość wyboru sprzedawcy prądu czy gazu, a co za tym idzie – możemy realnie oszczędzać na zakupie energii.

Historia zmian na polskim rynku energii

1990-1997
  • Tworzenie rynku energii oparte było na trzech głównych filarach:

    1. demonopolizacji (zastosowanie tzw. unbundlingu i rozdzielenie działalności wytwórczej, przesyłowej i handlowej)
    2. liberalizacji (zastosowanie tzw. zasady TPA, czyli swobodnego dostępu stron trzecich do sieci energetycznych)
    3. prywatyzacji (początkowo przekształcenie przedsiębiorstw państwowych w jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, a następnie sprzedaż udziałów inwestorom krajowym i zagranicznym)
  • ure-logo

    Urząd Regulacji Energetyki

    Ważną rolę w kształtowaniu polskiego rynku energii przypisano Urzędowi Regulacji Energetyki, powołanemu w 1997 r wraz z przyjęciem ustawy Prawo energetyczne.

Prezes URE odpowiedzialny m.in. za promowanie konkurencji, regulowanie funkcjonowania rynku, monitorowanie bezpieczeństwa dostaw energii, udzielanie bądź cofanie koncesji na działalność energetyczną, rozstrzyganie sporów związanych z koncesjonowaną działalnością energetyczną oraz współpracę z właściwymi organami w celu przeciwdziałania praktykom monopolistycznym, pełni taką rolę jak Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej dla rozwoju polskiego runku telekomunikacyjnego.

Chociaż rola i znaczenie URE w kształtowaniu polskiego rynku energii, wraz z postępującym procesem deregulacji, jest coraz mniejsza, nawet po osiągnięciu całkowitej liberalizacji rynku i uwolenieniu cen sprzedawców, taryfy dystrybucyjne wciąż będą zatwierdzane urzędowo przez Prezesa URE.

2004

flaga-ueProces liberalizacji polskiego rynku energii został przyspieszony wraz z przystąpieniem Polski do UE w 2004 r. oraz wdrożeniem przez nasz kraj dwóch Dyrektyw dotyczących wspólnych zasad wewnętrznego rynku energii elektrycznej i gazu ziemnego (Dyrektywa 2003/54/WE oraz Dyrektywa 2003/55/WE).

Wewnętrzny Rynek Energii, to wspólny europejski rynek energii złożony z otwartych i konkurencyjnych rynków wszystkich państw członkowskich. Zgodnie z założeniami Komisji Europejskiej na tak ukształtowanym wspólnym rynku konsumenci, zarówno gospodarstwa domowe jak i podmioty gospodarcze, będą miały możliwość swobodnego wyboru sprzedawcy energii, zaś firmy energetyczne będą konkurować ze sobą na całym rynku europejskim, a nie tylko na poszczególnych rynkach krajowych.

2007

zarowka-oszczednosciZ punktu widzenia konsumenta bardzo ważnym dniem był 1 lipca 2007 r., tego dnia każdy odbiorca indywidualny (gospodarstwo domowe) uzyskał prawo zakupu energii od wybranego przez siebie sprzedawcę. Tak więc, mieszkaniec Warszawy nie musiał już kupować energii od koncernu RWE, mieszkaniec Poznania mógł  podziękować za współpracę firmie Enea, zaś mieszkaniec Gdańska mógł rozwiązać umowę z firmą Energa, aby wspierać siatkarzy Skry Bełchatów kupując energię od firmy PGE …

Jak to wygląda w praktyce, możesz sprawdzić na stronie zmiana sprzedawcy lub porównując aktualne oferty prądu.

2014 – Przyszłość na rynku energii

EnergyPo 17 latach od rozpoczęcia przekształcania polskiego rynku energii, śmiało można powiedzieć, że jesteśmy już na ostatniej prostej i tak naprawdę, pozostało jeszcze jedynie kilka kroków, aby można było nazwać polski rynek energii elektrycznej i gazu, rynkiem konkurencyjnym, płynnym i przejrzystym.

Wśród najważniejszych decyzji, od których zależy dalszy proces liberalizacji rynku gazu i energii elektrycznej należy wymienić:

  • zaprzesanie regulowania cen prądu dla gospodarstw domowych (zwolnienie z obowiązku przedkładania Prezesowi URE taryf przez sprzedawców z urzędu)
  • zaprzestanie regulowania cen gazu dla firm oraz gospodarstw domowych (zwolnienie z obowiązku przedkładania Prezesowi URE taryf przez sprzedawców gazu)
  • powstanie konkurencyjnego i płynnego hurtowego rynku gazu ziemnego (na wzór rynku energii elektrycznej), tak aby konkurujący ze sobą sprzedawcy mieli dostęp do taniego paliwa
  • poprawa świadomości odbiorców nt. funkcjonowania konkurencyjnego rynku energii oraz wynikających z tego korzyści.

Dotarłeś tutaj? Pewnie zastanawiasz się co z tego wszystkiego wynika? Przekonaj się:

  • Klient na rynku energii

    Pomimo tego, że w przeciągu ostatnich 10 lat rynek energii elektrycznej zmienił się nie do poznania, przechodząc długą i wyboistą drogę transformacji, przeobrażając się z klasycznego rynku monopolistycznego w konkurencyjny, zliberalizowany rynek, z punktu widzenia klienta niewiele się zmieniło. Wciąż wielu z nas przyzwyczajonych jest do sytuacji, w której występujemy w roli petenta, a nie wymagającego klienta.

    Przeczytaj więcej…
  • Energia jako towar

    Energia jest towarem, dopóki sobie tego nie uświadomimy, będziemy mieli problemy ze zrozumieniem funkcjonowania konkurencyjnego rynku energii. Jest to towar który przez kogoś został wytworzony (elektrownia), przez kogoś przetransportowany (dystrybutor), przez kogoś sprzedany (sprzedawca) oraz przez kogoś kupiony (odbiorca). Sytuacja klienta – odbiorcy uległa więc sporej zmianie, dziś możemy znacznie więcej.

    Przeczytaj więcej…
  • Taryfa G

    501685

    gospodarstw domowych zmieniło sprzedawcę prądu w taryfie G

    Taryfa A, B, C

    183202

    firm zmieniło sprzedawcę prądu w taryfie A, B lub C

  • Polski rynek energii elektrycznej w liczbach

    • Roczna produkcja energii w Polsce wynosi około 155 TWh
    • Moc zainstalowana w polskich elektrowniach wynosi ok 36 GW
    • Produkcja energii elektrycznej per capita wynosi w Polsce 4,1 MWh
    • Polska jest 6 producentem energii w Unii Europejskiej
    • Ponad 62% energii wytwarza się z węgla kamiennego oraz ponad 32% z węgla brunatnego
    • Trzech największych wytwórców posiada ponad 51% udziałów w rynku, z czego PGE ma ponad 35%

     

  • W Polsce działa 5 dystrybutorów, którzy świadczą powszechne usługi dostarczania energii elektrycznej:

    • PGE Dystrybucja
    • Tauron Dystrybucja
    • ENEA Operator
    • Energa Operator
    • RWE Stoen Operator

    operatorzy-systemow-dystrybucyjnych-osd-small

Świadomość rynku i możliwości, które daje nam liberalizacja ciągle rośnie – coraz więcej z nas zdaje sobie sprawę, że może w domu zaoszczędzić rocznie kilkaset (a niektórzy kilka tysięcy) złotych rocznie. A w firmie? Znacznie więcej. Co zrobić aby zacząć oszczędzać? Oczywiście porównać ceny i wybrać najtańszą ofertę :), ale najpierw warto zapoznać się z:

  • Sprzedawcy prądu

    W enerad.pl dajemy Wam możliwość porównania ofert energii elektrycznej kilkunastu największych sprzedawców prądu. Dzięki liberalizacji rynku każdy z nas ma możliwość wyboru, na którą ofertę się zdecyduje. Często jednak nie wiemy, „co to za firma, o dziwnej nazwie, której nigdy wcześniej nie słyszeliśmy”. W takim przypadku warto zapoznać się z profilami poszczególnych sprzedawców, dowiedzieć się więcej, poznać opinie innych internautów:

    Sprzedawcy prądu w enerad.pl
  • Prąd dla domu

    Jak zacząć oszczędzać? Jak zmienić sprzedawcę, którego sprzedawcę wybrać? Która taryfa będzie dla Ciebie odpowiednia? Czy zdecydować się na G12 z umową na okres roku czy na G11 z niższą ceną kWh gwarantowaną na 3 lata? Pamiętaj, że niezależnie od odpowiedzi na te pytania: na pewno możesz oszczędzać. 99% z nas cały czas kupuje prąd od sprzedawców z urzędu w cenach, które często znacząco odbiegają od obecnej ofery rynkowej.

    Prąd dla domu – informacje
  • Prąd dla firmy

    Jeśli Twoja działalność wymaga sporej dawki energii elektrycznej… to z pewnością sporo za nią płacisz. Budżet przedsiębiorstwa to niezwykle wrażliwa sprawa, a oszczędności na prądzie są możliwe. Praktycznie od razu. Jeśli zarządzasz firmą od razu możesz sprawdzić oferty w porównywarce lub skontaktować się z nami jeśli poszukujesz najlepszej, indywidualnej oferty. Niezależnie od tego: mamy dla Ciebie kilka ciekawych informacji…

    Prąd dla firmy – informacje

Rynek gazu


  • Rynek gazu, podobnie jak rynek energii elektrycznej, od kilku lat nieustannie się zmienia. Prace nad liberalizacją i uwolnieniem tego sektora są jednak znacznie bardziej skomplikowane i wolniejsze. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG) to wciąż dominujący podmiot na polskim rynku, z ponad 90% udziałem w segmencie wydobycia gazu ziemnego, jego importu, dystrybucji oraz sprzedaży do firm oraz gospodarstw domowych. Pomimo tego, że rynek gazu ziemnego jest całkowicie zdominowany przez PGNiG, klienci, zarówno firmy, jak i gospodarstwa domowe, już dziś mogą kupować gaz od niezależnych sprzedawców, po cenie, która może być niższa niż taryfa PGNiG. Niestety, wciąż jeszcze nie możemy liczyć na taką skalę oszczędności jak w przypadku prądu … przynajmniej na obecną chwilę …

  • Więcej o rynku gazu