Ryzyko carbon leakage w lotnictwie: nowe analizy pokazują minimalny wpływ na skuteczność polityk UE
Carbon leakage, czyli ucieczka emisji poza granice UE, budzi obawy w sektorze lotniczym. Najnowsze analizy wskazują jednak, że skala problemu jest znacznie mniejsza niż dotąd sądzono, a skuteczne narzędzia ograniczające to ryzyko są już dostępne.
W kontekście zaostrzających się polityk klimatycznych Unii Europejskiej coraz częściej pojawia się temat tzw. carbon leakage, czyli przenoszenia emisji CO₂ poza granice obszarów objętych restrykcyjnymi regulacjami. W lotnictwie zjawisko to może polegać na wyborze przez pasażerów tras z przesiadkami w hubach położonych tuż za granicami UE, takich jak Stambuł, Doha czy Dubaj, aby uniknąć dodatkowych kosztów wynikających z unijnych polityk klimatycznych.
Ocena realnego zagrożenia carbon leakage
Transport & Environment (T&E) zleciła firmie CE Delft analizę ryzyka carbon leakage, uwzględniając wpływ rozszerzenia systemu EU ETS oraz ocenę prawną potencjalnych rozwiązań przez Lexavia Aviation Consultants. Wyniki pokazują, że dotychczasowe szacunki branżowe były zawyżone – część raportów błędnie klasyfikowała emisje nadal objęte politykami UE jako „wyciekające”.
Zgodnie z analizą, realne ryzyko carbon leakage jest minimalne: w najgorszym scenariuszu utracone zostanie jedynie 3% planowanych oszczędności emisji wynikających z pakietu Fit for 55 (łącznie 38,4 MtCO2 do 2035 roku dzięki RefuelEU i EU ETS). Oznacza to, że unijne środki pozostają w zdecydowanej większości skuteczne.
Najbardziej narażone trasy i wpływ na ceny biletów
Ryzyko wycieku emisji koncentruje się na kilku trasach dalekodystansowych – zwłaszcza lotach do Azji Południowo-Wschodniej przez porty przesiadkowe poza UE. Rozszerzenie EU ETS na wszystkie loty startujące z UE powoduje jedynie niewielki wzrost cen biletów, szacowany na 2–6% w 2030 roku. W praktyce przewaga cenowa portów pozaunijnych, takich jak Stambuł, wynosi zaledwie 1–4%, co sprawia, że decyzje o zmianie tras będą dotyczyć jedynie niewielkiej części pasażerów.
Możliwe rozwiązania polityczne
T&E przeanalizowała trzy główne opcje ograniczania carbon leakage:
- Celowane ulgi na SAF – obniżenie kosztów na trasach o wysokim ryzyku poprzez przyznanie specjalnych uprawnień do stosowania zrównoważonego paliwa lotniczego. Rozwiązanie to jest prawnie wykonalne i może zostać wdrożone w ramach istniejącego EU ETS.
- Celowane opłaty za emisje na określonych parach lotnisk – wyższe opłaty na trasach przez porty poza UE, bazujące na transparentnych kryteriach i zintegrowane z EU ETS. Również uznane za prawnie możliwe.
- SAF-BAM – obowiązek posiadania certyfikatów SAF przez przewoźników spoza UE, jednak ta opcja wiąże się z dużym obciążeniem administracyjnym i ryzykiem sporów międzynarodowych.
Rekomendacje dla Komisji Europejskiej
T&E zaleca, aby Komisja Europejska opracowała precyzyjną metodologię identyfikacji tras najbardziej narażonych na carbon leakage oraz wprowadzała środki tylko na tych trasach, integrując je z istniejącym prawodawstwem UE. Takie podejście minimalizuje ryzyko retorsji międzynarodowych i zwiększa skuteczność operacyjną.
Źródło: T&E – Transport & Environment publikacje
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Enea Eko dostarcza zieloną energię firmie Energia Euro Park – nowy kontrakt na OZE
Enea Eko podpisała umowę na sprzedaż energii z Farmy Wiatrowej Darżyno spółce Energia Euro Park. To ważny krok w kierunku transformacji energetycznej i rozwoju zielonych stref przemysłowych w Polsce.
Waymo pod lupą: zdalni operatorzy z Filipin wspierają autonomiczne taksówki w USA
Podczas przesłuchania w Kongresie USA ujawniono, że autonomiczne pojazdy Waymo korzystają ze wsparcia operatorów z zagranicy, w tym z Filipin. Sprawa wzbudziła obawy o bezpieczeństwo i cyberzagrożenia związane z eksploatacją robotaksówek na amerykańskich drogach.
USA szukają chętnych stanów do składowania odpadów jądrowych – nowa inicjatywa rządu
Administracja Donalda Trumpa ogłosiła nową strategię rozwiązania problemu składowania odpadów jądrowych w USA. Rząd zachęca poszczególne stany do dobrowolnego przyjęcia roli gospodarza dla stałego magazynu odpadów, oferując w zamian znaczące inwestycje i tysiące miejsc pracy.
Gospodarka o obiegu zamkniętym w Polsce: wnioski z konferencji i raportu Deloitte
Podczas konferencji „Od surowca do surowca” eksperci omówili stan realizacji celów gospodarki cyrkularnej w Polsce. Nowy raport Deloitte wskazuje na konieczność zmian systemowych, by osiągnąć założenia do 2035 roku.
Sieć Badawcza Łukasiewicz i OSGE: nowy impuls dla rozwoju energetyki jądrowej w Polsce
Sieć Badawcza Łukasiewicz oraz ORLEN Synthos Green Energy (OSGE) podpisały strategiczne porozumienie, które ma przyspieszyć rozwój polskiej energetyki jądrowej. Kluczowe elementy współpracy obejmują utworzenie centrum szkoleniowego oraz rozwój innowacyjnych technologii SMR.
Nowoczesna edukacja ekologiczna w polskich parkach narodowych dzięki wsparciu NFOŚiGW
Ponad 40 mln zł z Funduszy Europejskich wesprze inwestycje edukacyjne w Wielkopolskim, Świętokrzyskim i Białowieskim Parku Narodowym. Nowe przestrzenie, interaktywne wystawy i warsztaty mają przyciągnąć turystów i lokalne społeczności.
Komentarze