Słowacja kończy subsydia dla OZE do 2026 roku – regulator ostrzega przed „spekulantami”
Słowacja zapowiada zakończenie systemu subsydiów dla odnawialnych źródeł energii (OZE) do 2026 roku. Szef krajowego regulatora energetycznego skrytykował dotychczasowy model wsparcia, określając go jako „chaotyczny” i podatny na wpływy „lobbystów biznesowych” oraz „zielonej ideologii”.
Koniec wsparcia dla OZE na Słowacji
Decyzja dotknie około 600 producentów energii odnawialnej, z czego już 89 w tym roku straci dostęp do dotacji. Przewodniczący Urzędu Regulacji Sieci Energetycznych (URSO), Jozef Holjenčík, od dawna sprzeciwiał się subsydiowaniu OZE, argumentując, że ich rozwój nie przebiegał w sposób uporządkowany i utrudniał stabilność systemu elektroenergetycznego.
Holjenčík podkreślił, że źródła takie jak energia słoneczna i wiatrowa są niestabilne nawet w krajach tradycyjnie wspierających OZE. Jego zdaniem Unia Europejska powinna skupić się na „zdrowym miksie energetycznym”, w którym kluczową rolę odgrywa energia jądrowa.
„Inwestycje w panele fotowoltaiczne czy pompy ciepła powinny pozostawać w gestii obywateli, ale nie mogą odbywać się kosztem słowackich i unijnych podatników ani przynosić korzyści spekulantom i politycznym promotorom zielonej ideologii” – powiedział Holjenčík.
Sytuacja Słowacji zupełnie inna niż Polski – elektrownie jądrowe
Słowacja, w przeciwieństwie do Polski, od lat opiera swoją produkcję energii elektrycznej na elektrowniach jądrowych. Kraj posiada cztery reaktory jądrowe, które zaspokajają znaczną część zapotrzebowania na energię elektryczną:
- Elektrownia Mochovce – dwa reaktory o łącznej mocy 940 MW (z dodatkowymi dwoma nowymi jednostkami, z których trzeci reaktor został uruchomiony w 2023 roku, a czwarty jest w fazie testów),
- Elektrownia Bohunice – dwa reaktory o łącznej mocy 1010 MW.
Energetyka jądrowa pokrywa ponad 50% całkowitej produkcji energii elektrycznej na Słowacji, co czyni ją jednym z najbardziej zależnych od atomu krajów w UE. Dzięki temu presja na rozwój odnawialnych źródeł energii jest mniejsza niż w państwach takich jak Polska, która dopiero planuje budowę swoich pierwszych elektrowni jądrowych.
Nowe zasady dla producentów energii
URSO zaznaczyło, że choć dostęp do sieci elektroenergetycznej dla producentów OZE zostanie utrzymany, to subsydia w postaci taryf gwarantowanych (feed-in tariffs), finansowanych z rachunków za prąd, przestaną obowiązywać.
Ekspert ds. energetyki, Ján Pišta, ostrzegł, że producenci energii odnawialnej, zmuszeni do sprzedaży po cenach rynkowych, mogą w obliczu częstych okresów ujemnych cen energii rozważyć zamykanie swoich instalacji.
Sytuacja polityczna na Słowacji nie sprzyja transformacji
Decyzja o zakończeniu subsydiów dla OZE jest osadzona w szerszym kontekście politycznym. Słowacja od kilku lat przechodzi przez turbulencje polityczne, a obecny rząd nie sprzyja zielonej transformacji.
- Powrót do władzy Roberta Fico – Po wyborach parlamentarnych z września 2023 roku władzę objęła partia Smer-SSD, która zdobyła 22,94% głosów. Fico, znany z prorosyjskich i eurosceptycznych poglądów, podkreśla znaczenie suwerenności energetycznej opartej na atomie i paliwach kopalnych.
- Masowe protesty – W styczniu i lutym 2025 roku przez kraj przetoczyły się demonstracje przeciwko prorosyjskiej polityce rządu. Protestujący domagali się dymisji Fico oraz bliższego zbliżenia Słowacji z Unią Europejską.
- Kryzys rządowy – W ostatnich tygodniach rząd utracił większość parlamentarną po wykluczeniu dwóch posłów z partii Hlas-SD, co może skutkować przedterminowymi wyborami.
- Zmiany w konstytucji – Fico zapowiedział reformy konstytucyjne, które mają ograniczyć wpływ prawa unijnego na Słowację, co może wpłynąć na przyszłe regulacje klimatyczne i energetyczne.
Słowacja a cele klimatyczne UE
Decyzja Słowacji może wpłynąć na jej zdolność do osiągnięcia celów klimatycznych UE. Komisja Europejska już wcześniej uznała, że zaktualizowany cel OZE Słowacji na poziomie 23% do 2030 roku jest niewystarczający w kontekście unijnego celu wynoszącego 42,5%.
„To zaskakujące, że regulator słowacki jest tak antyzielony” – skomentował Ján Karaba ze Słowackiego Stowarzyszenia na rzecz Zrównoważonej Energii (SAPI).
Karaba podkreślił, że spadające koszty i rosnąca efektywność technologii OZE sprawiają, że ich znaczenie na świecie stale rośnie. Przytoczył dane WindEurope, według których wzrost mocy wiatrowych jest widoczny nie tylko w krajach tradycyjnie opartych na paliwach kopalnych, jak Niemcy czy Wielka Brytania, ale również w państwach stawiających na energetykę jądrową, takich jak Francja.
Decyzja Słowacji może mieć długofalowe konsekwencje zarówno dla krajowego rynku energii, jak i polityki klimatycznej całej UE.
Zobacz również:
- Transformacja energetyczna to nie fanaberia. To klucz do bezpieczeństwa Polski i Europy [OPINIA]
- OZE w UE: 47% energii z odnawialnych źródeł w 2024. Kto jest liderem?
Oprac. wł. na podstawie:
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
ORLEN otwiera pierwszą stację wodorową na Pomorzu – Gdynia z nową infrastrukturą
Grupa ORLEN uruchomiła w Gdyni swoją pierwszą na Pomorzu ogólnodostępną stację tankowania wodoru. Nowy obiekt umożliwia tankowanie samochodów osobowych, ciężarowych oraz autobusów, stanowiąc ważny krok w rozwoju zeroemisyjnego transportu w regionie.
NFOŚiGW wznawia nabór na dofinansowanie przydomowych magazynów energii – budżet 105 mln zł
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłasza ponowny nabór wniosków na dofinansowanie domowych magazynów energii. Program wspiera prosumentów i rozwój zielonej energii w Polsce.
Przyspieszenie oceny wniosków w programie „NaszEauto” – ważne informacje dla beneficjentów
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej informuje o intensyfikacji prac nad rozpatrywaniem wniosków w programie „NaszEauto”. Kilkanaście tysięcy zgłoszeń przechodzi obecnie wieloetapową weryfikację.
ORLEN kluczowym partnerem energetycznym Ukrainy – rola Polski w bezpieczeństwie regionu
ORLEN umacnia swoją pozycję jako strategiczny dostawca paliw i gazu dla Ukrainy, zapewniając bezpieczeństwo energetyczne podczas wojny i rozwijając współpracę z partnerami zza wschodniej granicy.
Battery Forum Poland 2026 potwierdziło znaczenie magazynowania energii dla transformacji energetycznej
Za nami trzecia edycja Battery Forum Poland – jednych z najważniejszych targów poświęconych magazynowaniu energii, elektromobilności i nowoczesnym technologiom energetycznym w Europie Środkowo-Wschodniej. Wydarzenie, które odbyło się w Ptak Warsaw Expo, zgromadziło 11 302 uczestników oraz 169 wystawców z 32 krajów, potwierdzając dynamiczny rozwój sektora magazynów energii i jego kluczową rolę w transformacji energetycznej. Podczas […]
Ponad 326 mln zł z KPO dla projektu Zwartowo III. Powstanie jedna z największych farm PV z magazynem energii w Polsce
Spółka Respect Energy Solar Zwartowo, należąca do Grupy Respect Energy, pozyskała ponad 326 mln zł preferencyjnego finansowania na realizację projektu Zwartowo III. Środki pochodzą z Funduszu Wsparcia Energetyki, finansowanego w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO), a umowa została podpisana z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Inwestycja należy do największych projektów fotowoltaicznych realizowanych obecnie w Polsce w formule […]
Komentarze