Sto lat elektrowni wodnej Krzynia – historia i znaczenie dla energetyki OZE
Elektrownia wodna Krzynia obchodzi swoje stulecie, będąc jedną z kluczowych instalacji Energi Wytwarzania. Obiekt nie tylko wpisuje się w historię polskiej energetyki, ale także pełni istotną funkcję w kaskadzie rzeki Słupi i rozwoju OZE.
Historia i lokalizacja elektrowni wodnej Krzynia
Elektrownia wodna Krzynia została zbudowana w 1925 roku na miejscu dawnego młyna wodnego nad rzeką Słupią, 17 kilometrów od Słupska. Jest położona na 51 kilometrze Słupi, poniżej elektrowni Strzegomino. Obiekt ten należy do mniejszych jednostek Energi Wytwarzania, jednak odgrywa kluczową rolę w regulacji przepływu rzeki.
Parametry techniczne i rozwiązania technologiczne
Powstanie elektrowni Krzynia było możliwe dzięki budowie ziemnej zapory o długości 220 metrów i wysokości 8 metrów. W efekcie powstał zbiornik retencyjny o powierzchni 78 ha i pojemności około 1,38 mln m³. Moc elektrowni wynosi 912 kW, co pozwala na zasilenie nawet 100 domów jednorodzinnych. Do produkcji energii wykorzystywany jest ośmiometrowy spadek wody, napędzający dwie turbiny Francisa marki Vöith o mocy 460 kW każda, współpracujące z generatorami Sachsen o napięciu 15 kV. Takie rozwiązanie eliminuje konieczność stosowania transformatorów blokowych i jest unikatowe wśród elektrowni Energa Wytwarzanie.
Przez turbiny elektrowni przepływa dziennie nawet 1,5 mln m³ wody. Na wlocie zastosowano dwie hydrauliczne czyszczarki krat, co wyróżnia obiekt na tle innych elektrowni w regionie.
Rola w kaskadzie Słupi i znaczenie dla regionu
Elektrownia Krzynia jest częścią kaskady Słupi, w skład której wchodzą także Gałąźnia Mała i Strzegomino. Dwie pierwsze pracują jako elektrownie szczytowe w okresach największego zapotrzebowania na energię. Krzynia odpowiada za wyrównywanie dobowego przepływu rzeki. Zbiornik elektrowni posiada pojemność energetyczną 0,64 mln m³, a w trakcie pracy poziom wody waha się średnio w zakresie 11-15 cm.
Jest to ostatnia elektrownia wodna na Słupi przed ujściem rzeki do morza. Obiekt znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego „Dolina Słupi” i jest częścią Szlaku Zabytków Hydrotechniki województwa pomorskiego.
Energa – lider OZE w Polsce
Grupa Energa, będąca częścią Grupy ORLEN, jest jednym z największych podmiotów energetycznych w kraju i liderem w zakresie udziału OZE w mocy zainstalowanej. Na koniec I półrocza 2025 roku 54% mocy pochodziło ze źródeł odnawialnych, w tym 202 MW z elektrowni wodnych. W tym samym okresie OZE wyprodukowały 749 GWh energii, co stanowiło 46% całkowitej produkcji brutto Grupy.
Sieć dystrybucyjna Energi obejmuje 200 tys. km i zasila około 3,4 mln klientów, a 1/3 wszystkich OZE w Polsce jest podłączona do linii Energi Operatora (ponad 10 GW mocy). Spółka jest również liderem w montażu liczników zdalnego odczytu – na koniec I półrocza 2025 roku posiadało je 89% odbiorców energii elektrycznej.
Znaczenie dla transformacji energetycznej
Grupa Energa aktywnie inwestuje w rozwój odnawialnych źródeł energii oraz modernizację sieci dystrybucyjnej. Elektrownia wodna Krzynia, jako jeden z najstarszych i najważniejszych obiektów, wpisuje się w strategię zwiększania bezpieczeństwa energetycznego i stabilności Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.
Zobacz również:
- Elektrownia wodna Bielkowo kończy 100 lat. Energetyczna perła Pomorza wciąż działa i zachwyca
- Przydomowa elektrownia wodna – koszt, jak działa?
Źródło: Grupa ENERGA
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
MKiŚ i gminy wypracowują nowe zasady ochrony złóż kopalin w planowaniu przestrzennym
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspólnie z samorządami opracowuje elastyczniejsze zasady ochrony złóż kopalin, by zapewnić bezpieczeństwo surowcowe państwa bez hamowania rozwoju lokalnego.
Ponad 120 mld zł z ETS2 na modernizację Polski – apel o jasny plan wydatkowania środków
Polska może otrzymać aż 124 mld zł z systemu ETS2 i Społecznego Funduszu Klimatycznego. Eksperci i organizacje apelują do rządu o przejrzyste zasady wydatkowania tych środków oraz pilne przyjęcie Planu Społeczno-Klimatycznego.
Nowatorskie rozwiązania w ciepłownictwie – podsumowanie warsztatów NCAE
Narodowe Centrum Analiz Energetycznych (NCAE) zaprezentowało podczas warsztatów innowacyjne koncepcje transformacji sektora ciepłowniczego. Przedstawiono modele hybrydowe, elektryfikację ciepłownictwa oraz lokalne obszary bilansowania energii.
1,4 mld zł z KPO na modernizację sieci dystrybucyjnej – PGE Dystrybucja inwestuje w elastyczność i OZE
PGE Dystrybucja otrzyma blisko 1,4 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy na modernizację sieci dystrybucyjnej. Inwestycje obejmą przebudowę stacji, rozbudowę linii oraz wdrożenie inteligentnych funkcjonalności, co zwiększy potencjał przyłączeniowy dla OZE o 541 MW.
Energa Operator uruchamia potencjał ultraszybkiego ładowania dzięki modernizacji GPZ
Modernizacja pięciu głównych punktów zasilania przez Energę Operatora przy autostradach A1 i A2 pozwoli na powstanie ponad 200 ultraszybkich ładowarek dla elektromobilności w Wielkopolsce i na Kujawach. Inwestycja wsparta 48 mln zł z NFOŚiGW zwiększa niezawodność sieci i ogranicza emisje CO2.
Farma wiatrowa Sieradz: TAURON rozwija zieloną energię w województwie łódzkim
TAURON uruchomił farmę wiatrową Sieradz o mocy 23,8 MW, która zasili prądem nawet 40 tys. gospodarstw domowych. To kolejny krok Grupy w kierunku zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii.
Komentarze