Sto lat elektrowni wodnej Krzynia – historia i znaczenie dla energetyki OZE
Elektrownia wodna Krzynia obchodzi swoje stulecie, będąc jedną z kluczowych instalacji Energi Wytwarzania. Obiekt nie tylko wpisuje się w historię polskiej energetyki, ale także pełni istotną funkcję w kaskadzie rzeki Słupi i rozwoju OZE.
Historia i lokalizacja elektrowni wodnej Krzynia
Elektrownia wodna Krzynia została zbudowana w 1925 roku na miejscu dawnego młyna wodnego nad rzeką Słupią, 17 kilometrów od Słupska. Jest położona na 51 kilometrze Słupi, poniżej elektrowni Strzegomino. Obiekt ten należy do mniejszych jednostek Energi Wytwarzania, jednak odgrywa kluczową rolę w regulacji przepływu rzeki.
Parametry techniczne i rozwiązania technologiczne
Powstanie elektrowni Krzynia było możliwe dzięki budowie ziemnej zapory o długości 220 metrów i wysokości 8 metrów. W efekcie powstał zbiornik retencyjny o powierzchni 78 ha i pojemności około 1,38 mln m³. Moc elektrowni wynosi 912 kW, co pozwala na zasilenie nawet 100 domów jednorodzinnych. Do produkcji energii wykorzystywany jest ośmiometrowy spadek wody, napędzający dwie turbiny Francisa marki Vöith o mocy 460 kW każda, współpracujące z generatorami Sachsen o napięciu 15 kV. Takie rozwiązanie eliminuje konieczność stosowania transformatorów blokowych i jest unikatowe wśród elektrowni Energa Wytwarzanie.
Przez turbiny elektrowni przepływa dziennie nawet 1,5 mln m³ wody. Na wlocie zastosowano dwie hydrauliczne czyszczarki krat, co wyróżnia obiekt na tle innych elektrowni w regionie.
Rola w kaskadzie Słupi i znaczenie dla regionu
Elektrownia Krzynia jest częścią kaskady Słupi, w skład której wchodzą także Gałąźnia Mała i Strzegomino. Dwie pierwsze pracują jako elektrownie szczytowe w okresach największego zapotrzebowania na energię. Krzynia odpowiada za wyrównywanie dobowego przepływu rzeki. Zbiornik elektrowni posiada pojemność energetyczną 0,64 mln m³, a w trakcie pracy poziom wody waha się średnio w zakresie 11-15 cm.
Jest to ostatnia elektrownia wodna na Słupi przed ujściem rzeki do morza. Obiekt znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego „Dolina Słupi” i jest częścią Szlaku Zabytków Hydrotechniki województwa pomorskiego.
Energa – lider OZE w Polsce
Grupa Energa, będąca częścią Grupy ORLEN, jest jednym z największych podmiotów energetycznych w kraju i liderem w zakresie udziału OZE w mocy zainstalowanej. Na koniec I półrocza 2025 roku 54% mocy pochodziło ze źródeł odnawialnych, w tym 202 MW z elektrowni wodnych. W tym samym okresie OZE wyprodukowały 749 GWh energii, co stanowiło 46% całkowitej produkcji brutto Grupy.
Sieć dystrybucyjna Energi obejmuje 200 tys. km i zasila około 3,4 mln klientów, a 1/3 wszystkich OZE w Polsce jest podłączona do linii Energi Operatora (ponad 10 GW mocy). Spółka jest również liderem w montażu liczników zdalnego odczytu – na koniec I półrocza 2025 roku posiadało je 89% odbiorców energii elektrycznej.
Znaczenie dla transformacji energetycznej
Grupa Energa aktywnie inwestuje w rozwój odnawialnych źródeł energii oraz modernizację sieci dystrybucyjnej. Elektrownia wodna Krzynia, jako jeden z najstarszych i najważniejszych obiektów, wpisuje się w strategię zwiększania bezpieczeństwa energetycznego i stabilności Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.
Zobacz również:
- Elektrownia wodna Bielkowo kończy 100 lat. Energetyczna perła Pomorza wciąż działa i zachwyca
- Przydomowa elektrownia wodna – koszt, jak działa?
Źródło: Grupa ENERGA
Może Cię również zainteresować
Grupa PGE i Lasy Państwowe rozszerzają współpracę na całą Polskę
Grupa PGE zwiększa swoje zaangażowanie w działania na rzecz ochrony środowiska, obejmując wsparciem wszystkie parki narodowe w kraju oraz rozszerzając współpracę z Lasami Państwowymi. W 2026 roku liczba beneficjentów wzrośnie do 31, a wartość dotacji sięgnie niemal 3,7 mln zł.
Baltic Power: Pierwszy prąd z Bałtyku zasila polską sieć energetyczną
Energia z morskiej farmy wiatrowej Baltic Power po raz pierwszy trafiła do polskiej sieci elektroenergetycznej. To przełomowy moment dla krajowej transformacji energetycznej i jeden z ostatnich etapów budowy pierwszej polskiej farmy wiatrowej na Bałtyku.
Energa strategicznym sponsorem Olsztyn Green Festival 2026 – muzyka, ekologia i innowacje
Energa ponownie zostaje strategicznym sponsorem Olsztyn Green Festival. Tegoroczna, 12. edycja wydarzenia połączy muzykę, proekologiczne inicjatywy i nowoczesne atrakcje, podkreślając zaangażowanie Energi w transformację energetyczną i promowanie zrównoważonego stylu życia.
Wpływ Elektrowni Kozienice na Wisłę: wyniki wieloletnich badań naukowców
Wieloletni monitoring Wisły w rejonie Elektrowni Kozienice pokazuje, że wpływ energetyki na ekosystem rzeki jest złożony i wymaga całościowej analizy. Naukowcy podkreślają znaczenie wielu czynników środowiskowych, a nie tylko działalności elektrowni.
Profesjonalna łączność Enspiriona po raz piąty wsparła bezpieczeństwo Open’er Festival
System TETRA od Enspiriona, spółki z Grupy Energa, już piąty rok z rzędu zapewnił niezawodną komunikację podczas Open’er Festival. Rozwiązanie wspierało sztaby kryzysowe i służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo tysięcy uczestników tego masowego wydarzenia.
KGHM zainwestuje ponad 32 mld zł do 2030 r.: nowa kopalnia, ekspansja zagraniczna i transformacja energetyczna
KGHM ogłosił największy w swojej historii program inwestycyjny – ponad 32 mld zł do 2030 r., z naciskiem na rozwój krajowych i zagranicznych aktywów, budowę nowej kopalni oraz transformację energetyczną i technologiczną.

Komentarze