Sto lat elektrowni wodnej Krzynia – historia i znaczenie dla energetyki OZE
Elektrownia wodna Krzynia obchodzi swoje stulecie, będąc jedną z kluczowych instalacji Energi Wytwarzania. Obiekt nie tylko wpisuje się w historię polskiej energetyki, ale także pełni istotną funkcję w kaskadzie rzeki Słupi i rozwoju OZE.
Historia i lokalizacja elektrowni wodnej Krzynia
Elektrownia wodna Krzynia została zbudowana w 1925 roku na miejscu dawnego młyna wodnego nad rzeką Słupią, 17 kilometrów od Słupska. Jest położona na 51 kilometrze Słupi, poniżej elektrowni Strzegomino. Obiekt ten należy do mniejszych jednostek Energi Wytwarzania, jednak odgrywa kluczową rolę w regulacji przepływu rzeki.
Parametry techniczne i rozwiązania technologiczne
Powstanie elektrowni Krzynia było możliwe dzięki budowie ziemnej zapory o długości 220 metrów i wysokości 8 metrów. W efekcie powstał zbiornik retencyjny o powierzchni 78 ha i pojemności około 1,38 mln m³. Moc elektrowni wynosi 912 kW, co pozwala na zasilenie nawet 100 domów jednorodzinnych. Do produkcji energii wykorzystywany jest ośmiometrowy spadek wody, napędzający dwie turbiny Francisa marki Vöith o mocy 460 kW każda, współpracujące z generatorami Sachsen o napięciu 15 kV. Takie rozwiązanie eliminuje konieczność stosowania transformatorów blokowych i jest unikatowe wśród elektrowni Energa Wytwarzanie.
Przez turbiny elektrowni przepływa dziennie nawet 1,5 mln m³ wody. Na wlocie zastosowano dwie hydrauliczne czyszczarki krat, co wyróżnia obiekt na tle innych elektrowni w regionie.
Rola w kaskadzie Słupi i znaczenie dla regionu
Elektrownia Krzynia jest częścią kaskady Słupi, w skład której wchodzą także Gałąźnia Mała i Strzegomino. Dwie pierwsze pracują jako elektrownie szczytowe w okresach największego zapotrzebowania na energię. Krzynia odpowiada za wyrównywanie dobowego przepływu rzeki. Zbiornik elektrowni posiada pojemność energetyczną 0,64 mln m³, a w trakcie pracy poziom wody waha się średnio w zakresie 11-15 cm.
Jest to ostatnia elektrownia wodna na Słupi przed ujściem rzeki do morza. Obiekt znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego „Dolina Słupi” i jest częścią Szlaku Zabytków Hydrotechniki województwa pomorskiego.
Energa – lider OZE w Polsce
Grupa Energa, będąca częścią Grupy ORLEN, jest jednym z największych podmiotów energetycznych w kraju i liderem w zakresie udziału OZE w mocy zainstalowanej. Na koniec I półrocza 2025 roku 54% mocy pochodziło ze źródeł odnawialnych, w tym 202 MW z elektrowni wodnych. W tym samym okresie OZE wyprodukowały 749 GWh energii, co stanowiło 46% całkowitej produkcji brutto Grupy.
Sieć dystrybucyjna Energi obejmuje 200 tys. km i zasila około 3,4 mln klientów, a 1/3 wszystkich OZE w Polsce jest podłączona do linii Energi Operatora (ponad 10 GW mocy). Spółka jest również liderem w montażu liczników zdalnego odczytu – na koniec I półrocza 2025 roku posiadało je 89% odbiorców energii elektrycznej.
Znaczenie dla transformacji energetycznej
Grupa Energa aktywnie inwestuje w rozwój odnawialnych źródeł energii oraz modernizację sieci dystrybucyjnej. Elektrownia wodna Krzynia, jako jeden z najstarszych i najważniejszych obiektów, wpisuje się w strategię zwiększania bezpieczeństwa energetycznego i stabilności Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.
Zobacz również:
- Elektrownia wodna Bielkowo kończy 100 lat. Energetyczna perła Pomorza wciąż działa i zachwyca
- Przydomowa elektrownia wodna – koszt, jak działa?
Źródło: Grupa ENERGA
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
UE zatwierdza nowe limity masy dla ciężarówek zeroemisyjnych – przełom dla transportu
Ministrowie państw UE zgodzili się na zwiększenie dopuszczalnej masy ciężarówek elektrycznych i wodorowych, by umożliwić im przewóz większych ładunków bez utraty zasięgu. To ważny krok dla rozwoju transportu zeroemisyjnego.
Axpo i GNV przeprowadzają pierwsze bunkrowanie bio-LNG typu ship-to-ship we Włoszech
Axpo oraz włoski operator promowy GNV zrealizowali pierwszą w historii Włoch operację bunkrowania bio-LNG typu ship-to-ship w porcie w Genui. To ważny krok w dekarbonizacji żeglugi morskiej i rozwoju paliw odnawialnych.
Europejskie finansowanie surowców krytycznych – wyzwania i rekomendacje
Europa mierzy się z wyzwaniem skutecznego i odpowiedzialnego finansowania projektów dotyczących surowców przejściowych, kluczowych dla transformacji energetycznej. Brak spójnych mechanizmów i koordynacji na poziomie UE utrudnia rywalizację z globalnymi graczami.
Floty firmowe kluczem do wzrostu popytu na elektryki produkowane w UE
Komisja Europejska przygotowuje nowe przepisy, które mogą zrewolucjonizować rynek samochodów elektrycznych w Europie. Ambitne cele dla flot firmowych mają szansę znacząco zwiększyć produkcję i sprzedaż pojazdów Made-in-EU.
Wyzwania zrównoważonego pozyskiwania biogenicznego CO₂ dla e-paliw w Europie
Produkcja e-paliw, takich jak e-kerosen i e-metanol, wymaga dużych ilości zrównoważonego CO₂. Analiza T&E wskazuje, że dostępność biogenicznego CO₂ w Europie już dziś jest ograniczona i konkurencyjna wobec innych sektorów.
Luka biopaliwowa w prawie UE na 2035 rok: ryzyko niekontrolowanego wzrostu popytu
Nowa analiza T&E wskazuje, że luka w unijnym prawie dotyczącym biopaliw może spowodować gwałtowny wzrost zapotrzebowania na zaawansowane biopaliwa, przewyższający możliwości ich zrównoważonego pozyskania nawet dziewięciokrotnie do 2050 roku.
Komentarze