Sztuczna inteligencja przyspiesza wykrywanie bezpiecznych stref w reaktorach fuzyjnych
Naukowcy z Princeton University opracowali narzędzie HEAT-ML, które wykorzystuje AI do błyskawicznego lokalizowania „magnetycznych cieni” – stref chroniących elementy reaktora fuzyjnego przed ekstremalnym ciepłem plazmy. To przełomowy krok w kierunku bezpiecznej eksploatacji i rozwoju energetyki fuzyjnej.
Nowa era ochrony komponentów reaktorów fuzyjnych dzięki AI
Współpraca Princeton University, amerykańskiego laboratorium Princeton Plasma Physics Laboratory (PPPL), Oak Ridge National Laboratory oraz firmy Commonwealth Fusion Systems (CFS) zaowocowała opracowaniem narzędzia HEAT-ML. To innowacyjne rozwiązanie wykorzystuje sztuczną inteligencję do szybkiego wykrywania tzw. „magnetycznych cieni” – obszarów wewnątrz reaktorów fuzyjnych, które są naturalnie chronione przed bezpośrednim oddziaływaniem gorącej plazmy.
Dlaczego „magnetyczne cienie” są tak ważne?
Energia fuzyjna, będąca reakcją napędzającą Słońce i gwiazdy, wymaga ekstremalnych temperatur i precyzyjnej kontroli plazmy. Kluczowym wyzwaniem jest ochrona elementów reaktora – zwłaszcza tzw. komponentów stykających się z plazmą – przed uszkodzeniami termicznymi. „Magnetyczne cienie” to strefy, gdzie dzięki geometrii i polom magnetycznym, elementy są osłonięte przed największym żarem.
HEAT-ML – przełom w symulacjach dla tokamaka SPARC
HEAT-ML powstało z myślą o analizie fragmentu tokamaka SPARC, budowanego przez CFS w Massachusetts. Celem projektu SPARC jest osiągnięcie dodatniego bilansu energetycznego do 2027 roku. Wyzwanie polega na tym, że tradycyjne narzędzia symulacyjne, takie jak HEAT, wymagały nawet 30 minut na pojedynczą symulację najbardziej narażonych elementów wydechu plazmy. HEAT-ML, dzięki zastosowaniu głębokich sieci neuronowych, skraca ten czas do milisekund.
Jak działa HEAT-ML?
Narzędzie analizuje linie pola magnetycznego, sprawdzając, czy przechodzą one przez inne elementy tokamaka i tworzą „cienie” na powierzchniach. Model został wytrenowany na podstawie ok. 1000 symulacji HEAT dla SPARC, co pozwala precyzyjnie przewidywać lokalizację stref chronionych.
„To badanie pokazuje, że można stworzyć AI, która działa jako zastępstwo istniejącego kodu, znacząco przyspieszając uzyskanie przydatnych odpowiedzi i otwierając nowe możliwości w zakresie kontroli i planowania scenariuszy.”
– Michael Churchill, szef działu digital engineering w PPPL
Perspektywy rozwoju i znaczenie dla energetyki
Obecnie HEAT-ML jest zintegrowane z kodem HEAT i działa na konkretnym fragmencie SPARC. Zespół badawczy pracuje nad rozszerzeniem jego możliwości do różnych kształtów i rozmiarów systemów wydechowych oraz innych elementów stykających się z plazmą w tokamakach. Szybkie i precyzyjne symulacje mogą w przyszłości umożliwić dynamiczne sterowanie reaktorami fuzyjnymi oraz lepsze planowanie ich eksploatacji.
„Najgorsze, co może się wydarzyć, to konieczność zatrzymania pracy reaktora z powodu uszkodzeń spowodowanych przez plazmę.”
– Doménica Corona Rivera, Princeton Plasma Physics Laboratory
Zobacz również:- Proxima Fusion i F4E: Nowa era współpracy w europejskiej energetyce fuzyjnej
- Europa traci przewagę w wyścigu o energię przyszłości. Czy strategia KE uratuje fuzję jądrową?
- 130 mln euro dla Proxima Fusion. Europa przyspiesza wyścig o energię z fuzji jądrowej
Źródło: ScienceDaily
Może Cię również zainteresować
NFOŚiGW uruchamia 348 mln zł na OZE i magazyny energii dla przemysłu energochłonnego
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął nabór wniosków o dofinansowanie inwestycji w OZE i magazyny energii dla przedsiębiorstw energochłonnych. Budżet programu to ponad 348 mln zł, a środki pochodzą z Funduszu Modernizacyjnego.
TAURON Dystrybucja wdraża cyfrową sieć komunikacyjną – szybsza reakcja na zdarzenia w energetyce
TAURON Dystrybucja zakończył budowę nowoczesnej cyfrowej sieci komunikacyjnej, która umożliwia szybszy i bezpieczny przesył informacji oraz zdalne sterowanie urządzeniami energetycznymi. Nowy system to krok w stronę większej automatyzacji i bezpieczeństwa infrastruktury.
Energa Elektrownia Gdańsk: Nowa nazwa i kluczowa inwestycja gazowo-parowa dla Pomorza
Energa Elektrownia Gdańsk zastąpiła dotychczasową spółkę CCGT Gdańsk, podkreślając znaczenie nowego bloku gazowo-parowego dla bezpieczeństwa energetycznego regionu i całej Polski. Inwestycja wzmacnia pozycję Gdańska na energetycznej mapie kraju oraz wpisuje się w strategię dywersyfikacji Grupy Energa.
Opłata mocowa 2027: stawki bez zmian dla gospodarstw domowych, nowe zasady dla firm
W 2027 roku gospodarstwa domowe zapłacą za opłatę mocową tyle samo co w 2026 r. Dla biznesu i przemysłu pojawią się kwartalne, zróżnicowane stawki, które mają zachęcić do aktywnego zarządzania zużyciem energii.
BGK wspiera modernizację Małopolski: ponad 2,1 mld zł na zieloną i cyfrową transformację
Ponad 2,1 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy trafiło już do Małopolski dzięki Bankowi Gospodarstwa Krajowego. Środki wspierają transformację energetyczną, cyfrową oraz rozwój budownictwa i infrastruktury społecznej w regionie.
Terminal T5 w Porcie Gdańsk otwarty – nowy impuls dla morskiej energetyki wiatrowej
Terminal T5, strategiczna inwestycja Polskiego Funduszu Rozwoju w Porcie Gdańsk, został oficjalnie oddany do użytku. Nowy obiekt stanie się kluczową bazą instalacyjną dla morskich farm wiatrowych na Bałtyku i wzmocni bezpieczeństwo energetyczne kraju.
Komentarze