Tylko 3% ukaranych. Raport PAS ujawnia bezkarność „kopciuchów” na Mazowszu
Polski Alarm Smogowy opublikował raport o kontrolach palenisk na terenie Metropolii Warszawskiej. Dane pokazują, że w gminach bez straży miejskiej lub gminnej egzekwowanie przepisów antysmogowych praktycznie nie istnieje. Tylko co piąty przypadek spalania śmieci kończy się karą, a używanie „kopciuchów” pozostaje w zasadzie bezkarne.
Gminy bez straży – symbol bezradności wobec smogu
Polski Alarm Smogowy (PAS) opublikował raport „Kontrola palenisk na Mazowszu w 2023 r.”. Dane zebrano w 70 gminach wchodzących w skład Obszaru Metropolitalnego Warszawy oraz w gminie Żyrardów. Raport ujawnia istotne różnice w egzekwowaniu prawa między gminami, które posiadają straż miejską lub gminną, a tymi, które jej nie mają.
W gminach bez straży miejskiej liczba osób upoważnionych do kontroli wynosiła tylko 136, podczas gdy w gminach ze strażą – aż 517. W przeliczeniu na domy jednorodzinne: jeden kontrolujący przypadał na 629 domów w gminach bez straży, podczas gdy w gminach ze strażą – na 117 domów.
Kontrole tylko w godzinach pracy i niewielka liczba zgłoszeń
PAS zwraca uwagę, że w większości gmin bez straży kontrole prowadzono wyłącznie w godzinach pracy urzędów. Oznacza to, że nie obejmowały one wieczornych godzin, kiedy najczęściej rozpala się w piecach.
Co więcej, liczba zgłoszeń dotyczących łamania przepisów była aż dziesięciokrotnie niższa w gminach bez straży niż w tych ze strażą. Mimo że to właśnie w tych pierwszych znajduje się więcej domów jednorodzinnych z piecami na paliwo stałe. PAS wskazuje, że może to być wynik niskiej świadomości społecznej lub obawy mieszkańców przed posądzeniem o donosicielstwo.
Skuteczność mandatów – przepaść między gminami
W gminach ze strażą aż 59% wykroczeń związanych ze spalaniem odpadów oraz 31% naruszeń uchwały antysmogowej kończyło się mandatem. Tymczasem w gminach bez straży tylko 19% przypadków spalania śmieci i zaledwie 3% przypadków złamania uchwały antysmogowej skutkowało ukaraniem.
Piotr Siergiej z PAS podsumowuje:
„Jeśli ktoś spala odpady, czyli popełnia poważne wykroczenie karane grzywną do 5000 zł, istnieje niewielka szansa, że poniesie konsekwencje. (…) Jeśli natomiast nie przestrzega uchwały antysmogowej, (…) to w zasadzie pozostaje bezkarny”.
Nowe przepisy bez realnego egzekwowania
Od 2023 roku obowiązuje zakaz użytkowania kotłów bezklasowych. PAS podkreśla, że mimo tego przepisy te nie są w praktyce egzekwowane. Koordynatorka projektu Paulina Mroczkowska zaznacza:
„Tam gdzie stwierdza się wykroczenie, często brakuje konsekwencji. (…) W wielu gminach, mimo prowadzenia kontroli, nie odnotowuje się żadnych wykroczeń, mimo że większość palenisk (…) jest już nielegalna”.
W niektórych gminach zanotowano też wysoki odsetek zgłoszeń, które pozostały bez reakcji. PAS uważa, że ignorowanie takich przypadków oznacza przyzwolenie na zatruwanie sąsiadów i opóźnia poprawę jakości powietrza.
PAS apeluje o konkretne działania
Polski Alarm Smogowy rekomenduje szereg działań, które mają poprawić sytuację. Wśród nich m.in.:
- utworzenie programu finansowego wspierającego powstawanie straży gminnych i miejskich (na wzór Małopolski),
- nadanie urzędnikom prawa do wystawiania mandatów,
- podnoszenie kompetencji osób kontrolujących.
Raport podkreśla, że choć świadomość społeczna rośnie, egzekwowanie przepisów wciąż wymaga reorganizacji i wsparcia ze strony województwa.
Zobacz również:- Polska traci miliardy przez smog. EHPA: pompy ciepła mogą to zmienić
- Zanieczyszczasz? Zapłacisz. Rewolucja w podatkach za auta spalinowe.
- KE wzywa Polskę do wycofania dopłat do kotłów na węgiel i gaz – są też zarzuty ws. rynku energii
- Gaz zamiast węgla – Kalisz stawia na czystsze ciepło. Nowa kotłownia Energi oddana do eksploatacji
Źródło: Polski Alarm Smogowy – Raport „Kontrola palenisk na Mazowszu w 2023 r.”
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Nowe badania: chemikalia zastępujące freony powodują globalny wzrost trwałych zanieczyszczeń TFA
Najnowsze analizy naukowców z Lancaster University pokazują, że substancje używane jako zamienniki freonów przyczyniają się do wzrostu stężenia trwałego zanieczyszczenia – kwasu trifluorooctowego (TFA) – na całym świecie. Zanieczyszczenie to dociera nawet do Arktyki i może stanowić poważne wyzwanie dla środowiska.
Gwałtowny spadek Bitcoina zmusza górników do wyłączania sprzętu
Bitcoin notuje historyczne spadki poniżej 70 000 dolarów, co sprawia, że wydobycie kryptowaluty staje się nieopłacalne. Firmy górnicze zaczynają wyłączać swoje urządzenia, a część z nich rozważa zmianę profilu działalności.
EIB uruchamia 3 mld euro na wsparcie transformacji energetycznej gospodarstw domowych w UE
Europejski Bank Inwestycyjny zatwierdził 3 mld euro na tzw. Frontloading Facility. To środki, które mają pomóc państwom UE przygotować obywateli na wyższe koszty paliw wynikające z wprowadzenia ETS2. Wsparcie ma przyspieszyć inwestycje w zielone rozwiązania i ochronić najbardziej wrażliwe grupy społeczne.
Energa Oświetlenie modernizuje infrastrukturę: 30 tys. nowych opraw LED w 2025 roku
Energa Oświetlenie w 2025 roku przeprowadziła szeroko zakrojoną modernizację ponad 30 tys. opraw ulicznych, stawiając na technologię LED. Efektem jest znacząca redukcja zużycia energii i emisji CO₂ oraz poprawa komfortu mieszkańców wielu gmin.
Gminy krytykują program „Czyste Powietrze” – raport PAS wskazuje na głęboki kryzys
Według najnowszego raportu Polskiego Alarmu Smogowego, gminy oceniają nową wersję programu „Czyste Powietrze” bardzo negatywnie. Wskazują na skomplikowane procedury, wykluczenie najuboższych i wyraźny spadek zaufania do programu.
Pellet – bezpieczne i stabilne paliwo mimo sezonowych wahań rynku
Sezonowe wzrosty cen i lokalne braki pelletu nie oznaczają problemów z dostępnością tego paliwa w skali kraju. Pellet pozostaje przewidywalnym i bezpiecznym źródłem ciepła dla gospodarstw domowych.
Komentarze