Ukraina potrzebuje 14,6 GW nowych mocy. Raport Instratu pokazuje plan
Ukraina musi zainstalować od 10,5 do 14,6 GW nowych mocy do 2030 roku – wynika z raportu Fundacji Instrat. Model PyPSA-UA pokazuje, że fotowoltaika prosumencka (BtM PV) może odegrać kluczową rolę, ale zbyt szybki jej rozwój grozi ograniczeniem inwestycji w źródła systemowe i wzrostem kosztów. Scenariusze opierają się na dwóch drogach: „Frontline” oraz „Victory”.
Bezprecedensowe potrzeby odbudowy systemu energetycznego
Raport „Ukraine against darkness” wskazuje, że Ukraina zmaga się z ogromnym deficytem mocy. W 2024 roku operacyjnych pozostało jedynie 40% mocy zainstalowanej. Do 2026 roku niezbędna będzie instalacja 5,4 GW nowych mocy, w tym:
- 3,5 GW PV (głównie prosumenckich),
- 0,7 GW wiatru,
- 1,1 GW szybkouruchamialnych jednostek gazowych,
- 0,6 GW mocy transgranicznych.
Scenariusze do 2030 r.: „Victory” i „Frontline”
Modelowanie PyPSA-UA przyjęło dwa podstawowe scenariusze:
- Victory – Ukraina odzyskuje wszystkie terytoria do 2030 r.,
- Frontline – granice pozostają bez zmian, a popyt i odbudowa są ograniczone.
Dodatkowo, przeanalizowano dwa podejścia technologiczne:
- Repair – naprawa istniejących jednostek,
- Decentralised – budowa nowych, rozproszonych źródeł z pominięciem jednostek węglowych.
W najbardziej ambitnym wariancie Ukraina potrzebuje 14,6 GW nowych mocy – głównie z OZE i gazu. Scenariusze pokazują, że wiatr i PV mogą stanowić trzon nowego systemu.
Fotowoltaika prosumencka: potencjał i ograniczenia
Ważnym elementem raportu jest analiza potencjału fotowoltaiki BtM (behind-the-meter). Szacuje się, że do 2030 r. Ukraina może zainstalować:
- 7,5 GW BtM PV – optymalny poziom, nie wpływa negatywnie na miks i umożliwia utrzymanie podstawowego poziomu generacji jądrowej,
- 15,8 GW BtM PV – maksymalna wartość możliwa do zaabsorbowania przez system, ale prowadząca do:
- 20% strat (curtailment) dla dużych instalacji PV i wiatrowych,
- marginalnego wzrostu udziału OZE (+1 pp.),
- wzrostu inwestycji o +27% (z 12,6 do 16 mld EUR).
Elastyczność systemu i eksport energii
Rosnący udział PV i wiatru zwiększa wymagania co do elastyczności systemu. Do 2030 r. potrzeby rampingu rosną 5,8 razy (w górę) i 4,2 razy (w dół) względem 2021 r. Eksport stanie się kluczowy – szczególnie w słoneczne dni, gdy produkcja PV przewyższa zapotrzebowanie wewnętrzne.
Decentralizacja jako inwestycja w bezpieczeństwo
Scenariusz Decentralised Victory wymaga większych nakładów, ale oferuje większą odporność na ataki:
- Repair Victory: 12,5 mld EUR,
- Decentralised Victory: 18,8 mld EUR (+50%).
Różnica ta to tzw. „premia bezpieczeństwa”.
Nowe moce jądrowe – bariera dla OZE?
Dodanie 2 GW energii jądrowej może obniżyć udział OZE z 31% do 25% i ograniczyć inwestycje w PV i wiatr. Kurczenie się przestrzeni dla inwestycji w OZE stawia pod znakiem zapytania cele NECP 2030.
Rekomendacje: aukcje OZE i rozwój prosumentów
Raport wzywa do:
- wdrożenia regularnych aukcji OZE,
- pełnego wsparcia dla rozwoju BtM PV (kredyty, granty, ESCO),
- zwiększenia przejrzystości dot. zainstalowanych mocy BtM,
- rozwoju rynku bilansującego i agregatorów energii.
Zobacz również: Polski biznes pomoże odbudować energetykę Ukrainy. Misja gospodarcza w Kijowie
Źródło: Instrat Policy Paper 04/2024 – „Ukraine against darkness”
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Enea Eko dostarcza zieloną energię firmie Energia Euro Park – nowy kontrakt na OZE
Enea Eko podpisała umowę na sprzedaż energii z Farmy Wiatrowej Darżyno spółce Energia Euro Park. To ważny krok w kierunku transformacji energetycznej i rozwoju zielonych stref przemysłowych w Polsce.
Waymo pod lupą: zdalni operatorzy z Filipin wspierają autonomiczne taksówki w USA
Podczas przesłuchania w Kongresie USA ujawniono, że autonomiczne pojazdy Waymo korzystają ze wsparcia operatorów z zagranicy, w tym z Filipin. Sprawa wzbudziła obawy o bezpieczeństwo i cyberzagrożenia związane z eksploatacją robotaksówek na amerykańskich drogach.
USA szukają chętnych stanów do składowania odpadów jądrowych – nowa inicjatywa rządu
Administracja Donalda Trumpa ogłosiła nową strategię rozwiązania problemu składowania odpadów jądrowych w USA. Rząd zachęca poszczególne stany do dobrowolnego przyjęcia roli gospodarza dla stałego magazynu odpadów, oferując w zamian znaczące inwestycje i tysiące miejsc pracy.
Gospodarka o obiegu zamkniętym w Polsce: wnioski z konferencji i raportu Deloitte
Podczas konferencji „Od surowca do surowca” eksperci omówili stan realizacji celów gospodarki cyrkularnej w Polsce. Nowy raport Deloitte wskazuje na konieczność zmian systemowych, by osiągnąć założenia do 2035 roku.
Sieć Badawcza Łukasiewicz i OSGE: nowy impuls dla rozwoju energetyki jądrowej w Polsce
Sieć Badawcza Łukasiewicz oraz ORLEN Synthos Green Energy (OSGE) podpisały strategiczne porozumienie, które ma przyspieszyć rozwój polskiej energetyki jądrowej. Kluczowe elementy współpracy obejmują utworzenie centrum szkoleniowego oraz rozwój innowacyjnych technologii SMR.
Nowoczesna edukacja ekologiczna w polskich parkach narodowych dzięki wsparciu NFOŚiGW
Ponad 40 mln zł z Funduszy Europejskich wesprze inwestycje edukacyjne w Wielkopolskim, Świętokrzyskim i Białowieskim Parku Narodowym. Nowe przestrzenie, interaktywne wystawy i warsztaty mają przyciągnąć turystów i lokalne społeczności.
Komentarze