W Europie sprzedaż pomp ciepła spadła o 5%. Winna.. Unia Europejska
W 2023 roku sprzedaż pomp ciepła w Europie odnotowała spadek o 5% w porównaniu do roku 2022, co oznacza zmianę trendu wzrostowego trwającego przez ostatnią dekadę. Spadki sprzedaży zmuszają producentów do redukcji miejsc pracy, dotykając blisko 3000 pracowników. Kryzys w branży pomp ciepła nasila się w obliczu opóźnień w działaniach Unii Europejskiej mających na celu wsparcie sektora, co w połączeniu z wysokimi stopami procentowymi i zmianami w polityce krajowej wprowadza niepewność wśród inwestorów i konsumentów.
Zmniejszone wsparcie rządowe i wpływ na cele klimatyczne UE
Pierwszy raz od około dekady, sprzedaż pomp ciepła zaczęła maleć. Z danych pochodzących z 14 krajów europejskich wynika, że całkowita liczba sprzedanych jednostek zmniejszyła się z 2,77 miliona do 2,64 miliona.
W 2022 roku, w odpowiedzi na kryzys energetyczny wywołany inwazją Rosji na Ukrainę, rządy zwiększyły wsparcie dla osób inwestujących w pompy ciepła. Jednak w 2023 roku wiele z tych wsparć zostało ograniczonych lub wycofanych, co miało znaczący wpływ na sprzedaż, m.in. w takich krajach jak Włochy.
Spowolnienie sprzedaży pomp ciepła stawia pod znakiem zapytania realizację celów klimatycznych i energetycznych UE na rok 2030.
Przyczyny
Przyczyną spadku sprzedaży pomp ciepła w Europie i kryzysu w sektorze jest opóźnienie ze strony Komisji Europejskiej w publikacji Planu Działania dla Pomp Ciepła, które zostało przełożone na czas po wyborach do Parlamentu Europejskiego. Decyzja ta została podjęta pomimo wcześniejszych zapewnień Komisji, że Plan Działania zostanie opublikowany na początku 2024 roku, zaraz po finalizacji nowelizacji Dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD). Mimo wyrażanych wcześniej intencji przyspieszenia wdrażania pomp ciepła i przypominania państwom członkowskim o potrzebie wyższych ambicji, Komisja Europejska nagle zahamowała te działania.
Opóźnienie to jest szczególnie dotkliwe, ponieważ po wyborach w miejsce obecnej Komisji wejdzie nowa, co może oznaczać jeszcze większą zwłokę w realizacji Planu Działania. Decyzja ta zaskoczyła sektor w ostatnich dniach roboczych roku, w którym sprzedaż pomp ciepła spadała, a branża apelowała o silne wsparcie polityczne poprzez ambitne cele i kompleksowy plan działania. Producenci, którzy zainwestowali ponad 7 miliardów euro w zdolności produkcyjne i szkolenie instalatorów, opierając się na kluczowej roli pomp ciepła określonej w Zielonym Ładzie, pakiecie Fit for 55°C, oraz w REPowerEU, zostali pozostawieni sami sobie.
Wpływ na rynek pracy i apel o stabilne wsparcie polityczne
Przemysł pomp ciepła w Europie został zmuszony do cięcia lub tymczasowego zamrażania 3000 miejsc pracy po tym, jak inwestycje w zdolności produkcyjne przewyższyły wzrost popytu. Producent pompy ciepła z Japonii, Daikin, zredukował 500 miejsc pracy w Belgii, a niemiecki producent Vaillant wprowadził 100 pracowników do programu „Kurzarbeit” (program skrócenia czasu pracy w okresach przestojów). Francuscy producenci pomp ciepła również odczuli skutki spadku popytu, wprowadzając pracowników na urlopy i zmniejszając operacje produkcyjne.
Przyszłość pompy ciepła w kontekście cen gazu i elektryczności
Atrakcyjność pomp ciepła zależy od różnicy cen między gazem ziemnym a energią elektryczną. Jednak ze względu na wyjątkowo niskie ceny gazu w Europie oraz wysokie obciążenia podatkowe energii elektrycznej, cena elektryczności jest czasami czterokrotnie wyższa niż cena gazu. Stabilne wsparcie polityczne i zapewnienie, że cena energii elektrycznej będzie około dwa razy wyższa niż cena gazu, są kluczowe dla zwiększenia popytu na pompy ciepła i wspierania dekarbonizacji sektora ogrzewania i chłodzenia.
Wygląda na to, że Unia Europejska zaczyna gonić własny ogon w kwestii realizacji założonych przez siebie planów dekarbonizacji. Opóźnienie planu wsparcia pomp ciepła może sprawić, że europejski, dość rozwinięty przemysł ogrzewnictwa straci impet i zacznie ulegać tańszej konkurencji z Chin. Nie można wykluczać ryzyka, że rynek pomp ciepła spotka podobny los, co rynek podzespołów fotowoltaicznych. W tym przypadku, brak zdecydowanych działań w obliczu nieuczciwej konkrencji ze strony Chin, skutkuje wymieraniem sektora – w lutym 2024 roku jeden z największych producentów paneli PV zdecydował o przeniesieniu produkcji z Europy do USA. A wszystko to duchu zapewnień, że do 20230 roku 40% paneli PV będzie pochodzić z krajów UE.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Sprawozdanie Prezesa URE 2025: Akcelerator, Cyfrowy Bliźniak, aukcja offshore i pierwszy rynek wodoru
Rok 2025 przyniósł istotne zmiany w polskiej energetyce: pierwszą aukcję wsparcia dla offshore, start Akceleratora Rozwoju Polskiej Energetyki oraz decyzje kluczowe dla rynku wodoru. Prezes URE Renata Mroczek podsumowuje przełomowe działania regulatora.
Przełomowy wyrok KIO: TAURON Dystrybucja wzmacnia local content w energetyce
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej potwierdził skuteczność strategii TAURON Dystrybucji w zakresie local content, dając impuls do wspierania polskich i europejskich wykonawców w sektorze energetycznym.
Rusza nabór na dofinansowanie OZE i magazynowania energii z Funduszy Europejskich
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął nabór na projekty związane z efektywnymi biogazowniami, OZE oraz magazynowaniem energii. Budżet to 500 mln zł z Funduszy Europejskich i środków krajowych.
Pierwszy w Europie zautomatyzowany kompleks ścianowy uruchomiony w ZG Janina – nowa era w polskim górnictwie
W Zakładzie Górniczym Janina w Libiążu uruchomiono pierwszy w Europie, w pełni zautomatyzowany kompleks ścianowy. Inwestycja Południowego Koncernu Węglowego S.A. ma zwiększyć bezpieczeństwo pracy i efektywność wydobycia, a także wyznaczać nowe standardy w automatyzacji górnictwa.
Polska i USA podpisują porozumienie o współpracy w zakresie surowców krytycznych
Polska oraz Stany Zjednoczone zacieśniają współpracę w sektorze surowców krytycznych. Nowe porozumienie obejmuje wydobycie, przetwarzanie i recykling kluczowych minerałów, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego i technologicznego obu krajów.
ORLEN uruchamia wydobycie gazu z norweskiego złoża Eirin – gaz już płynie do Polski
ORLEN Upstream Norway i Equinor rozpoczęli eksploatację złoża Eirin na Morzu Północnym. Nowe źródło zapewni Polsce dodatkowe dostawy gazu, a wydobycie prowadzone jest z wykorzystaniem energii odnawialnej.
Komentarze