Węgierski MOL zarabia miliardy na rosyjskiej ropie. UE patrzy i milczy
Mimo unijnej derogacji mającej umożliwić odejście od rosyjskich paliw, Węgry i Słowacja zwiększyły import ropy i gazu z Rosji. Według raportu CREA i CSD, kraje te mogłyby całkowicie zrezygnować z dostaw z Moskwy, ale świadomie tego nie robią – osiągając zyski i blokując wspólną politykę sankcyjną UE.
Rosyjskie paliwa nadal płyną do Europy Środkowej
Węgry i Słowacja uzyskały w 2022 roku czasową derogację od unijnego embarga na rosyjską ropę naftową. Jak przypomina Politico, pozwolono im kontynuować zakupy ropy rurociągiem Drużba ze względu na ich położenie bez dostępu do morza. CREA podaje jednak, że kraje te wykorzystały tę furtkę, by pogłębić swoją zależność od Moskwy.
Z raportu Center for the Study of Democracy (CSD) oraz Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) wynika, że import ropy przez Węgry i Słowację w 2024 roku był o 2% wyższy niż przed inwazją Rosji na Ukrainę. Od początku wojny do końca 2024 roku obie gospodarki zakupiły łącznie 27 mln ton ropy o wartości 13 mld euro i 32 mld m³ gazu (20 mld euro).
Rekordowe wpływy dla Kremla
CREA szacuje, że od 2022 roku Węgry i Słowacja przekazały Rosji 5,4 mld euro samych tylko wpływów podatkowych z importu ropy. To równowartość zakupu 1800 pocisków Iskander-M, używanych przez Rosję do atakowania infrastruktury cywilnej Ukrainy.
„Węgry zwiększyły uzależnienie od rosyjskiej ropy z 61% przed inwazją do 86% w 2024 roku, a Słowacja pozostała niemal całkowicie zależna” – stwierdza raport CREA.
MOL i państwowe zyski
W centrum układu znajduje się MOL – węgierski koncern paliwowy posiadający jedyne rafinerie w obu krajach. MOL kupuje tańszą ropę z Rosji, ale ceny paliw w regionie wcale nie są niższe.
„Ceny paliw na stacjach w 2024 roku były o 2–5% wyższe niż średnia UE” – zaznacza CREA.
Zyski MOL wzrosły o 34% względem poziomu sprzed inwazji, a rząd Węgier wykorzystał ponad 500 mln dolarów z podatków od nadzwyczajnych zysków z rosyjskiej ropy na łatanie budżetu.
Zyskowna luka prawna i eksport
Raport ujawnia też, że Słowacja eksportowała w 2024 roku produkty z rosyjskiej ropy do Czech o wartości 520 mln euro, a Węgry dodały kolejne 40 mln euro. Czechy sprzeciwiały się przedłużeniu tej derogacji, jednak KE ją utrzymała – mimo braku technicznych przeszkód w zastąpieniu rosyjskiej ropy surowcem z Adria Pipeline.
Możliwe alternatywy – brak woli politycznej
CREA podkreśla, że technicznie i logistycznie możliwe jest całkowite odejście od rosyjskich paliw. Rurociąg Adria z Chorwacji ma przepustowość do 16,4 mln ton rocznie – to więcej niż łączne potrzeby Węgier i Słowacji. Obie rafinerie (Bratysława i Dunaj) mają wysoki współczynnik złożoności (NCI: 11,5 i 10,6), co umożliwia przerób surowców spoza Rosji.
„Import rosyjskiej ropy i gazu nie wynika z ograniczeń infrastrukturalnych, lecz z działania sieci pośredników i struktur offshore utrzymujących wpływy Moskwy w regionie” – powiedział Martin Vladimirov z CSD.
Gaz przez TurkStream: nowe centrum wpływów
Również gaz ziemny trafia do regionu dzięki kolejnym wyjątkom. W 2024 roku Węgry i Słowacja sprowadziły łącznie 70% gazu z Rosji, mimo że inne kraje UE zredukowały takie importy o 81%.
CREA podkreśla, że to Węgry są największym beneficjentem gazociągu TurkStream, stając się „nowym hubem gazowym” dla Europy Środkowej. Węgry zwiększają re-eksport gazu do Słowacji, która utrzymuje długoterminowy kontrakt z Gazpromem do 2034 roku.
Wnioski i rekomendacje
Raport CREA i CSD jednoznacznie apeluje o zakończenie derogacji dla Węgier i Słowacji:
„Brak terminu końcowego oznacza brak motywacji do ograniczenia importu, który finansuje rosyjską agresję”.
Wśród rekomendacji znajdują się:
- zakończenie kontraktu MOL z Lukoilem (koniec czerwca 2025),
- określenie terminu prawnego na zakończenie importu rosyjskiego gazu (koniec 2025),
- objęcie sankcjami Rosatomu i jego spółek,
- rozwój alternatywnych tras dostaw i przyspieszenie reorientacji infrastruktury w regionie.
CREA podkreśla, że Bułgaria już udowodniła możliwość szybkiego odejścia od rosyjskiej ropy, nie notując przy tym wzrostu cen paliw.
Zobacz również:- UE twardo wobec Rosji: koniec importu paliw nawet po zakończeniu wojny
- USA wyprzedza Rosję w dostawach gazu do UE
- Źródła gazu w Europie w 2024 roku – jak bardzo zależymy od Rosji?
Źródła: CREA i CSD: The Last Mile: Phasing Out Russian Oil and Gas in Central Europe; Politico: Hungary and Slovakia can quit Russian energy, report finds
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
ORLEN bije rekordy w imporcie LNG: więcej dostaw, nowoczesna flota i rozwój infrastruktury
Rok 2025 przyniósł przełom na polskim rynku LNG – ORLEN znacząco zwiększył liczbę dostaw do Świnoujścia, rozbudował flotę gazowców i przygotowuje się do uruchomienia terminalu FSRU w Zatoce Gdańskiej.
Ochrona środowiska i klimat w centrum unijnej debaty – Urszula Zielińska na Radzie UE w Nikozji
Podczas nieformalnego spotkania ministrów środowiska UE na Cyprze, wiceministra Urszula Zielińska podkreśliła, że skuteczna ochrona środowiska to fundament bezpieczeństwa, rozwoju gospodarczego i jakości życia obywateli. Rozmowy dotyczyły m.in. adaptacji do zmian klimatu, gospodarki o obiegu zamkniętym oraz konkurencyjności europejskiego przemysłu.
Program NaszEauto: Budżet wyczerpany, wnioski przyjmowane warunkowo
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej informuje, że budżet programu NaszEauto został wyczerpany. Obecnie składane wnioski są przyjmowane warunkowo, a nabór może zakończyć się jeszcze w lutym.
Enea Eko dostarcza zieloną energię firmie Energia Euro Park – nowy kontrakt na OZE
Enea Eko podpisała umowę na sprzedaż energii z Farmy Wiatrowej Darżyno spółce Energia Euro Park. To ważny krok w kierunku transformacji energetycznej i rozwoju zielonych stref przemysłowych w Polsce.
Waymo pod lupą: zdalni operatorzy z Filipin wspierają autonomiczne taksówki w USA
Podczas przesłuchania w Kongresie USA ujawniono, że autonomiczne pojazdy Waymo korzystają ze wsparcia operatorów z zagranicy, w tym z Filipin. Sprawa wzbudziła obawy o bezpieczeństwo i cyberzagrożenia związane z eksploatacją robotaksówek na amerykańskich drogach.
USA szukają chętnych stanów do składowania odpadów jądrowych – nowa inicjatywa rządu
Administracja Donalda Trumpa ogłosiła nową strategię rozwiązania problemu składowania odpadów jądrowych w USA. Rząd zachęca poszczególne stany do dobrowolnego przyjęcia roli gospodarza dla stałego magazynu odpadów, oferując w zamian znaczące inwestycje i tysiące miejsc pracy.
Komentarze