Wykluczeni z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji – czy Turów, Bogdanka, Kozienice i Połaniec otrzymają wsparcie?
Turów, Bogdanka, Kozienice i Połaniec – te kluczowe regiony energetyczne nie otrzymały środków z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. W obliczu rosnących wyzwań społecznych i gospodarczych, samorządy i organizacje apelują o wsparcie pomostowe z Funduszu Modernizacyjnego. Ministerstwo Klimatu zapowiada działania, ale konkretów wciąż brakuje.
Regiony bez wsparcia z FST – jakie są konsekwencje?
28 maja 2025 r. Fundacja Instrat zorganizowała spotkanie, które zjednoczyło przedstawicieli regionów wykluczonych z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST). Wśród nich znalazły się obszary związane z kompleksem energetycznym PGE Turów, kopalnią LW Bogdanka, a także gminy Kozienice i Połaniec. Mimo że regiony te wciąż opierają swój rozwój na energetyce węglowej, nie uzyskały akceptacji Komisji Europejskiej dla swoich Terytorialnych Planów Sprawiedliwej Transformacji (TPST) – bądź w ogóle ich nie przygotowały.
Brak dostępu do FST oznacza realne zagrożenie marginalizacją. Lokalne władze sygnalizują już teraz problemy z depopulacją, spadającymi wpływami podatkowymi i brakiem narzędzi do tworzenia nowych miejsc pracy. Tymczasem wygaszanie działalności kopalń i elektrowni postępuje, a bez alternatywnych inwestycji przyszłość tych społeczności stoi pod znakiem zapytania.
Fundusz Modernizacyjny szansą na pomoc?
Fundacja Instrat zaproponowała, by w oczekiwaniu na ewentualne nowe środki z FST (realne dopiero po 2030 r.) uruchomić wsparcie pomostowe z Funduszu Modernizacyjnego (FM). To instrument finansowany z systemu EU ETS, obsługiwany przez NFOŚiGW, który dotychczas koncentrował się na projektach związanych z modernizacją energetyki, ale potencjalnie mógłby objąć także pomoc transformacyjną dla regionów bez TPST.
Zarówno samorządowcy, jak i przedstawiciele spółek energetycznych i związków zawodowych zgodzili się, że niezbędne są działania rządowe – zwłaszcza w zakresie planowania wygaszania bloków energetycznych, przygotowania terenów inwestycyjnych i uproszczenia procesów inwestycyjnych. Wskazano także na potrzebę stosowania ulg podatkowych i zachęt dla inwestorów.
Co deklaruje Ministerstwo Klimatu i Środowiska?
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta zadeklarował gotowość współpracy z samorządami oraz Ministerstwem Przemysłu i Finansów. Zwrócił uwagę, że niektóre projekty – np. z obszaru ciepłownictwa czy bateryjnych magazynów energii – już dziś mogą starać się o środki z FEnIKS lub KPO. Problemem pozostaje jednak fakt, że FM nie przewiduje obecnie wsparcia dla regionów bez zatwierdzonych TPST. Minister zapowiedział rozmowy z KE i EBI na temat zmian w tym zakresie.
Jednocześnie podkreślił, że inne wpływy z systemu EU ETS nie są objęte ograniczeniami terytorialnymi i mogłyby zostać przeznaczone na pilne działania w wykluczonych regionach. Rząd rozważa więc nową ścieżkę wsparcia niezależną od dotychczasowych planów transformacyjnych.
Zobacz również:- Nowy plan energetyczny Polski: mniej węgla, więcej OZE – co zawiera KPEiK?
- Regiony bez wsparcia z FST? Instrat chce aktywacji nowego filaru Funduszu Modernizacyjnego
Źródło: Instrat
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Nowe badania: chemikalia zastępujące freony powodują globalny wzrost trwałych zanieczyszczeń TFA
Najnowsze analizy naukowców z Lancaster University pokazują, że substancje używane jako zamienniki freonów przyczyniają się do wzrostu stężenia trwałego zanieczyszczenia – kwasu trifluorooctowego (TFA) – na całym świecie. Zanieczyszczenie to dociera nawet do Arktyki i może stanowić poważne wyzwanie dla środowiska.
Gwałtowny spadek Bitcoina zmusza górników do wyłączania sprzętu
Bitcoin notuje historyczne spadki poniżej 70 000 dolarów, co sprawia, że wydobycie kryptowaluty staje się nieopłacalne. Firmy górnicze zaczynają wyłączać swoje urządzenia, a część z nich rozważa zmianę profilu działalności.
EIB uruchamia 3 mld euro na wsparcie transformacji energetycznej gospodarstw domowych w UE
Europejski Bank Inwestycyjny zatwierdził 3 mld euro na tzw. Frontloading Facility. To środki, które mają pomóc państwom UE przygotować obywateli na wyższe koszty paliw wynikające z wprowadzenia ETS2. Wsparcie ma przyspieszyć inwestycje w zielone rozwiązania i ochronić najbardziej wrażliwe grupy społeczne.
Energa Oświetlenie modernizuje infrastrukturę: 30 tys. nowych opraw LED w 2025 roku
Energa Oświetlenie w 2025 roku przeprowadziła szeroko zakrojoną modernizację ponad 30 tys. opraw ulicznych, stawiając na technologię LED. Efektem jest znacząca redukcja zużycia energii i emisji CO₂ oraz poprawa komfortu mieszkańców wielu gmin.
Gminy krytykują program „Czyste Powietrze” – raport PAS wskazuje na głęboki kryzys
Według najnowszego raportu Polskiego Alarmu Smogowego, gminy oceniają nową wersję programu „Czyste Powietrze” bardzo negatywnie. Wskazują na skomplikowane procedury, wykluczenie najuboższych i wyraźny spadek zaufania do programu.
Pellet – bezpieczne i stabilne paliwo mimo sezonowych wahań rynku
Sezonowe wzrosty cen i lokalne braki pelletu nie oznaczają problemów z dostępnością tego paliwa w skali kraju. Pellet pozostaje przewidywalnym i bezpiecznym źródłem ciepła dla gospodarstw domowych.
Komentarze