Wyłączniki instalacyjne – co trzeba wiedzieć?
O instalacji elektrycznej w domu myślimy bardzo rzadko, najczęściej wtedy, gdy coś się zepsuje. A warto wiedzieć, że nad naszym bezpiecznym korzystaniem z prądu czuwają drobne urządzenia – wyłączniki instalacyjne. Zapraszamy do artykułu na ich temat!
Czym jest wyłącznik instalacyjny?
Zacznijmy od wyjaśnienia, czym jest wyłącznik instalacyjny (inaczej nadmiarowo-prądowy). To aparat elektryczny, który stanowi część instalacji elektrycznej i umieszczony jest w rozdzielnicy elektrycznej. Jest dokładnie zabezpieczeniem elektrycznym chroniącym instalację, a przy okazji podpięte do niej urządzenia przed skutkami przeciążeń i zwarć.
Wyłącznik nadmiarowy przerywa ciągłości obwodu w momencie wykrycia prądu o wartości, która przekracza normę dla tego obwodu. Aparat ten ma możliwość wielokrotnego zadziałania – nie trzeba go wymieniać jak bezpiecznika topikowego.
Do czego służy wyłącznik nadmiarowy?
Przejdźmy teraz do tego, jakie jest zastosowanie tych aparatów elektrycznych. A mówi się głównie o zabezpieczaniu instalacji elektrycznej przed:
- zwarciem,
- prądem o zbyt dużym natężeniu.
Wyjaśnijmy, że wszystkie przewody elektryczne mają swoją charakterystykę. Określa ona, jaki prąd może stale płynąć danym obwodem bez szkody dla tego obwodu. Jeśli natężenie prądu będzie zbyt duże, to wówczas dochodzi do podniesienie temperatury ze względu na opór elektryczny, jaki stawia kabel. W przypadku, gdy temperatura będzie za wysoka, to zacznie topić się izolacja przewodu i siłą rzeczy nie będzie ona już zapewniała bezpieczeństwa.
A jak szybko zadziała zabezpieczenie przed prądem o zbyt dużym natężeniu? Wszystko zależy od ilości prądu płynącego przez wyłącznik. Wykrycie przeciążenia termicznego może trwać od 0,2 sekundy do 2 godzin.
W przypadku zwarcia (nagły przepływ prądu o dużym natężeniu) czas reakcji wyłącznika to milisekundy.
W każdej takiej sytuacji wyłącznik prądu może nie uchronić osób czy sprzętów przed skutkami zdarzeń!
Wyłączniki nadmiarowe ochraniają przede wszystkim przewody elektryczne. Ich zadaniem jest przerwanie ciągłości obwodu elektrycznego, jeśli płynący przezeń prąd stwarza zagrożenie dla instalacji. Wyłączniki instalacyjne są wykorzystywane zarówno w instalacjach domowych, jak i przemysłowych.
Oznakowanie wyłączników nadmiarowo-prądowych
| Typ | Przeznaczenie | Prąd wyzwalania przeciążeniowego (krotność) | Prąd wyzwalania zwarciowego (krotność) |
|---|---|---|---|
| A | Dla urządzeń elektroniki | 2-3 | |
| B | Standardowe, np. gniazda w mieszkaniach | 1,13 – 1,45 | 3 – 5 |
| C | Dla urządzeń o zwiększonym prądzie rozruchowym, np. silniki indukcyjne, lampy wyładowcze | 1,13 – 1,45 | 5 -10 |
| D | Dla urządzeń o dużym prądzie rozruchowym, np. zabezpieczenie zwarciowe silników energooszczędnych, transformatorów | 1,13 – 1,45 | 10 – 20 |
| E | Wyłączniki selektywne, np. zabezpieczenie przedlicznikowe | ||
| K | Charakterystyka dla urządzeń trójfazowych | 1,05 – 1,30 | 8 – 12 |
| L | Charakterystyka stosowana w wkręcanych bezpiecznikach automatycznych zastępujących bezpieczniki topikowe, obecnie zastąpiona charakterystyką B. | ||
| S | Charakterystyka selektywna | 13 – 17 | |
| Z | Charakterystyka o podwyższonej czułości, przeznaczona do ochrony elektroniki | 2 – 3 |
Źródło: wikipedia
Wyłączniki a bezpieczniki – porównanie
O bezpiecznikach pisaliśmy w tekście Do czego służy bezpiecznik elektryczny? Wskazaliśmy tam, że wadami tego rozwiązania są: jednorazowość oraz wysoki próg wrażliwości. Dodatkowo bezpieczniki elektryczne chronią samą instalację, a nie sprzęty czy urządzenia w domu. Czy te niedogodności towarzyszą też wyłącznikiem instalacyjnym? Częściowo tak. Wyłączniki nadmiarowe mają jednak tę przewagę, że są aparatami wielokrotnego użytku. Ich podstawowym zadaniem jest chronienie instalacji. Jeśli przy okazji nie ucierpią sprzęty, to świetnie, jednak nie są one priorytetem.
Wyłączniki instalacyjne – podsumowanie
Omówione aparaty elektryczne służą bezpieczeństwu naszej instalacji elektrycznej. Po ustaniu awarii wyłączniki nadmiarowe można włączyć – nie ma konieczności wymiany. Są więc wygodniejsze od bezpieczników topikowych.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Battery Forum Poland 2026 potwierdziło znaczenie magazynowania energii dla transformacji energetycznej
Za nami trzecia edycja Battery Forum Poland – jednych z najważniejszych targów poświęconych magazynowaniu energii, elektromobilności i nowoczesnym technologiom energetycznym w Europie Środkowo-Wschodniej. Wydarzenie, które odbyło się w Ptak Warsaw Expo, zgromadziło 11 302 uczestników oraz 169 wystawców z 32 krajów, potwierdzając dynamiczny rozwój sektora magazynów energii i jego kluczową rolę w transformacji energetycznej. Podczas […]
Ponad 326 mln zł z KPO dla projektu Zwartowo III. Powstanie jedna z największych farm PV z magazynem energii w Polsce
Spółka Respect Energy Solar Zwartowo, należąca do Grupy Respect Energy, pozyskała ponad 326 mln zł preferencyjnego finansowania na realizację projektu Zwartowo III. Środki pochodzą z Funduszu Wsparcia Energetyki, finansowanego w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO), a umowa została podpisana z Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Inwestycja należy do największych projektów fotowoltaicznych realizowanych obecnie w Polsce w formule […]
IV Forum Energia-Efekt-Środowisko: Termomodernizacja i nowe programy wsparcia budynków w Polsce
Podczas IV Forum Energia-Efekt-Środowisko eksperci, samorządowcy i przedstawiciele instytucji publicznych dyskutowali o przyszłości termomodernizacji szkół, szpitali i budynków mieszkalnych. Nowe programy wsparcia mają poprawić efektywność energetyczną i komfort życia w całej Polsce.
200 mln sesji ładowania i rekordowe finansowanie GreenWay Polska – kluczowe wnioski z konferencji elektromobilności
Rozwój elektromobilności w Polsce nabiera tempa – prognozy zakładają ponad 200 mln sesji ładowania do 2030 r. oraz historyczne finansowanie dla GreenWay Polska. Eksperci i przedstawiciele branży omówili wyzwania infrastrukturalne, finansowe oraz skutki kryzysu paliwowego podczas konferencji w Elektrowni Powiśle.
Uruchomienie docelowego układu przesyłowego na połączeniu Krajnik–Vierraden
Na połączeniu elektroenergetycznym Polska–Niemcy Krajnik–Vierraden uruchomiono docelowy układ pracy z kompletem czterech przesuwników fazowych. To kluczowy krok dla bezpieczeństwa i efektywności wymiany energii między krajami.
Repowering wiatraków łatwiejszy – nowe rozporządzenie Rady Ministrów przyjęte
Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie upraszczające modernizację istniejących elektrowni wiatrowych. Dzięki nowym przepisom repowering będzie możliwy bez decyzji środowiskowej przy spełnieniu określonych warunków, co skróci proces inwestycyjny i zwiększy produkcję taniej energii odnawialnej.
Komentarze