Wymiana pieców w Małopolsce spadła o 45%. Tak źle nie było od 7 lat
Tempo wymiany starych kotłów w gminach wokół Krakowa drastycznie spadło. W 2024 roku wymieniono zaledwie 1460 „kopciuchów” – o 45% mniej niż w rekordowym 2022 roku. Krakowski Alarm Smogowy ostrzega, że wciąż działa tam ponad 10 tysięcy nielegalnych pieców. Spowolnienie procesu zbiegło się z przesunięciem terminów wymiany urządzeń grzewczych oraz wstrzymaniem programu „Czyste Powietrze”. Eksperci alarmują, że to może oznaczać powrót do fatalnej jakości powietrza w regionie.
Tempo wymiany pieców spadło do poziomu sprzed 2018 roku
Walka ze smogiem w tzw. „krakowskim obwarzanku” wyraźnie zwalnia. W 2024 roku wymieniono 1460 pieców, podczas gdy w 2022 roku było to aż 2691 sztuk. To spadek o ponad 45% i powrót do poziomu sprzed 2018 roku.
Według danych Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w gminach otaczających Kraków wciąż działa ponad 10 tysięcy nielegalnych pieców i kotłów. Najwięcej z nich znajduje się w:
- Gminie Wieliczka – 2241 sztuk (jednocześnie w 2024 roku wymieniono tam najwięcej pieców – 280),
- Gminie Skawina,
- Gminie Zabierzów.
Co więcej, prognozy na przyszły rok również nie są optymistyczne. W 2024 roku złożono tylko 1658 wniosków o wymianę pieców, podczas gdy w 2023 roku było ich 1909. To oznacza, że niski poziom wymian może się utrzymać.
Krakowski Alarm Smogowy: „To zapaść”
Eksperci biją na alarm. Ewa Lutomska z Krakowskiego Alarmu Smogowego podkreśla, że władze gmin nie egzekwują przepisów uchwały antysmogowej, co sprawia, że mieszkańcy nie czują presji na wymianę kopciuchów.
Tempo walki ze smogiem cofnęło się do poziomu sprzed 7 lat, czyli początku funkcjonowania programu ‘Czyste Powietrze’. Mogę tylko współczuć mieszkańcom gmin, w których nadal występują wysokie stężenia zanieczyszczeń. – mówi Lutomska.
Smog w Małopolsce się nasila
Dane ze stacji monitoringu w Skawinie i Zabierzowie potwierdzają pogarszającą się jakość powietrza:
- Skawina: maksymalne stężenie pyłu PM10 wzrosło z 85 µg/m³ w 2023 roku do 142 µg/m³ w 2024 roku,
- Zabierzów: w 2023 roku PM10 osiągało maksymalnie 99 µg/m³, a w 2024 już 145 µg/m³,
- liczba dni z przekroczeniami norm PM10 w Zabierzowie wzrosła z 26 do 32.
Eksperci ostrzegają, że jeśli ten trend się utrzyma, może dojść do odwrócenia poprawy jakości powietrza, którą obserwowano do 2023 roku.
Dlaczego tempo wymiany pieców spada?
Spowolnienie wymiany pieców ma kilka przyczyn:
- Zmiany w uchwale antysmogowej dla Małopolski – pierwotnie zakładała ona całkowitą likwidację „kopciuchów” do końca 2022 roku. Jednak radni wojewódzcy przesunęli ten termin, co osłabiło motywację mieszkańców do wymiany źródeł ciepła.
- Wstrzymanie programu „Czyste Powietrze” – brak dotacji na wymianę pieców utrudnia mieszkańcom decyzję o modernizacji ogrzewania.
- Brak kontroli i egzekwowania przepisów – niektóre gminy aktywnie przeprowadzają kontrole i wykorzystują drony do wykrywania nielegalnych pieców (np. Zielonki, Wielka Wieś), ale w wielu miejscach działania są niewystarczające.
Co można zrobić?
Eksperci wskazują, że aby przyspieszyć walkę ze smogiem, gminy muszą:
- aktywnie informować mieszkańców o zakazie używania kopciuchów,
- prowadzić kontrole i egzekwować przepisy antysmogowe,
- zwiększyć dostępność dotacji i wspierać mieszkańców w wymianie kotłów.
Działania powinny być koordynowane na poziomie Metropolii Krakowskiej, a Prezydent Krakowa, jako przewodniczący jej zarządu, powinien aktywniej angażować gminy w walkę o czyste powietrze.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Bezpieczeństwo klimatyczne Polski – eksperci o konieczności zintegrowanego zarządzania energią, powietrzem i wodą
Podczas konferencji w Senacie RP eksperci oraz przedstawiciele władz i samorządów podkreślili, że skuteczne budowanie odporności Polski wymaga spójnego zarządzania energią, powietrzem i wodą. Przedstawiono propozycje zmian prawnych mających wzmocnić bezpieczeństwo kraju.
300 tys. zł dla szkół, bibliotek i uczelni. Rusza kolejna edycja programu „Czysta Moc Energii”
Respect Energy uruchamia drugą edycję programu grantowego „Czysta Moc Energii”, w ramach którego instytucje edukacyjne i lokalne ośrodki z całej Polski mogą zdobyć środki na działania związane z edukacją energetyczną i klimatyczną. Do rozdysponowania jest łącznie 300 tys. zł, a pojedyncze granty wynoszą 30 tys. zł.
Program ponownie pokazuje, że transformacja energetyczna to nie tylko wielkie inwestycje i decyzje na szczeblu centralnym, ale również oddolne inicjatywy realizowane blisko ludzi – w szkołach, bibliotekach czy domach kultury.
PGE prezentuje wyniki finansowe i operacyjne za 2025 rok: wzrost EBITDA i spadek zadłużenia
Grupa PGE opublikowała szczegółowe wyniki za 2025 rok, notując wzrost powtarzalnego zysku EBITDA i obniżenie zadłużenia netto. Największy udział w wynikach miała dystrybucja oraz segmenty ciepłowniczy i odnawialny.
Nowa Chemia ORLEN: szybciej, sprawniej i taniej – aktualizacja inwestycji w Płocku
ORLEN zaktualizował projekt Nowa Chemia, znacząco redukując koszty i ustalając realny harmonogram. Inwestycja w Płocku ma przynieść szybsze efekty, większy udział polskich firm i poprawę efektywności energetycznej.
GAZ-SYSTEM z pozytywną opinią KE w sprawie certyfikacji jako operator wodorowy
Komisja Europejska wydała pozytywną opinię dotyczącą certyfikacji niezależności GAZ-SYSTEM jako operatora systemu przesyłowego wodorowego. To pierwszy taki przypadek w Unii Europejskiej i ważny krok dla polskiego rynku wodoru.
PGE Energia Odnawialna wybrała wykonawcę Magazynu Energii Gryfino
PGE Energia Odnawialna zakończyła wybór wykonawcy dla największego w Polsce bateryjnego magazynu energii – inwestycji w Gryfinie. Projekt zrealizuje konsorcjum polskich firm, a dostawcą technologii będzie Fluence Energy.
Komentarze