Wymiana pieców w Małopolsce spadła o 45%. Tak źle nie było od 7 lat
Tempo wymiany starych kotłów w gminach wokół Krakowa drastycznie spadło. W 2024 roku wymieniono zaledwie 1460 „kopciuchów” – o 45% mniej niż w rekordowym 2022 roku. Krakowski Alarm Smogowy ostrzega, że wciąż działa tam ponad 10 tysięcy nielegalnych pieców. Spowolnienie procesu zbiegło się z przesunięciem terminów wymiany urządzeń grzewczych oraz wstrzymaniem programu „Czyste Powietrze”. Eksperci alarmują, że to może oznaczać powrót do fatalnej jakości powietrza w regionie.
Tempo wymiany pieców spadło do poziomu sprzed 2018 roku
Walka ze smogiem w tzw. „krakowskim obwarzanku” wyraźnie zwalnia. W 2024 roku wymieniono 1460 pieców, podczas gdy w 2022 roku było to aż 2691 sztuk. To spadek o ponad 45% i powrót do poziomu sprzed 2018 roku.
Według danych Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w gminach otaczających Kraków wciąż działa ponad 10 tysięcy nielegalnych pieców i kotłów. Najwięcej z nich znajduje się w:
- Gminie Wieliczka – 2241 sztuk (jednocześnie w 2024 roku wymieniono tam najwięcej pieców – 280),
- Gminie Skawina,
- Gminie Zabierzów.
Co więcej, prognozy na przyszły rok również nie są optymistyczne. W 2024 roku złożono tylko 1658 wniosków o wymianę pieców, podczas gdy w 2023 roku było ich 1909. To oznacza, że niski poziom wymian może się utrzymać.
Krakowski Alarm Smogowy: „To zapaść”
Eksperci biją na alarm. Ewa Lutomska z Krakowskiego Alarmu Smogowego podkreśla, że władze gmin nie egzekwują przepisów uchwały antysmogowej, co sprawia, że mieszkańcy nie czują presji na wymianę kopciuchów.
Tempo walki ze smogiem cofnęło się do poziomu sprzed 7 lat, czyli początku funkcjonowania programu ‘Czyste Powietrze’. Mogę tylko współczuć mieszkańcom gmin, w których nadal występują wysokie stężenia zanieczyszczeń. – mówi Lutomska.
Smog w Małopolsce się nasila
Dane ze stacji monitoringu w Skawinie i Zabierzowie potwierdzają pogarszającą się jakość powietrza:
- Skawina: maksymalne stężenie pyłu PM10 wzrosło z 85 µg/m³ w 2023 roku do 142 µg/m³ w 2024 roku,
- Zabierzów: w 2023 roku PM10 osiągało maksymalnie 99 µg/m³, a w 2024 już 145 µg/m³,
- liczba dni z przekroczeniami norm PM10 w Zabierzowie wzrosła z 26 do 32.
Eksperci ostrzegają, że jeśli ten trend się utrzyma, może dojść do odwrócenia poprawy jakości powietrza, którą obserwowano do 2023 roku.
Dlaczego tempo wymiany pieców spada?
Spowolnienie wymiany pieców ma kilka przyczyn:
- Zmiany w uchwale antysmogowej dla Małopolski – pierwotnie zakładała ona całkowitą likwidację „kopciuchów” do końca 2022 roku. Jednak radni wojewódzcy przesunęli ten termin, co osłabiło motywację mieszkańców do wymiany źródeł ciepła.
- Wstrzymanie programu „Czyste Powietrze” – brak dotacji na wymianę pieców utrudnia mieszkańcom decyzję o modernizacji ogrzewania.
- Brak kontroli i egzekwowania przepisów – niektóre gminy aktywnie przeprowadzają kontrole i wykorzystują drony do wykrywania nielegalnych pieców (np. Zielonki, Wielka Wieś), ale w wielu miejscach działania są niewystarczające.
Co można zrobić?
Eksperci wskazują, że aby przyspieszyć walkę ze smogiem, gminy muszą:
- aktywnie informować mieszkańców o zakazie używania kopciuchów,
- prowadzić kontrole i egzekwować przepisy antysmogowe,
- zwiększyć dostępność dotacji i wspierać mieszkańców w wymianie kotłów.
Działania powinny być koordynowane na poziomie Metropolii Krakowskiej, a Prezydent Krakowa, jako przewodniczący jej zarządu, powinien aktywniej angażować gminy w walkę o czyste powietrze.
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
TAURON Ciepło inwestuje w modernizację i bezpieczeństwo dostaw ciepła w Dąbrowie Górniczej
TAURON Ciepło przeznacza ponad 115 mln zł na rozwój i modernizację infrastruktury ciepłowniczej w Dąbrowie Górniczej. Inwestycje mają kluczowe znaczenie dla niezawodności dostaw ciepła, bezpieczeństwa energetycznego oraz komfortu mieszkańców.
Aktualizacja Planu wdrożenia Nowego Modelu Wymiany Informacji (NMWI) przez CSIRE
Polskie Sieci Elektroenergetyczne zaktualizowały Plan etapowego wdrożenia Nowego Modelu Wymiany Informacji (NMWI) za pośrednictwem CSIRE. Zmiana dotyczy zadania opcjonalnego S2.14 i obowiązuje od 1 września 2026 r.
Bilansowanie handlowe KSE: wyzwania i ryzyka w lipcu 2026
W lipcu 2026 roku bilansowanie handlowe w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym napotkało na poważne wyzwania. Powtarzające się niezbilansowanie portfeli POB generuje ryzyka dla bezpieczeństwa systemu i wpływa na skrajne ceny energii na rynku bilansującym.
Termomodernizacja 500 szkół z KPO: nowa jakość edukacji i efektywności energetycznej
W całej Polsce trwa modernizacja energetyczna 500 placówek edukacyjnych, finansowana z Krajowego Planu Odbudowy. Przykładem jest Szkoła Podstawowa nr 8 w Gnieźnie, która zyskała nowoczesne rozwiązania poprawiające komfort nauki i efektywność energetyczną.
NFOŚiGW dzieli się doświadczeniem z Ukrainą: wsparcie dla systemu finansowania ochrony środowiska
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął praktyczną współpracę z Ukrainą w zakresie finansowania ochrony środowiska i transformacji energetycznej. Wspólne działania mają na celu budowę efektywnego, odpornego na zmiany systemu wsparcia zielonej transformacji u naszego wschodniego sąsiada.
NFOŚiGW zostaje większościowym akcjonariuszem EMP – 4,5 mld zł na polski samochód elektryczny
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przekazał ElectroMobility Poland blisko 4,5 mld zł, stając się większościowym akcjonariuszem spółki. To kluczowy krok w realizacji Polskiego Hubu Elektromobilności i budowy krajowej fabryki aut elektrycznych.
Komentarze