Wyzwania zrównoważonego pozyskiwania biogenicznego CO₂ dla e-paliw w Europie
Produkcja e-paliw, takich jak e-kerosen i e-metanol, wymaga dużych ilości zrównoważonego CO₂. Analiza T&E wskazuje, że dostępność biogenicznego CO₂ w Europie już dziś jest ograniczona i konkurencyjna wobec innych sektorów.
![srodowisko [default]](https://eb37c572.delivery.rocketcdn.me/wp-content/uploads/srodowisko_default_1.webp)
Znaczenie biogenicznego CO₂ dla rozwoju e-paliw
Realizacja celu neutralności klimatycznej przez Europę do 2050 roku wymaga dekarbonizacji całego sektora transportu. Podczas gdy bezpośrednia elektryfikacja szybko rozwija się w transporcie drogowym, sektory takie jak lotnictwo i żegluga wciąż są trudne do elektryfikacji i wymagają wysokoenergetycznych paliw. W tym kontekście e-paliwa, w tym e-kerosen (e-SAF) czy e-metanol, stają się kluczowym rozwiązaniem.
Produkcja e-kerosenu wymaga znacznych ilości zielonego wodoru oraz stabilnych dostaw CO₂ – na każdą tonę wodoru potrzeba około 8 ton CO₂. W przypadku e-metanolu proporcja ta wynosi ok. 7 ton CO₂ na tonę wodoru.
Źródła zrównoważonego CO₂ i wyzwania regulacyjne
Unijne regulacje (RFNBO) przewidują, że od 2041 roku nie będzie można wykorzystywać CO₂ pochodzenia kopalnego do produkcji e-paliw, a od 2036 roku zakaz dotyczyć będzie także CO₂ z elektrowni opalanych paliwami kopalnymi. Oznacza to konieczność przejścia na zrównoważone źródła węgla, takie jak:
- Direct Air Capture (DAC) – wychwyt CO₂ bezpośrednio z atmosfery,
- biogeniczny CO₂ – pozyskiwany z procesów opartych na biomasy, np. z papierni, spalarni odpadów czy instalacji biogazu.
Obecnie to właśnie biogeniczny CO₂ jest najłatwiej dostępny i najtańszy, jednak jego ilość jest ograniczona. Według raportu ERM zleconego przez T&E, w 2022 roku w Europie dostępnych było 92 Mt zrównoważonego, biogenicznego CO₂ rocznie. Do tej kategorii nie zalicza się CO₂ z fermentacji bioetanolu ani z elektrowni na nieodpowiednie biopaliwa.
Konkurencja o biogeniczny CO₂ i prognozy popytu
Ograniczone zasoby biogenicznego CO₂ są przedmiotem rywalizacji pomiędzy sektorem e-paliw, projektami trwałego składowania węgla (np. BECCS) oraz innymi zastosowaniami CCU (chemikalia, tworzywa, beton). Według szacunków, do 2050 roku łączny popyt na biogeniczny CO₂ w ramach CCUS może wzrosnąć nawet do 400 Mt rocznie, podczas gdy obecna podaż wynosi 92 Mt. Nawet w scenariuszu minimalnego zapotrzebowania (140 Mt) popyt przekroczy dostępność.
T&E podkreśla, że Unia Europejska powinna priorytetyzować wykorzystanie biogenicznego CO₂, rezygnując z promowania BECCS opartego na spalaniu biomasy na rzecz wykorzystania tych zasobów do produkcji e-paliw.
Transport biogenicznego CO₂ – wyzwania logistyczne
Zakłady produkujące e-paliwa często nie są zlokalizowane w pobliżu źródeł biogenicznego CO₂. Analiza T&E wskazuje na cztery główne sposoby transportu CO₂: rurociągi, kolej, transport samochodowy oraz morski. Rurociągi są najefektywniejsze dla dużych, stałych przepływów, ale obecnie ich sieć koncentruje się wokół Morza Północnego, pozostawiając m.in. Finlandię, Szwecję czy Europę Środkowo-Wschodnią poza zasięgiem. Kolej jest opłacalna dla średnich wolumenów (ok. 300 tys. ton rocznie na dystansie 300 km), a transport samochodowy sprawdza się przy mniejszych, rozproszonych źródłach. Transport morski jest najbardziej opłacalny przy dużych przepływach na długich dystansach.
Według badań T&E, transport biogenicznego CO₂, nawet na większe odległości, zwiększa koszt produkcji e-paliw o mniej niż 10%.
Nowe regulacje UE i perspektywy rozwoju infrastruktury
W kontekście celów klimatycznych na 2040 rok, Komisja Europejska rozpoczęła prace nad nowymi przepisami dotyczącymi infrastruktury i rynku transportu CO₂. Celem jest stworzenie przejrzystego, konkurencyjnego rynku oraz zagwarantowanie dostępu stron trzecich do infrastruktury. Kluczowe będzie mapowanie dostępności biogenicznego CO₂ i planowanych zakładów e-paliw oraz rozwój infrastruktury transportowej, która umożliwi efektywne wykorzystanie tych zasobów.
Zobacz również:
Źródło: T&E – Transport & Environment publikacje
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Zakończenie programu pomocy publicznej kosztów osieroconych w energetyce
31 sierpnia Prezes URE ogłosiła zakończenie najstarszego programu pomocy publicznej w polskiej energetyce, dotyczącego kosztów osieroconych i kontraktów długoterminowych. Program trwał od 2008 do 2025 roku i obejmował wypłatę 17,45 mld zł rekompensat.
NFOŚiGW wesprze budowę elektrociepłowni na odpady w gminie Kępno
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznaczy blisko 131 mln zł na budowę elektrociepłowni w Olszowej. Inwestycja pozwoli zagospodarować frakcję energetyczną odpadów i wzmocnić lokalne bezpieczeństwo energetyczne.
Stacja Norki z decyzją lokalizacyjną – kluczowy krok dla projektu Harmony Link
Projekt Harmony Link zyskał kolejne ważne rozstrzygnięcie – stacja Norki otrzymała decyzję lokalizacyjną. Inwestycja ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego Polski i rozwoju wymiany energii z Litwą.
TAURON Nowe Technologie wdraża usługę „Światło jako Usługa” – Gmina Iwanowice pionierem rozwiązania
Gmina Iwanowice jako pierwsza wśród ponad 600 samorządów współpracujących z TAURONEM wdroży usługę „Światło jako Usługa”. Nowy model obejmuje energooszczędne oświetlenie LED, wsparcie techniczne oraz rozwój inteligentnych rozwiązań dla przestrzeni publicznej.
BattSwap – automatyczna wymiana baterii dla flot elektrycznych już w Polsce
Czeska firma BattSwap wprowadza na polski rynek system automatycznej wymiany baterii dla elektrycznych samochodów dostawczych. Rozwiązanie skraca przestoje pojazdów i ogranicza zapotrzebowanie na moc z sieci, co może przyspieszyć elektryfikację flot miejskich.
Narodowa Debata o Bezpieczeństwie Klimatycznym: kluczowe wyzwania i działania MKiŚ
W Sejmie odbyła się Narodowa Debata o Bezpieczeństwie Klimatycznym, podczas której przedstawiciele nauki, NGO i samorządów omawiali wyzwania związane ze zmianami klimatycznymi. Minister Paulina Hennig-Kloska przedstawiła główne działania resortu w zakresie ochrony środowiska, gospodarki wodnej, adaptacji miast oraz transformacji energetycznej.
Komentarze