Za wysokie napięcie w sieci a fotowoltaika
Zbyt wysokie napięcie w sieci to jedno z ważniejszych wyzwań, z jakimi mierzą się właściciele instalacji fotowoltaicznych. W artykule wyjaśnimy, jakie napięcie będzie traktowane jako za wysokie oraz omówimy przyczyny i skutki pojawiania się zbyt wysokiego napięcia w sieci przy fotowoltaice.
Dopuszczalne napięcie w sieci w Polsce. Kiedy jest zbyt wysokie?
W Polsce, standardowe napięcie w sieci niskiego napięcia, do której podłączane są gospodarstwa domowe i mniejsze instalacje fotowoltaiczne, wynosi 230 V przy częstotliwości 50 Hz. Jednakże, w rzeczywistości napięcie to może nieznacznie oscylować w zależności od różnych czynników takich jak obciążenie sieci, odległość od źródła zasilania czy warunki atmosferyczne.
W efekcie zgodnie z normami polskimi i europejskimi toleruje się odchylenia +/- 10% od nominalnej wartości 230 V. To oznacza, że dopuszczalne są wahania od 207 V do 253 V. Przy czym, aby napięcie uznano za zbyt wysokie, jego maksymalna dopuszczalna wartość (253 V) musi się utrzymywać średnio przez 10 minut. Sporadyczne, krótkotrwałe przekroczenia nie będę traktowane jako faktyczny problem.
Skutki zbyt wysokiego napięcia w sieci
Najbardziej namacalny i uciążliwy skutek zbyt wysokie napięcia to problem z wyłączaniem się falownika w okresach szczytowego nasłonecznienia i istotne straty w produkcji. Według badań właściciel takiej instalacji może tracić nawet do 75% potencjalnych zysków z instalacji. Nietrudno sobie wyobrazić jak to wpływa na opłacalność fotowoltaiki.
Jeśli mieliście pecha, zjawisko to mogliście już u siebie zaobserwować. Gdy Wasz wykres produkcji z PV wygląda tak:
zamiast tak:
to najprawdopodobniej borykacie się z przekroczeniami dopuszczalnego napięcia w sieci.
Przyczyny zbyt wysokiego napięcia w sieci przy fotowoltaice
Zbyt wysokie napięcie w sieci, które odbija się na fotowoltaice, może wynikać z różnych przyczyn. Co istotne, mogą one występować zarówno po Waszej stronie, jak i po stronie operatora sieci.
1. Zbyt wysoka impedancja (opór) w sieci:
- Problem u Ciebie: Użycie zbyt cienkich przewodów lub źle wykonane połączenia elektryczne mogą zwiększać opór, co podnosi napięcie.
- W okolicy: Przestarzała infrastruktura, która nie może efektywnie przewodzić prądu, co prowadzi do wzrostu napięcia.
2. Zbyt duża moc generowana przez instalacje fotowoltaiczne:
- Problem u Ciebie: Instalacja fotowoltaiczna może być zbyt duża w stosunku do zdolności przyjęcia mocy przez lokalną sieć energetyczną.
- W okolicy: Gdy w pobliżu znajduje się wiele instalacji PV, szczególnie w słoneczne dni, nadmiar generowanej energii może nie być w pełni absorbowany przez sieć, co prowadzi do wzrostu napięcia.
3. Złe dostosowanie infrastruktury sieciowej do obciążenia:
Gdy system energetyczny nie jest odpowiednio rozbudowany lub dostosowany do warunków generacji rozproszonej, może przechodzić do przeciążeń. W Polsce znaczna część infrastruktury energetycznej pamięta lata PRL, gdy nikt o przesyłaniu energii w obie strony (a nie tylko z elektrowni do odbiorcy) jeszcze nie myślał. Sieci są stare, przewody mają małe przekroje, a transformatory mają za małe moce do obsługi coraz większej liczby mikroinstalacji.
4. Awaria lub nieprawidłowe działanie urządzeń sieciowych:
Uszkodzenia w infrastrukturze sieciowej, takie jak awarie transformatorów czy regulatorów napięcia, mogą spowodować niekontrolowany wzrost napięcia.
Jak ustalić źródło problemów ze zbyt wysokim napięciem w sieci?
Zdiagnozowanie, czy problem jest lokalny (w Twoim domu), czy dotyczy szerszego obszaru (okolica, sieć), wymaga dokładnej analizy, a niekiedy – profesjonalnych pomiarów elektrycznych. Część zadań możesz jednak wykonać samemu.
Sprawdź jak działa sieć bez Twojej instalacji PV
- Wyłącz instalację fotowoltaiczną i wszystkie urządzenia generujące istotne obciążenia w domu.
- Zrób pomiary napięcia multimetrem około południa, w słoneczny dzień (w ten sposób sprawdzisz, jak wpływają na problem sąsiednie instalacje PV).
- Jeśli chwilowy odczyt napięcia przekracza 253 V lub średnia z 10 minut przekracza 255 V, istnieje problem z siecią energetyczną.
Zmierz różnicę napięcia między Twoim falownikiem a licznikiem dwukierunkowym
Różnica (spadek) napięcia na przewodach nie powinien przekraczać 1% (przy naprawdę dużych odległościach — max. 3%). Jeśli spadek napięcia jest większy, problem może leżeć w zbyt cienkich przewodach AC zastosowanych przez instalatora.
Jeżeli w Waszym przypadku, odpowiedzi nie daje żaden z powyższych testów, problem jest bardziej złożony i może być związany z przeciążoną siecią lub innymi problemami technicznymi. W takiej sytuacji nie obejdzie się bez dobrego elektryka, który pomoże ustalić jego źródło.
Co zrobić ze zbyt wysokim napięciem w sieci [PGE, Tauron, Enea, Energa, Innogy]?
Czy i co można zrobić ze zbyt wysokim napięciem w sieci zależy w dużej mierze od źródła problemu.
- Jeśli problemem są zbyt cienkie przewody, to nie ma wyjścia, trzeba je wymienić. Oczywiście dobór i wymianę kabli solarnych trzeba zlecić (dobremu!) specjaliście.
- Gdy problem tkwi w sieci energetycznej (czyli po stronie OSD) warto złożyć wniosek o obniżenie napięcia w sieci. Instrukcję wraz ze wzorem znajdziecie tu: Wniosek o obniżenie napięcia w sieci: [wzór] PDF
- Jeśli nie do końca wiadomo, gdzie leży problem (lub gdy czekacie na jego rozwiązanie) w międzyczasie możecie wypróbować metody na obniżenie napięcia, z naszego poradnika: Jak obniżyć napięcie w sieci przy fotowoltaice?
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Farmy fotowoltaiczne i magazyny energii coraz aktywniej wchodzą na rynek bilansujący
Rynek odnawialnych źródeł energii w Polsce wchodzi w etap, w którym coraz większe znaczenie ma już nie tylko sama produkcja energii, ale także sposób zarządzania pracą instalacji. Przykładem tego trendu jest rozpoczęcie procesu kwalifikacji dwóch farm fotowoltaicznych o mocy 10 MW każda do świadczenia usług bilansujących oraz objęcie wielorynkową optymalizacją jednej z pierwszych komercyjnych instalacji hybrydowych PV+BESS w Polsce. Współpraca Solartech i Respect Energy obejmie farmy PV Letnica i PV Ścinawa oraz instalację hybrydową Kiniki. Projekty pokazują, jak właściciele aktywów OZE mogą zwiększać ich elastyczność i wykorzystywać dodatkowe segmenty rynku energii.
Ceny gazu ziemnego rosną w II kwartale 2026 r.
W drugim kwartale 2026 r. odnotowano znaczący wzrost średnich cen gazu ziemnego sprowadzanego zarówno z krajów UE i EFTA, jak i spoza tych obszarów. Najwyższe wzrosty dotyczyły importu z państw członkowskich UE.
Pierwszy etap budowy linii 400 kV Choczewo – Gdańsk Przyjaźń zakończony
Zakończono pierwszy etap budowy linii 400 kV Choczewo – Gdańsk Przyjaźń, kluczowego elementu inwestycji PSE w województwie pomorskim. Linia przeszła już ruch próbny, a dalsze prace i testy są w toku.
Samorządy napędzają rozwój OZE – niższe koszty i większe bezpieczeństwo energetyczne
Coraz więcej Polaków dostrzega korzyści ekonomiczne z inwestycji w odnawialne źródła energii. Jednocześnie samorządy angażują się w transformację energetyczną, stawiając na OZE, magazyny energii i nowe modele zakupu energii. O praktycznych aspektach tych zmian dyskutować będą uczestnicy konferencji RE-Source Poland Hub 2026.
ORLEN z certyfikatem KZR INiG na produkcję biokomponentów w płockiej rafinerii
ORLEN uzyskał certyfikat Krajowego Systemu Zrównoważonego Rozwoju Instytutu Nafty i Gazu dla procesu współuwodornienia biosurowców w płockiej rafinerii. Certyfikat umożliwia spółce rozwój produkcji biokomponentów i realizację celów UE w zakresie energii odnawialnej w transporcie.
DoGo Power nagrodzone za innowacyjną technologię magazynowania energii przez EUPD Research
DoGo Power zostało wyróżnione prestiżową nagrodą Top Innovation Award 2026 przez europejską instytucję badawczą EUPD Research za własną technologię magazynowania energii z funkcją formowania sieci 4S. Rozwiązanie to wspiera transformację energetyczną i efektywność pracy nowych systemów elektroenergetycznych.
Komentarze