Zero-emisyjne budynki obowiązkowe od 2030 roku – nowe wymogi unijne
Unijna rewolucja w budownictwie staje się faktem. Od 1 stycznia 2030 r. wszystkie nowe budynki w UE będą musiały spełniać standardy zeroemisyjności (ZEB). Co to oznacza w praktyce i jakie kryteria muszą spełnić inwestorzy?
30 czerwca 2025 r. Komisja Europejska przyjęła szczegółowe wytyczne dotyczące stosowania przepisów nowej dyrektywy budynkowej (EPBD 2024/1275), w tym kluczowy dokument interpretacyjny dotyczący budynków zeroemisyjnych (ZEB). Dokument ten precyzuje, jak krok po kroku wdrażać nowe wymogi oraz stanowi punkt odniesienia dla państw członkowskich przy ustalaniu krajowych standardów energetycznych, progów emisji oraz zasad obliczania efektywności budynków. To także impuls do aktualizacji świadectw charakterystyki energetycznej, których reformy trwają m.in. w Polsce.
Co to jest zeroemisyjny budynek (ZEB)?
Zgodnie z nową wersją dyrektywy EPBD, budynek zeroemisyjny to taki, który:
- charakteryzuje się bardzo wysoką efektywnością energetyczną,
- zużywa zerową lub bardzo niską ilość energii,
- nie generuje żadnych emisji CO₂ na miejscu z paliw kopalnych,
- emituje zerową lub bardzo niską ilość operacyjnych gazów cieplarnianych,
- spełnia szczegółowe wymagania określone w art. 11 dyrektywy.
Wymóg ten zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2028 r. dla nowych budynków należących do instytucji publicznych oraz od 1 stycznia 2030 r. – dla wszystkich nowych budynków w Unii Europejskiej.
Zakaz paliw kopalnych, tylko odnawialne źródła energii
ZEB nie może korzystać na miejscu z paliw kopalnych, takich jak gaz ziemny, olej opałowy czy węgiel. W zamian dopuszczalne są:
- pompy ciepła,
- instalacje solarne (PV i termiczne),
- systemy oparte na bioenergii (z zachowaniem ograniczeń środowiskowych),
- energia z lokalnych odnawialnych źródeł (np. wspólnoty energetyczne, ciepłownictwo sieciowe spełniające kryteria efektywności).
Budynek może być także zasilany energią z sieci elektroenergetycznej, pod warunkiem że jej źródła są bezemisyjne (OZE lub energia jądrowa).
Nowe limity – zużycie energii i emisje CO₂
ZEB musi spełnić ściśle określone progi:
- zużycie energii pierwotnej (kWh/m²·rok) – ustalane przez państwa członkowskie, ale o co najmniej 10% niższe niż dla budynków o niemal zerowym zużyciu energii (NZEB) obowiązujących na dzień 28 maja 2024 r.,
- emisje operacyjne CO₂ – wyrażone jako kgCO₂e/m²·rok, obejmujące zarówno emisje bezpośrednie (na miejscu), jak i pośrednie (np. z produkcji energii poza budynkiem).
W przypadku renowacji obowiązują również szczególne zasady – graniczne wartości muszą uwzględniać specyfikę techniczną budynku, ale nie mogą przekroczyć poziomów NZEB z 2024 roku pomniejszonych o 10%.
Inteligentne zarządzanie i kompensacja emisji
Budynek ZEB powinien być gotowy do inteligentnego zarządzania energią – reagować na sygnały z sieci (np. ceny, zapotrzebowanie) poprzez systemy magazynowania, automatyzacji i odpowiednie wykorzystanie zasobów.
Możliwe będzie również „kompensowanie” niewielkich ilości niezgodnej energii (np. z sieci zawierającej energię z paliw kopalnych) przez nadwyżki produkowanej na miejscu energii z OZE – np. energii z fotowoltaiki oddanej do sieci lub użytej do ładowania samochodów elektrycznych.
Wnioski i kalendarz zmian
- Obowiązek budowy ZEB wejdzie w życie stopniowo: od 2028 r. dla budynków publicznych, a od 2030 r. dla wszystkich.
- Już teraz państwa członkowskie muszą opracować krajowe progi zużycia energii i emisji CO₂, a także zgłosić je Komisji Europejskiej do końca maja 2026 r.
- Odstępstwa będą możliwe jedynie w uzasadnionych przypadkach – np. z powodów technicznych lub ekonomicznych, i pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów (np. minimalnego pokrycia OZE).
Co dalej?
Wraz z wdrażaniem przepisów ZEB czeka nas duża transformacja w projektowaniu, finansowaniu i zarządzaniu budynkami. To także impuls do rozwoju lokalnych rynków OZE, ciepłownictwa efektywnego i cyfrowych rozwiązań budynkowych. Inwestorzy, deweloperzy i samorządy powinni już dziś przygotować się na nowe wymogi.
Zobacz również:- Piece na węgiel do 2040 – EU wyraża zgodę – ale koszty poniesiemy i tak
- Koszt pompy ciepła do domu 70, 100, 120, 150, 200 m2
- Nowa szansa na dotacje. 220 mln zł na poprawę efektywności energetycznej budynków publicznych
Źródło: KE
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Największa na świecie stacja magazynowania energii sprężonego powietrza uruchomiona w Chinach – kluczowa rola Shanghai Electric
W chińskiej prowincji Jiangsu rozpoczęła działalność największa na świecie stacja magazynowania energii sprężonego powietrza (CAES), dla której kluczowe urządzenia dostarczyła firma Shanghai Electric. Nowa inwestycja ma istotny wpływ na transformację energetyczną i redukcję emisji CO2.
Klaster Zielonej Transformacji w Poznaniu – nowy impuls dla OZE i innowacji energetycznych
W Poznaniu podpisano porozumienie o utworzeniu Klastra Zielonej Transformacji. Inicjatywa ma wspierać rozwój OZE, magazynowania energii i innowacji na rzecz konkurencyjnej gospodarki. Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska podkreśliła znaczenie partnerskiej współpracy w procesie transformacji.
BLUETTI prezentuje system magazynowania energii ES125 C&I na targach KEY 2026
BLUETTI, globalny dostawca rozwiązań czystej energii, wprowadził na rynek system magazynowania energii ES125 C&I podczas targów KEY 2026 w Rimini. Nowe rozwiązanie skierowane jest do sektora komercyjnego i przemysłowego, odpowiadając na rosnące wyzwania energetyczne w Europie.
Lista przedsiębiorstw oferujących dofinansowanie na poprawę efektywności energetycznej w 2026 roku opublikowana przez URE
Prezes URE ogłosił wykaz 36 podmiotów zobowiązanych, które w 2026 roku będą oferować bezzwrotne dofinansowania na poprawę efektywności energetycznej. Z programów mogą skorzystać gospodarstwa domowe, firmy oraz instytucje publiczne.
NFOŚiGW uruchamia centrum kompetencji dla transformacji energetycznej w ramach programu ELENA
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczął pilotaż programu ELENA, który zapewni doradztwo dla spółek ciepłowniczych i samorządów przy modernizacji budynków publicznych i systemów ciepłowniczych. Inicjatywa ma ułatwić dostęp do finansowania oraz poprawić efektywność energetyczną.
Ostrzeżenie PSE: Uwaga na firmy podszywające się pod operatora systemu przesyłowego
Polskie Sieci Elektroenergetyczne ostrzegają przed przypadkami wykorzystywania ich nazwy i logo przez prywatne firmy z sektora energii. Sprawdź, jak rozpoznać prawdziwego przedstawiciela PSE.
Komentarze