Zrównoważona transformacja energetyczna: FENG i NCBR na forum PRECOP i Energy Days 2025
Podczas konferencji PRECOP i Energy Days 2025 w Katowicach eksperci omawiali wyzwania oraz możliwości zielonej transformacji polskiej gospodarki. Kluczową rolę w tym procesie odgrywają Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki oraz wsparcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
Wydarzenia PRECOP i Energy Days 2025 – forum zielonej transformacji
W dniach 1-2 października 2025 r. w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach odbyły się dwie kluczowe konferencje: PRECOP, organizowany przez UN Global Compact Network Poland oraz Grupę PTWP, oraz Energy Days 2025. PRECOP stanowił preludium do Szczytu Klimatycznego ONZ COP30 w Brazylii, będąc miejscem międzynarodowej dyskusji na temat przyszłości klimatu. Równolegle Energy Days skoncentrowały się na zagadnieniach związanych z transformacją energetyczną.
Oba wydarzenia połączyła tematyka wyzwań dla polityki Unii Europejskiej i krajów członkowskich, a także rola synergii nauki i przemysłu w budowaniu efektywnych ścieżek transformacji klimatyczno-energetycznej. Istotną rolę w tych procesach odegrały innowacje wspierane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR), które aktywnie uczestniczyło w agendzie spotkań jako partner merytoryczny.
Nauka, biznes i kompetencje dla klimatu
Jednym z kluczowych tematów była współpraca świata nauki i biznesu w zakresie rozwoju zielonych technologii oraz kształcenia kadr dla transformacji energetycznej. Podczas panelu „Nauka, biznes, kadry dla klimatu” dr inż. Joanna Łopacka z NCBR podkreśliła znaczenie zachowania wysokiego poziomu naukowego przy jednoczesnej dynamice wdrażania innowacji:
Właściwie nie dziś ma innej ścieżki rozwoju. Sukces polega na wprowadzeniu na rynek rozwiązań opartych na innowacjach. Realizacji projektów towarzyszy presja konkurencji i presja czasu, Jednak trzeba pamiętać, że jeśli w toku prac badawczo-rozwojowych pozwolimy sobie na zbyt daleko idące kompromisy metodyczne i uproszczenia, to następnie rynek dość brutalnie to rozliczy. W ten sposób rynek stoi na straży jakości badań naukowych.
NCBR nie tylko organizuje konkursy dla konsorcjów naukowo-przemysłowych i inicjuje spotkania networkingowe, ale także przeznaczy ponad 7 mln zł z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) na zadanie „Kadry transferu technologii” w projekcie „Science4Business – Nauka dla Biznesu”. Głównym celem tego projektu, o wartości ponad 296 mln zł, jest zwiększenie efektywności działań Centrów Transferu Technologii i komercjalizacja wyników badań.
Innowacje i niezależność technologiczna – inicjatywa STEP
W ramach Platformy Technologii Strategicznych dla Europy (STEP) NCBR wspiera przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowo-przemysłowe w realizacji projektów badawczo-rozwojowych w obszarze czystych i zasobooszczędnych technologii. Na ten cel przewidziano 300 mln zł z programu FENG. Inicjatywa ma na celu zwiększenie niezależności technologicznej Unii Europejskiej od rynków zewnętrznych.
Oprócz wymogów środowiskowych i prawnych, oprócz tego, czego oczekują konsumenci, w świecie badań i rozwoju istotny jest dziś aspekt geopolityczny. Komisja Europejska zwróciła szczególną uwagę na konieczność przeciwdziałania strategicznym zależnościom Unii Europejskiej od rynków zewnętrznych. Rolą inicjatywy STEP jest wspólne dążenie do zmniejszania tych zależności. Poszukujemy przełomowych rozwiązań – Narodowe Centrum Badań i Rozwoju zaprasza do współpracy także w tym aspekcie.
Rola funduszy publicznych w finansowaniu transformacji
W drugim dniu PRECOP w panelu „Fundusze publiczne na rzecz transformacji” podkreślono znaczenie zarówno unijnych, jak i krajowych środków w finansowaniu zrównoważonych inwestycji oraz adaptacji do zmian klimatu. Agata Rakowska, dyrektor Działu Rozwoju Innowacyjnych Metod Zarządzania Programami w NCBR, wskazała na szerokie wsparcie dla projektów związanych z transformacją klimatyczno-energetyczną:
NCBR odgrywa istotną rolę w systemie wsparcia różnych innowacji związanych z transformacją klimatyczno-energetyczną. Włączamy się już na samym początku, kiedy pojawia się pomysł badawczy. Skłaniamy naszych wnioskodawców do refleksji, co chcą zrobić i czy to ma sens.
Przykładami zrealizowanych projektów są „ciepłownia przyszłości” w Lidzbarku Warmińskim oraz elektrociepłownia w Sokołowie Podlaskim, gdzie mieszkańcy korzystają z ciepła wytwarzanego w ponad 80% z odnawialnych źródeł energii. NCBR planuje kolejne przedsięwzięcia badawcze z udziałem samorządów, uczelni i instytutów badawczych w formule zamówień przedkomercyjnych (PCP).
Transformacja ciepłownictwa – dekarbonizacja i innowacje
Podczas panelu „Ciepło systemowe: dekarbonizacja, inwestycje, współpraca” w ramach Energy Days 2025 eksperci dyskutowali o wyzwaniach związanych z zieloną transformacją sektora grzewczego. Dr inż. Anna Mikołajczuk-Zychora z NCBR przedstawiła praktyczne przykłady wdrożonych innowacji oraz podkreśliła znaczenie lokalnego podejścia do transformacji ciepłownictwa.
Na końcu powstaje demonstrator technologii – rozwiązanie działające w realnych warunkach, będące impulsem dla rynku i wskazujące konkretny kierunek rozwoju.
NCBR nadal wspiera nowatorskie projekty, w których nacisk kładziony jest na wdrożeniowy i komercjalizacyjny potencjał rozwiązań. W obecnej perspektywie finansowej planowane są kolejne inicjatywy z udziałem partnerów publicznych, a elastyczność i dopasowanie do lokalnych potrzeb uznawane są za kluczowe czynniki sukcesu.
Podsumowanie
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, przy wsparciu Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki, odgrywa istotną rolę w procesie zielonej transformacji polskiej gospodarki. Poprzez finansowanie innowacji, budowanie kompetencji oraz współpracę z samorządami i biznesem, NCBR wspiera realizację praktycznych projektów na rzecz dekarbonizacji i efektywności energetycznej.
Zobacz również:
- NCBR napędza innowacje: polskie wynalazki i wsparcie dla nauki i biznesu na Forum Ekonomicznym
- Impact Clean Power Technology i NCBR rozwijają innowacyjny system zarządzania bateriami litowo-jonowymi
- 200 mln zł na innowacje: Orlen i NCBR szukają partnerów w konkursie NEON III
- Magazyn energii za darmo? Zgłoś się do NCBR!
Źródło: Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
Obserwuj
Może Cię również zainteresować
Nowe badania: chemikalia zastępujące freony powodują globalny wzrost trwałych zanieczyszczeń TFA
Najnowsze analizy naukowców z Lancaster University pokazują, że substancje używane jako zamienniki freonów przyczyniają się do wzrostu stężenia trwałego zanieczyszczenia – kwasu trifluorooctowego (TFA) – na całym świecie. Zanieczyszczenie to dociera nawet do Arktyki i może stanowić poważne wyzwanie dla środowiska.
Gwałtowny spadek Bitcoina zmusza górników do wyłączania sprzętu
Bitcoin notuje historyczne spadki poniżej 70 000 dolarów, co sprawia, że wydobycie kryptowaluty staje się nieopłacalne. Firmy górnicze zaczynają wyłączać swoje urządzenia, a część z nich rozważa zmianę profilu działalności.
EIB uruchamia 3 mld euro na wsparcie transformacji energetycznej gospodarstw domowych w UE
Europejski Bank Inwestycyjny zatwierdził 3 mld euro na tzw. Frontloading Facility. To środki, które mają pomóc państwom UE przygotować obywateli na wyższe koszty paliw wynikające z wprowadzenia ETS2. Wsparcie ma przyspieszyć inwestycje w zielone rozwiązania i ochronić najbardziej wrażliwe grupy społeczne.
Energa Oświetlenie modernizuje infrastrukturę: 30 tys. nowych opraw LED w 2025 roku
Energa Oświetlenie w 2025 roku przeprowadziła szeroko zakrojoną modernizację ponad 30 tys. opraw ulicznych, stawiając na technologię LED. Efektem jest znacząca redukcja zużycia energii i emisji CO₂ oraz poprawa komfortu mieszkańców wielu gmin.
Gminy krytykują program „Czyste Powietrze” – raport PAS wskazuje na głęboki kryzys
Według najnowszego raportu Polskiego Alarmu Smogowego, gminy oceniają nową wersję programu „Czyste Powietrze” bardzo negatywnie. Wskazują na skomplikowane procedury, wykluczenie najuboższych i wyraźny spadek zaufania do programu.
Pellet – bezpieczne i stabilne paliwo mimo sezonowych wahań rynku
Sezonowe wzrosty cen i lokalne braki pelletu nie oznaczają problemów z dostępnością tego paliwa w skali kraju. Pellet pozostaje przewidywalnym i bezpiecznym źródłem ciepła dla gospodarstw domowych.
Komentarze