Energia Dla Wsi 2023 – nowe wsparcie na OZE dla rolników

4.8 /5
(Ocen: 10)
Odnawialne źródła energii, a szczególnie fotowoltaika, na dobre rozgościły się w polskim krajobrazie. Dotychczas, po rozwiązania OZE najczęściej sięgali właściciele gospodarstw domowych. Wciąż potrzeba jednak aktywizacji, m.in. regionów rolniczych. Dlatego już 25 stycznia 2023 roku ruszy nabór do nowego programu Energia Dla Wsi. Jakie są zasady? Kto może wnioskować? Wyjaśniamy!

Sprawdź bezpłatnie oferty fotowoltaiki

Energia Dla Wsi 2023 – nowa dotacja dla gospodarstw rolnych

Pierwsze informacje na temat planów utworzenia nowego programu dotacyjnego dla terenów niezurbanizowanych pojawiły się jeszcze w listopadzie 2021 roku. To właśnie wtedy minister Henryk Kowalczyk, podczas spotkania w Pułtusku poinformował, że przedstawiciele Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska pracują nad przygotowaniem nowych rozwiązań z zakresu wsparcia OZE, dedykowanych dla mieszkańców wsi.

Wreszcie 18 stycznia 2023 roku na konferencji potwierdzono te plany i poinformowano o rozpoczęciu naboru. Jak wyjaśniał wicepremier Henryk Kowalczyk:

“Program jest szansą na znaczącą transformację energetyczną na obszarach wiejskich. Zależy nam aby przebiegała ona w sposób zrównoważony – bez ograniczania rozwoju produkcji rolnej i produkcji żywności. Zależy nam aby inwestycje OZE na obszarach wiejskich miały wymiar lokalny, wykorzystywały lokalnie dostępne zasoby oraz odpowiadały lokalnym potrzebom.”

Energia Dla Wsi - grafika.

Źródło: gov.pl

Jednocześnie uruchomienie programu ma przynieść gospodarstwom rolnym nowe dochody i niższe koszty prowadzenia działalności, a także ma przyczynić się do zwiększenia zainteresowania spółdzielniami energetycznymi. Celem programu Energia Dla Wsi jest “Wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii na terenie gmin wiejskich i wiejsko-miejskich”.

Energia Dla Wsi – dla kogo?

Zgodnie z założeniami programu Energia Dla Wsi, dofinansowanie jest przewidziane dla kilku grup beneficjentów:

  • istniejących spółdzielni energetycznych lub jej członków (przy czym członek spółdzielni musi być przedsiębiorcą),
  • nowo powstające spółdzielnie lub spółdzielnie rolnicze, których przedmiotem działalności jest wytwarzanie energii elektrycznej (biogazu, ciepła) w instalacjach OZE i równoważenie zapotrzebowania, wyłącznie na własne potrzeby spółdzielni i jej członków.
  • rolnik (osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej), która w ramach prowadzonej działalności rolniczej prowadzą gospodarstwo rolne w ramach zabudowy zagrodowej lub dział specjalny produkcji rolnej. Minimalny czas prowadzenia działalności rolniczej to 12 miesięcy.

Uwaga! Osoba fizyczna ubiegająca się o dotację, która będzie wykorzystywać instalację do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji z OZE może być rolnikiem z zarejestrowaną działalnością gospodarczą.

Energia Dla Wsi – na co można otrzymać dotację?

Celem programu Energia Dla Wsi jest “Wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii na terenie gmin wiejskich i wiejsko-miejskich”. Oznacza to, że wsparciem będą objęte różnorodne instalacje odnawialnych źródeł energii, takie jak:

  • instalacje fotowoltaiczne,
  • elektrownie wodne,
  • elektrownie wiatrowe,
  • biogazownie.

W programie przewidziano jednak minimalne i maksymalne moce instalacji objętych dofinansowaniem. Jakie przedsięwzięcia będą objęte pomocą?

Rolnik (w rozumieniu dokumentów programu) Spółdzielnia energetyczna lub jej członek
PV Moc powyżej 50 kW, ale nie więcej niż 1 MW Moc powyżej 10 kW, ale nie więcej niż 10 MW
Turbiny wiatrowe Moc powyżej 50 kW, ale nie więcej niż 1 MW Moc powyżej 10 kW, ale nie więcej niż 10 MW
Elektrownia wodna Moc powyżej 10 kW, ale więcej niż 1 MW Moc powyżej 10 kW, ale nie więcej niż 10 MW
Biogazownia Moc powyżej 10 kW, ale więcej niż 1 MW, w warunkach wysokosprawnej kogeneracji moc cieplna musi mieścić się w zakresie od 30 kW do 3 MW. Moc powyżej 10 kW, ale więcej niż 10 MW, w warunkach wysokosprawnej kogeneracji moc cieplna musi mieścić się w zakresie od 30 kW do 30 MW.
Magazyn energii Bez limitu mocy, zintegrowany ze źródłem energii Bez limitu mocy, zintegrowany ze źródłem energii

Uwaga! Nie będą mogły otrzymać instalacje fotowoltaiczne i wiatrowe zbudowane na użytkach rolnych klas I – IV.

Kwalifikowalność kosztów w programie Energia Dla Wsi

Kosztami kwalifikowanymi są koszty poniesione w okresie od 01.01.2022 roku do 30.03.2030 roku, przy czym inwestycja nie może zostać rozpoczęta przed dniem złożenia wniosku.

Szczegółowe zasady kwalifikowalności kosztów w programie Energia Dla Wsi są zgodne z dokumentem “Wytyczne w zakresie kosztów kwalifikowanych” NFOŚiGW. Znajdziecie go na stronie z informacjami ogólnymi NFOŚiGW: https://www.gov.pl/web/nfosigw/informacje-ogolne.

przy czym:

  • każdy z następujących kosztów: koszt przygotowania przedsięwzięcia, zarządzania przedsięwzięciem i koszty zakupu nieruchomości nie może być większy niż 10% ogólnych kosztów kwalifikowanych inwestycji,
  • koszty związane z wartościami niematerialnymi i prawnymi mogą wynieść maksymalnie 20% kosztów kwalifikowanych inwestycji.

Podatek VAT może zostać uznany za koszt kwalifikowany jedynie wtedy, gdy beneficjent faktycznie go zapłaci oraz nie ma on prawnej możliwości odliczenia podatku.

Energia Dla Wsi – wysokość dotacji i formy wsparcia

Budżet programu Energia Dla Wsi to aż 1 mld złotych. W ramach wsparcia beneficjent może ubiegać się o bezzwrotną dotację oraz zwrotną pożyczkę.

Dotacja w programie Energia Dla Wsi

Maksymalna kwota dotacji w programie wynosi 20 mln złotych. Jednak co istotne, wsparcie w formie dotacji w Energia Dla Wsi nie przysługuje na budowę instalacji fotowoltaicznej lub turbiny wiatrowej, a jedynie na biogazownie i elektrownie wodne. Maksymalny udział dotacji w kosztach źródła energii wynosi 45%. Wyjątkiem są: mikro i małe przedsiębiorstwa, które mogą otrzymać dotację do 65% kosztów kwalifikowanych oraz średnie przedsiębiorstwa, dla których próg bezzwrotnej dotacji ustalono na 55%.

Pożyczka w programie Energia Dla Wsi

Drugą formą wsparcia w programie Energia Dla Wsi jest zwrotna pożyczka. Maksymalna kwota to 25 mln zł. Okres kredytowania wynosi do 15 lat. Możliwe jest 12-miesięczna karencja.

Pożyczka w programie Energia Plus może być udzielana z:

  • oprocentowaniem na warunkach rynkowych (wówczas nie stanowi pomocy publicznej),
  • na warunkach preferencyjnych. W przypadku pożyczki na warunkach rynkowych wysokość oprocentowania ustala się na podstawie komunikatu Komisji Europejskiej w sprawie metod ustalania stóp referencyjnych i dyskontowych. W przypadku pożyczki na warunkach preferencyjnych oprocentowanie wynosi WIBOR 3M +50pb i nie mniej niż 1,5% rocznie.

Uwaga! Pożyczka może zostać częściowo umorzona – zgodnie z “Zasadami udzielania dofinansowania ze środków NFOŚiGW”. Więcej na temat zasad umorzenia znajdziecie w informacjach ogólnych NFOŚiGW: https://www.gov.pl/web/nfosigw/informacje-ogolne.

Zasady finansowania w Energia Dla Wsi

W przypadku spółdzielni, członka spółdzielni lub nowo powstającej spółdzielni:

Typ instalacji Moc instalacji Wsparcie Dofinansowanie magazynu energii
Fotowoltaika lub turbina wiatrowa Powyżej 10 kW, ale nie więcej niż 10 MW Wyłącznie pożyczka, do 100% kosztów kwalifikowanych Dotacja, w wysokości o 20% kosztu magazynu i maksymalnie 50% ogólnych kosztów kwalifikowanych.
Biogazowania i elektrownia wodna Powyżej 10 kW, ale nie więcej niż 10 MW Dotacja – do 45% kosztów kwalifikowanych i/lub pożyczka do 100% kosztów kwalifikowanych.

Maksymalna dotacja dla mikro i małego przedsiębiorcy – do 65% kosztów. Maksymalna dotacja dla średniego przedsiębiorcy – do 55% kosztów.

W przypadku rolników (w rozumieniu zasad programu), zasady finansowania wyglądają następująco:

Typ instalacji Moc instalacji Wsparcie Dofinansowanie magazynu energii
Fotowoltaika lub turbina wiatrowa Powyżej 50 kW, ale nie więcej niż 1 MW Wyłącznie pożyczka, do 100% kosztów kwalifikowanych Dotacja, w wysokości o 20% kosztu magazynu i maksymalnie 50% ogólnych kosztów kwalifikowanych.
Biogazowania i elektrownia wodna Powyżej 10 kW, ale nie więcej niż 1 MW Dotacja – do 45% kosztów kwalifikowanych i/lub pożyczka do 100% kosztów kwalifikowanych.

Maksymalna dotacja dla mikro i małego przedsiębiorcy – do 65% kosztów. Maksymalna dotacja dla średniego przedsiębiorcy – do 55% kosztów.

Kiedy rusza Energia Dla Wsi 2023?

Nabór w programie Energia Dla Wsi rusza 25 stycznia 2023 roku i potrwa do 15 grudnia 2023 roku lub do wyczerpania środków.

Energia Dla Wsi 2023 – jak wnioskować?

Wnioski do programu Energia Dla Wsi należy złożyć w okresie naboru (od 25 stycznia do 15 grudnia 2023 roku) –  w przeciwnym wypadku zostanie on odrzucony.

W programie Energia Dla Wsi wniosek oraz pozostałe dokumenty można składać wyłącznie w formie elektronicznej, za pośrednictwem: http://gwd.nfosigw.gov.pl/ (Generatora Wniosków o Dofinansowanie). Operator programu (NFOŚiGW) przygotował oddzielne, elektroniczne wnioski dla beneficjentów ubiegających się o pożyczkę oraz o dotację. Dostępne one będą na platformie GWD, po utworzeniu konta i zalogowaniu.

Uwaga! Regulamin programu Energia Dla Wsi przewiduje możliwość negocjacji warunków wsparcia. Ustalenia mogą dotyczyć m.in. kwoty dotacji, harmonogramu spłat, form zabezpieczenia.

Program Energia Dla Wsi – jakie dokumenty?

Wnioskowanie o wsparcie w programie Energia Dla Wsi wymaga przygotowania szeregu dokumentów. Jakich? Potrzebne będą:

  • Dokumenty potwierdzające status prawny beneficjenta – np. umowa spółki, statut. Dotyczy to jednak jedynie osób prawnych, spółdzielni i jednostek organizacyjnych.
  • Dokumenty finansowe – np. zestawienie faktur i rachunków określających przychody i wydatki, podsumowanie Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów, sprawozdania finansowe. Zakres dokumentów zależy od charakteru beneficjenta.
  • Zestawienie obrotów (historia podstawowego rachunku bankowego), potwierdzające wpływy i wydatki.
  • Nakaz płatniczy lub Deklaracja na podatek rolny (o ile dotyczy to beneficjenta).
  • Sposób obliczania redukcji dwutlenku węgla.
  • Uproszczony schemat technologiczny projektu.
  • Dokumenty potwierdzające uzyskanie dopłat (o ile takie były).
  • Dokumenty określające źródła finansowania – np. promesa kredytu, umowy pożyczki, kopie wyciągów bankowych.
  • Studium wykonalności i model finansowy (zgodnie z wytycznymi NFOŚiGW). Studium i model nie są jednak konieczne w przypadku budowy mikroinstalacji.
  • Informacje na temat otrzymanej pomocy de minimis (o ile wsparcie będzie stanowiło taką pomoc).
  • Dokumenty potwierdzające miejsce zbytu produkowanej energii (umowy, listy intencyjne) lub potwierdzające wykorzystanie energii na potrzeby własne (oświadczenie).
  • Dokumenty dotyczące przyłączenia do sieci elektroenergetycznej (warunki przyłączenia, umowa przyłączeniowa) lub dystrybucyjnej gazowej lub ciepłowniczej.

Oprócz tego, wśród załączników NFOŚiGW wskazuje np. upoważnienia czy pełnomocnictwa, dokumenty potwierdzające prawa do gruntu czy zgody właściciela terenu na realizację inwestycji. Nie zawsze są one jednak wymagane.

Uwaga! Załączniki wymagane przez NFOŚiGW należy dostarczyć w formie elektronicznej!

Szczegółowe informacje na temat dokumentów i zasad programu Energia Dla Wsi można znaleźć na stronie programów priorytetowych Funduszu Modernizacyjnego: https://www.gov.pl/web/funduszmodernizacyjny/Programy-Priorytetowe (to właśnie z niego pochodzą środki na wsparcie).

Nie tylko Energia Dla Wsi. Jakie są inne opcje wsparcia?

Warto pamiętać, że program Energia Dla Wsi to nie jedyne narzędzie wsparcia do gospodarstw rolnych. Oprócz niego, dostępne rozwiązania takie jak:

  • Program Agronenergia, który przewiduje dotacje wyłącznie dla mikroinstalacji o mocy od 10 do 50 kW. Do 2025 roku trwa w nim nabór na fotowoltaikę i pompy ciepła.
  • Program “Zielona energia w gospodarstwie rolnym” w ramach PROW 2024-2020, który przewiduje wsparcie na zakup mikroinstalacji PV oraz urządzeń towarzyszących (magazyny energii i EMS).
  • Białe certyfikaty – w ramach których, przeprowadzone modernizacje (w tym budowa OZE) stanowi podstawę do wydania świadectwa majątkowego, podlegającego sprzedaży na TGE.
  • Odliczenie fotowoltaiki od podatku rolnego – a właściwie odliczenie 25% kosztów jakiejkolwiek instalacji OZE od podatku rolnego, w ramach ulgi inwestycyjnej.
  • Premia termomodernizacyjna – czyli dopłata do kredytu, przysługująca na przedsięwzięcia związane z poprawą efektywności energetycznej, w tym budowę mikroinstalacji o mocy od 6 kW.

Oprócz tego, wciąż planowane są kolejne programy, które pobudzą rozwój odnawialnych źródeł energii na terenach wiejskich i wiejsko-miejskich. Przykładem może być nowy program “Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej” realizowany w ramach WPR (Wspólnej Polityki Rolnej).

Szczegółowe informacje na temat programu Energia Dla Wsi oraz pozostałych dofinansowań do fotowoltaiki dla rolników możecie uzyskać m.in. w ramach bezpłatnych konsultacji na stronie: https://doradztwo-energetyczne.gov.pl/.

Informacje o autorze

Emila Biernaciak

Ukończyła Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ekspertka w zakresie fotowoltaiki. Zapalona badaczka zagadnień związanych z finansami, energetyką oraz marketingiem w sieci. Szczera fanka i propagatorka ekologicznych rozwiązań, które mogą zmienić świat na lepsze. Niespokojny duch, wciąż szukający nowej wiedzy i doświadczeń. W wolnym czasie czyta powieści Stephena Kinga i śledzi trendy motoryzacyjne.

Dodaj komentarz
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments