Fotowoltaika – koszty utrzymania instalacji. Ile wynoszą?

3.67 /5
(Ocen: 3)
Fotowoltaika należy do wyjątkowo uniwersalnych, wygodnych i opłacalnych instalacji OZE. Może działać w różnych rejonach świata, a produkcja energii z wykorzystaniem światła jest cicha, bezemisyjna i tania. Ale czy całkowicie darmowa? Jakie są i jak wyglądają koszty utrzymania instalacji fotowoltaicznej? Wyjaśniamy!

Sprawdź bezpłatnie oferty fotowoltaiki

Fotowoltaika – koszty utrzymania sprawności instalacji

Zdarza się, że wykonawcy czy sprzedawcy podzespołów, zachęcając do inwestycji w fotowoltaikę posługują się określeniami “darmowa produkcja energii” czy “darmowy prąd”. Trzeba jednak wiedzieć, że jest to pewnego rodzaju skrót myślowy. Choć inaczej niż w przypadku źródła energii opartego na węglu czy gazie, tu nie potrzeba dostarczać kosztownego paliwa, ale nie jest tak, że z instalacją fotowoltaiczną po montażu nie wiążą się żadne koszty. Jak każda inna instalacja elektryczna, fotowoltaika musi być od czasu do czasu poddana konserwacji – zabiegom, które sprawią, że będzie bezpieczna i będzie działać wydajnie. Jakie są rodzaje metod i koszty utrzymania instalacji fotowoltaicznej w sprawności?

  • Przeglądy serwisowe – dla bezpieczeństwa

    Zgodnie z polskimi przepisami, instalacje elektryczne, do których należy również instalacja fotowoltaiczne, należy poddawać szczegółowej inspekcji co najmniej raz na 5 lat. Niektórzy wykonawcy fotowoltaiki zalecają, by okres między przeglądami technicznymi fotowoltaiki nie był jednak dłuższy niż 2 lata. Podczas przeglądu serwisowego, należy sprawdzić m.in. stan modułów, falownika, konstrukcji, okablowania, zacisków, zabezpieczeń stało- i zmiennoprądowych. Oprócz tego konieczne jest przeprowadzenie pomiarów kontrolnych – m.in. napięcia obwodu otwartego, prądu zwarciowego, rezystancji izolacji. Po co warto wykonywać przeglądy? Przede wszystkim dla bezpieczeństwa – poluzowane styki czy uszkodzona izolacja na przewodach mogą doprowadzić do pojawienia się łuku elektrycznego i pożaru fotowoltaiki. Ile kosztuje taki serwis fotowoltaiki? To zależy od mocy instalacji oraz cennika podmiotu wykonującego przegląd. Warto wiedzieć, że niekiedy okresowe przeglądy instalacji są w cenie fotowoltaiki.

    Cena: od 150 zł do nawet 1.000 zł

  • Mycie paneli fotowoltaicznych

    Kolejnym zabiegiem konserwacyjnym, którego nie warto pomijać, jest okresowe czyszczenie paneli fotowoltaicznych. Jak często sięgać po to rozwiązanie? Tu zdania są podzielone – wiele zależy bowiem od pogody, ale i też miejsca montażu instalacji. Zaleca się, by panele myć 1-2 razy na rok. O częstotliwości mycia powinien jednak decydować rezultat kontroli wzrokowej. Przynajmniej raz na kwartał – raz na pół roku należy sprawdzić, czy moduły są czyste i jeśli nie, zacząć działać. Dobra wiadomość jest taka, z częścią zanieczyszczeń, takich jak np. pył, powinien poradzić sobie sam deszcz. Większość modułów jest bowiem pokryta specjalnymi powłokami, które z jednej strony mają utrudniać osadzanie się nieczystości, a z drugiej mają ułatwiać jego naturalne usuwanie (przez wiatr czy deszczówkę). Jeśli kurzu jest jednak za dużo lub zabrudzenia są bardziej uporczywe, trzeba skorzystać z profesjonalnego mycia. Dlaczego jest to takie ważne? Przede wszystkim, brudne panele to mniejszy uzysk energii – np. straty w wydajności fotowoltaiki wywołane przez smog mogą sięgać nawet 30%! Ile kosztuje usługa czyszczenia? To zależy m.in. od wielkości instalacji, umiejscowienia systemu (dach, grunt) czy poziomu zabrudzeń.

    Cena: od 5 do 25 zł za 1 m2

  • Opcjonalnie – odśnieżanie paneli fotowoltaicznych

    Choć w ostatnich latach, śnieg to rzadki widok w Polsce, nie można wykluczyć, że jeszcze doczekamy się “zimy stulecia” i ogromnych opadów śniegu. A te, dla paneli fotowoltaicznych mogą stanowić pewien problem. Gruba warstwa śniegu zalegająca na ich powierzchni może ograniczyć produkcję niemal do zera. To jednak raczej dość rzadki scenariusz – w praktyce śnieg bardzo rzadko unieruchomi produkcję, bo panele zamontowane są pod kątem, co ułatwia zsuwanie się pokrywy, podobnie jak wspominane wcześniej specjalne powłoki czyszczące. Co więcej, panele podczas pracy się nagrzewają, więc część śniegu (czy lodu) powinna się po prostu rozpuścić. Jeśli tak się nie stanie, można rozważyć odśnieżenie paneli fotowoltaicznych. Z racji tego, że popyt na tego typu usługi nie jest zbyt duży, znalezienie zewnętrznego wykonawcy może być trudny. Opcjonalnie, prace można więc wykonać samemu. Uwaga! Trzeba jednak zachować ostrożność, by nie zrobić krzywdy sobie i nie zniszczyć paneli. Należy używać szczotki z delikatnym włosiem, która nie porysuje powierzchni modułów. Gotowe zestawy do czyszczenia można kupić w internecie.

    Cena: ok. 300 zł za zestaw

Koszty utrzymania instalacji fotowoltaicznej związane z gwarancją

Oprócz przeglądów serwisowych wymaganych przez prawo i bezpieczeństwo instalacji, w przypadku fotowoltaiki kosztem utrzymania może być też wykonywanie przeglądów będących warunkiem zachowania gwarancji – np. na panele fotowoltaiczne czy montaż.

  • Większość wykonawców instalacji fotowoltaicznych, oferujących gwarancję na swoje usługi wymaga, aby co jakiś czas – zwykle raz na rok lub raz na dwa lata został wykonany dodatkowy, gwarancyjny przegląd instalacji fotowoltaicznej. Niemal zawsze jest on odpłatny i musi wykonać go (a jakże!) sam instalator bądź też upoważnione przez niego podmioty. Warto jeszcze dodać, że gwarancje na montaż zwykle obowiązują od 2 do 15 lat.
    Cena przeglądu gwarancyjnego: 300 – 500 zł
  • Niektórzy producenci fotowoltaiki, obowiązywanie produktowej gwarancji na panele fotowoltaiczne uzależniają od wykonania co roku przeglądu. Taki zapis mają posiadać w swoich warunkach gwarancyjnych np. panele fotowoltaiczne Viessmann. Podobne zapisy nie zdarzają się często, niemniej mogą jednak się pojawić i stanowić dodatkowy koszt eksploatacyjny instalacji fotowoltaicznej. Warto zatem tę kwestię sprawdzić przed wyborem określonego typu urządzenia.

Koszty eksploatacji paneli fotowoltaicznych – wymiana i naprawa pozagwarancyjna

Oczywiście, warto mieć świadomość, że mogą też zdarzyć się przypadki, że gwarancja na produkt i montaż nie będzie pokrywać kosztów związanych, czy to z nieprawidłową pracą systemu, czy awarią komponentów. Przykładem takiej sytuacji może być zbicie modułu przed grad czy też uszkodzenia wywołane przez wyładowania elektryczne. Wówczas wszystkie koszty związane z samym urządzeniem, jak i jego wymianą będą spoczywać na nas. Jak wyglądają przykładowe koszty eksploatacyjne paneli fotowoltaicznych, poza ochroną gwarancyjną?

  • Cena wymiany modułu lub falownika może wynosić od 500 do 1000 zł brutto. Do tego należy doliczyć koszt samego urządzenia, który w przypadku modułów może wynieść od ok. 400 do 2.000 zł. Jeśli chodzi o falownik, koszt wynosi od kilku do kilkunastu tysięcy – wszystko zależy od mocy i marki urządzenia.
  • Wykonanie pomiarów – ok. 400 – 600 zł brutto.
  • Godzina pracy serwisanta – nawet 300 zł brutto.

Uwaga! Do powyższych stawek należy doliczyć jeszcze koszt dojazdu, w obie strony.

Sprawdź bezpłatnie oferty fotowoltaiki

Pozostałe koszty utrzymania fotowoltaiki

Powyżej wskazaliśmy i omówiliśmy wszystkie najważniejsze koszty utrzymania instalacji fotowoltaicznej, ważne z punktu widzenia bezpieczeństwa i wydajności systemu. Opcjonalnie możemy zdecydować się jeszcze na inne usługi, które mogą nieco zwiększyć koszty eksploatacji fotowoltaiki. Przykładem może być ubezpieczenie instalacji fotowoltaicznej.

  • Ubezpieczenie instalacji

    Fotowoltaika, działająca na zewnątrz jest wystawiona na wiele niebezpieczeństw, związanych m.in. warunkami atmosferycznymi (wiatr, grad, burze), ale też działaniem osób trzecich (zniszczenie, kradzież). Z racji wysokich kosztów inwestycyjnych (fotowoltaika o mocy 3 kW to wydatek ok. 15.000 zł) rozsądne może się okazać ubezpieczenie instalacji. Ochrona obejmuje wówczas większość usterek i zniszczeń. Co więcej, niektóre opcje ubezpieczania uwzględniają nawet spadek wydajności lub przerwy w pracy systemu. Jaki jest koszt polisy? Wszystko zależy od mocy instalacji, jej lokalizacji, przyjętych zabezpieczeń i samej oferty. Dla instalacji o mocy 4,5 kW, wartej ok. 25.000 zł, cena to od ok. 275 do 600 zł miesięcznie.

  • Utylizacja modułów PV

    Ostatni koszt, jaki może wiązać się eksploatacją instalacji fotowoltaicznej dotyczy ich utylizacji, ale dopiero po ich zużyciu. A to może potrwać, bo panele są zaprojektowane tak, by wydajnie działać przez dziesiątki lat (ostatecznie producenci dają min. 25-lat gwarancji na wydajność). Koszt utylizacji paneli fotowoltaicznych dotknie nas zatem tylko raz. Ile będzie wynosić? Trudno o tej kwestii wyrokować na przyszłość. Obecnie, cena za recykling jest uzależniona od wagi modułu i wynosi ok. 1,5 zł netto za kilogram. Jako, że przeciętny moduł waży ok. 20 kg, za jego utylizację (obecnie!) zapłacimy ok. 30 zł netto. Do tej kwoty zwykle będzie trzeba jednak doliczyć koszty dojazdu.

Podsumowując, gdy w grę wchodzi fotowoltaika, koszty utrzymania są uzależnione w dużej mierze od wielkości instalacji, przyjętych zapisów gwarancyjnych oraz tego, jaki zakres usług nas interesuje. Warto pamiętać, że nie wszystkie powyższe koszty są obligatoryjne. O ile zdecydowanie należy zrobić przegląd fotowoltaiki co najmniej raz na 5 lat, o tyle już odśnieżanie modułów może Was nigdy nie dotyczyć. Biorąc pod uwagę korzyści ekologiczne i oszczędności, jakie daje fotowoltaika, koszty utrzymania wydają się wręcz znikome.

Informacje o autorze

Emila Biernaciak

Ukończyła Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ekspertka w zakresie fotowoltaiki. Zapalona badaczka zagadnień związanych z finansami, energetyką oraz marketingiem w sieci. Szczera fanka i propagatorka ekologicznych rozwiązań, które mogą zmienić świat na lepsze. Niespokojny duch, wciąż szukający nowej wiedzy i doświadczeń. W wolnym czasie czyta powieści Stephena Kinga i śledzi trendy motoryzacyjne.

Dodaj komentarz
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments