Podatek od fotowoltaiki 2021 – czy istnieje coś takiego?

5 /5
(Ocen: 3)
Zapewne znacie powiedzenie przypisywane Benjaminowi Franklinowi, że “Na tym świecie pewne są tylko śmierć i podatki.” I trudno się z nim nie zgodzić. Opodatkowaniu podlega obecnie niemal każda dziedzina życia – mamy więc podatek VAT, akcyzę, ale też podatek od powietrza czy deszczu. Czy jednak istnieje coś takiego jak podatek od fotowoltaiki w 2021 roku? A jeśli tak, to kogo obejmuje podatek od paneli fotowoltaicznych? Wyjaśniamy!

Sprawdź bezpłatnie oferty fotowoltaiki

Fotowoltaika – podatek. Odliczenie czy naliczenie?

Jeszcze do niedawna temat “fotowoltaika – podatek” wydawał się prosty. Niemal każdy zainteresowany proekologicznymi przedsięwzięciami zdawał sobie sprawę, że dostępne są odliczenia fotowoltaiki od podatku. Narzędzie to wydaje się całkowicie zrozumiałe, biorąc pod uwagę kierunek jaki objęła Unia Europejska i Polska w kontekście transformacji energetycznej. Odliczenia podatku są jednym z wielu narzędzi zachęcających do inwestowania w zieloną energię.

Jeśli chodzi o fotowoltaikę, podatek może zostać odliczony m.in. przez:

  • osoby fizyczne, które w ramach ulgi termomodernizacyjnej mogą odjąć od podstawy opodatkowania całość kosztów inwestycyjnych (nie sfinansowanych dotacją).
  • rolników, którzy w ramach ulgi inwestycyjnej mogą liczyć na odliczenie fotowoltaiki od podatku rolnego. Ulga polega na odliczeniu 25% kosztów poniesionych na fotowoltaikę.
  • firmy, które mogą w całości odliczyć 23% podatku VAT.

Od jakiegoś czasu pojawiają się jednak głosy sugerujące, że zamiast odliczenia, właścicieli fotowoltaiki będzie czekało naliczenie podatku. Czy faktycznie istnieją (lub są planowane) przepisy, które zakładają naliczanie podatku od paneli fotowoltaicznych?

Podatek od fotowoltaiki 2021 – czy istnieje coś takiego?

Pytania o podatek od fotowoltaiki pojawiają się już od dłuższego czasu m.in. w mediach społecznościowych. Wielu obecnych właścicieli instalacji fotowoltaicznych, jak i osoby planujące zamontowanie paneli obawia się, że istnieje lub w najbliżej przyszłości pojawi się jakiś podatek od paneli fotowoltaicznych.

Pytanie czy będzie podatek od fotowoltaiki.

Źródło: facebook.pl

Czy ich obawy są słuszne?

Przede wszystkim należy sobie zadać pytanie, kogo i w jakim zakresie dokładnie miałby obejmować taki podatek. Prawo inaczej traktuje bowiem inwestorów-prosumentów, produkujących energię na użytek własny, a inaczej inwestorów, dla których fotowoltaika ma być źródłem dochodu. Jak sprawa wygląda w obu przypadkach?

Podatek od paneli fotowoltaicznych 2021 – prosumenci

Jeśli chodzi o prosumentów, to nie istnieje żaden bezpośredni podatek od fotowoltaiki, nakładany na inwestorów za to, że ją posiadają i z niej korzystają. Prosumenci, generujący energię na użytek własny są zwolnieni z podatku akcyzowego oraz dochodowego (PIT oraz CIT) związanego z produkcją.

Z fotowoltaiką wiąże się jednak podatek pośredni, znany jako VAT – przy czym płaci się go, podczas każdego rodzaju transakcji, nie tylko takiej związanej z fotowoltaiką. W przypadku konsumentów jest od wliczany od razu do ceny zakupu. Warto wiedzieć, że VAT w przypadku kompleksowej usługi fotowoltaicznej (podzespoły plus montaż) dla gospodarstw domowych wynosi tylko 8% – zarówno na instalacje gruntowe, jak i dachowe. Natomiast dla przedsiębiorców taki VAT wynosi 23% i może zostać odliczony od należnego podatku.

“Podatek mocowy” a fotowoltaika prosumencka

Zwiększone zainteresowanie ryzykiem pojawienia się daniny fotowoltaicznej można było obserwować szczególnie na przełomie 2020 i 2021 roku. Można przyjąć, że rozgłaszane wtedy, błędne skądinąd informacje na temat pojawienia się tajemniczego, “nowego podatku od fotowoltaiki”, miały swoje źródło we wprowadzanej wówczas… opłacie mocowej! Część osób już po jej wprowadzeniu w 2021 roku, mylnie określało ją zresztą “podatkiem mocowym”.

Jak ma się zatem sprawa z “podatkiem mocowym” a fotowoltaiką? Faktycznie, od 2021 roku pojawiło się nowe obciążenie, jednak jest to zwykła opłata doliczana do rachunku za prąd. Co istotne, dotyczy ona każdego odbiorcy energii elektrycznej – nie tylko właścicieli instalacji PV. Jej wysokość, w przypadku:

  • konsumentów jest uzależniona od zużycia, ale nie przekroczy 125,52 zł rocznie.
  • odbiorców biznesowych zależy od zużycia energii w godzinach szczytu – dla nich to wydatek rzędu 76,2 zł za każdą megawatogodzinę, zużytą w godzinach od 7-22, od poniedziałku do piątku, z wyjątkiem dni ustawowo wolnych od pracy.

W przypadku opłaty mocowej fotowoltaika, nie tylko nie zwiększa obciążenia, lecz może wręcz pomóc obniżyć wysokość opłaty – dzięki autokonsumpcji. Argument o “nowym podatku od fotowoltaiki” w kontekście opłaty mocowej był zatem mocno nietrafiony.

Podatek do gminy od fotowoltaiki na gruncie – czy obejmuje prosumentów?

Część z Was mogła również spotkać się ze stwierdzeniem, że na instalacje PV na gruncie jest naliczany jest dodatkowy podatek od nieruchomości jaką jest fotowoltaika. Czy to prawda?

Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, instalacja fotowoltaiczna, która produkuje energię na użytek własny prosumenta nie jest objęta żadnym dodatkowym podatkiem od nieruchomości i nie będzie zwiększać Waszych aktualnych obciążeń związanych z nieruchomościami.

Prosumenci korzystający z mikroinstalacji o mocy do 50 kW nie będą musieli zatem uiszczać podatku do gminy od fotowoltaiki.

Sprawdź bezpłatnie oferty fotowoltaiki

Opodatkowanie farm fotowoltaicznych

Sprawa podatków od fotowoltaiki nieco inaczej wygląda w przypadku podmiotów, dla których instalacja stanowi źródło dochodu. Tu, tak jak w przypadku każdej innej działalności zarobkowej, oprócz podatku dochodowego, mogą być naliczone pewne dodatkowe daniny. Jakie?

Akcyza na energię z fotowoltaiki – czy i kto ją zapłaci?

Pierwszą z danin jest tzw. podatek akcyzowy od fotowoltaiki. Obejmuje on czynności związane z obrotem energią – przedmiotem opodatkowania jest zatem m.in. sprzedaż energii elektrycznej a także zużycie energii elektrycznej przez podmiot nieposiadający koncesji.

Podatnikiem akcyzy od fotowoltaiki może być:

  • każda osoba fizyczna – bez względu na to czy prowadzi działalność gospodarczą czy nie,
  • każda osoba prawna oraz jednostka nie posiadająca osobowości prawnej.

Oczywiście nie każdy z tych podmiotów, produkujący energię ze słońca płaci akcyzę. W art. 5 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2018 r. przewidziano zwolnienie z akcyzy na energię z fotowoltaiki dla pewnej grupy inwestorów:

“Zwalnia się od akcyzy zużycie energii elektrycznej wyprodukowanej z generatorów o łącznej mocy nieprzekraczającej 1 MW przez podmiot, który zużywa tę energię.”

Akcyzę za energię z fotowoltaiki zapłaci zatem jedynie podmiot sprzedający energię elektryczną bądź też zużywający energię wyprodukowaną w instalacji powyżej 1 MW (nieposiadający koncesji).

Uwaga! Jeszcze do niedawna, zgodnie z obowiązującymi przepisami, m.in. na producentach energii z fotowoltaiki o mocy nieprzekraczającej 1 MW (a zatem w tym również prosumentach) spoczywał obowiązek ewidencjonowania energii (produkowanej, zużywanej i odsyłanej do sieci) i składania deklaracji podatkowych do Urzędu Skarbowego. W praktyce jednak przepis ten nie był egzekwowany i został zniesiony 1 lipca 2021 roku.

Podatek do gminy od fotowoltaiki wielkopowierzchniowej – to konieczność

O ile prosumenta posiadającego mikroinstalację PV nie obejmuje podatek do gminy od fotowoltaiki, o tyle nie unikną go wielkoformatowe instalacje – farmy PV. Z nimi zresztą sprawa nie jest prosta, a interpretacje metody opodatkowania farm fotowoltaicznych bywają różne.

Farmy fotowoltaiczne (przynajmniej w teorii) mogą być objęte jednym z dwóch podatków:

  • podatkiem od nieruchomości,
  • podatkiem rolnym – jeśli powstały na gruntach sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne.

Wysokość zobowiązań wobec fiskusa w powyższych przypadkach różni się od siebie – za 1 ha gruntu rolnego opłata wyniesie niecałe 150 zł. Podatek od nieruchomości w maksymalnym wymiarze może zaś wynieść nawet 9.990 zł za 1 ha gruntu.

Część inwestorów szuka więc możliwości opodatkowania farmy podatkiem rolnym, choć opcja ta jest dyskusyjna. Niejasności prawne są jednak również związane z obliczaniem podatku od nieruchomości dla farm fotowoltaicznych.

Opodatkowanie farmy fotowoltaicznej a podatek rolny i podatek od nieruchomości

O ile sama konieczność uiszczenia podatku przez właścicieli farm PV jest oczywista, o tyle sporo wątpliwości budzi wybór rodzaju podatku i sposobu jego obliczania. Na czym polega problem?

Wielkoformatowa fotowoltaika a podatek rolny

Jeśli chodzi o farmy fotowoltaiczne a podatek rolny, niejasności są związane m.in. z kwestią, czy i w jakim zakresie farma fotowoltaiczna zmienia rolny charakter działki. Część interpretacji zapisów prawa zakłada, że prowadzenie farmy PV całkowicie wyklucza możliwość opodatkowania jej terenu podatkiem rolnym. Niektóre orzeczenia administracyjne dopuszczają jednak częściowo taką możliwość, na tym fragmencie terenu, na którym możliwe jest nadal prowadzenie działalności rolniczej, takiej jak np. wypas bydła.

Ostatecznie to, czy w przypadku danej farmy fotowoltaicznej podatek rolny będzie dopuszczalnym rozwiązaniem zależy m.in. od ułożenia paneli, sposobu wykorzystania terenu nie pokrytego panelami i interpretacji tematu przez lokalną administrację.

Podatek od nieruchomości – farma fotowoltaiczna

Sprawa niestety nie jest prosta nawet wtedy, gdy wiadomo, że grunt podlega pod podatek od nieruchomości. Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, podatkiem od nieruchomości objęte są:

  • grunty,
  • budynki lub ich części,
  • budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

I tu pojawia się pytanie, czy farmę fotowoltaiczną należy sklasyfikować jako budynek czy może jednak budowlę. Dlaczego ma to znaczenie? W pierwszym przypadku, podatek naliczany jest od powierzchni budynku i jest korzystniejszy dla podatnika. W przypadku budowli jest naliczany od wartości rynkowej, co wiąże się z wyższym podatkiem.

Budowla, według przepisów Prawa budowlanego, to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. W ustawie wskazano dodatkowo listę przykładowych obiektów – jednak brakuje wśród nich instalacji PV.

Z kolei, aby obiekt mógł zostać uznany za budynek musi spełnić łącznie trzy wymogi:

  • być trwale związany z gruntem,
  • być wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych,
  • musi posiadać fundamenty i dach.

Zarówno budynek, jak i budowla nie do końca oddają charakterystykę całej farmy fotowoltaicznej. Dlatego opodatkowaniu nie podlega kompletna elektrownia, lecz jej określone elementy.

Podatkiem od nieruchomości nie powinny być objęte same panele fotowoltaiczne – takie orzecznictwo wydał m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w 2018 roku (II FSK 1275/18). Jednocześnie stwierdził on, że konstrukcje wsporcze będące podstawą mocowania paneli fotowoltaicznych należy uznać za budowle i zgodnie z tą definicją je opodatkować.

W skład farmy fotowoltaicznej mogą wchodzić też budynki (np. stacje transformatorowe lub inne), które spełnią jednak wspomniane wyżej trzy zasadnicze warunki. I te mogą być opodatkowane zgodnie z wykładnią przeznaczoną dla budynków w rozumieniu Prawa budowlanego.

Podobnie jednak jak w przypadku opodatkowania farmy fotowoltaicznej podatkiem rolnym, w przypadku podatku od nieruchomości dla farmy fotowoltaicznej wskazane jest przeprowadzenie konsultacji ze specjalistami prawa podatkowego oraz uzyskanie interpretacji indywidualnej z gminy.

Podatek od dotacji na fotowoltaikę – czy trzeba go płacić?

Sporo wątpliwości związanych z daniną wobec fiskusa wiąże się również z kwestią dofinansowań do fotowoltaiki 2021. Czy należy zapłacić podatek od dotacji na fotowoltaikę?

Jeśli chodzi o program “Mój prąd” sprawa jest całkowicie prosta – nie! Dotacja “Mój prąd” jest zwolniona z konieczności wykazywania w zeznaniu dla fiskusa.

Podobnie sprawa ma się z pozostałymi dotacjami i świadczeniami bezzwrotnymi (w tym z umorzonymi pożyczkami), wypłaconymi ze środków NFOŚiGW lub WFOŚiGW na przygotowanie dokumentacji i realizację inwestycji, które mają na celu ograniczenie emisji pyłów i zanieczyszczeń. Zwolnienie od podatku obejmuje przedsięwzięcia w budynkach mieszkalnych, jednorodzinnych.

A jak jest w przypadku firm? Czy one będą musiały zapłacić podatek od dotacji na fotowoltaikę? Zgodnie z art. 17, pkt. 21 zwolnieniu podlegają “dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia, z zastrzeżeniem pkt 14a, otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków związanych z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych”.

Sprawdź bezpłatnie oferty fotowoltaiki

Czy będzie podatek od fotowoltaiki 2022?

Jak widać, ilość podatków obejmujących fotowoltaikę nie jest zbyt długa i dotyczy niemal wyłącznie tych podmiotów, które na niej zarabiają.

Zapewne spotkacie się jednak z teoriami, że wszelkie dofinansowania do fotowoltaiki 2021 są niczym innym jak podstępną przynętą, która ma zachęcić jak największą liczbę osób do zamontowania instalacji PV, tylko po to, by rząd miał nowe pole do opodatkowania. Czy to prawda? Czy będzie podatek od fotowoltaiki?

Na ten temat trudno wyrokować, bo ostatecznie nikt nie wie, jak będzie wyglądać przyszłość. Z dużym prawdopodobieństwem można jednak założyć, że żadne dodatkowe podatki na fotowoltaikę nie zostaną wprowadzone, ani w najbliższym czasie, ani w ciągu nawet w ciągu kilkudziesięciu lat.

Przemiana energetyczna w Polsce i na całym świecie ma bowiem swoje źródła w postępującym kryzysie klimatycznym, który dotyka cały świat. By go spowolnić, a może nawet zatrzymać, konieczne jest całkowite odejście od spalania paliw kopalnych i przestawienie się na zielone źródła energii, takie właśnie jak fotowoltaika. Proces transformacji potrwa jednak jeszcze długo i raczej nie ma co się obawiać, że czeka nas np. podatek od fotowoltaiki w 2022 roku.

Podatek od fotowoltaiki 2021 to temat, który błędnie jest rozdmuchiwany przez osoby, które nie mają większej wiedzy na temat obowiązujących przepisów. Jeśli chodzi o prosumentów, to nie istnieje, ani nie jest planowane żadne nowe, obciążenie podatkowe, które mogłoby wpłynąć na opłacalność instalacji fotowoltaicznej dla domu czy niewielkiej firmy. Z kolei farmy fotowoltaiczne, tak jak każda inna działalność gospodarcza wiąże się z pewnymi daninami.

Informacje o autorze

Emila Biernaciak

Ukończyła Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ekspertka w zakresie fotowoltaiki. Zapalona badaczka zagadnień związanych z finansami, energetyką oraz marketingiem w sieci. Szczera fanka i propagatorka ekologicznych rozwiązań, które mogą zmienić świat na lepsze. Niespokojny duch, wciąż szukający nowej wiedzy i doświadczeń. W wolnym czasie czyta powieści Stephena Kinga i śledzi trendy motoryzacyjne.

Dodaj komentarz
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments